In mijn blog van vorige week schreef ik over intuïtie en hoe dat voor mij niks zweverigs is, maar vooral heel interessant en waardevol om verder te onderzoeken. En ik vroeg me af wat het betekent als hetgeen je als intuïtie ervaart eigenlijk een automatische en onbewuste overlevingsreactie is.
Hoe ontstaan die overlevingsreacties?
We ontwikkelen allemaal tijdens onze jeugd en ons leven bepaalde overlevingsreacties en -patronen. Ik schreef het vorig jaar in mijn blog ‘Herken jij je in de Bully, de Workaholic, de People Pleaser of de Couch Potato?’ Er zijn namelijk vier manieren waarop wij als kleine mensenkinderen al vroeg in ons leven omgaan met moeilijke of bedreigende situaties. Dat zijn vier heel normale, gezonde en effectieve vormen van vechten, vluchten, pleasen en bevriezen om voor jezelf en anderen op te komen en om door het leven te manoeuvreren, namelijk:
- Assertiviteit: het opkomen voor jezelf, terugvechten en het aangeven van grenzen (vechten)
- Terugtrekken: gaat over het wegblijven uit een vervelende of dreigende situatie (vluchten)
- Het luisteren naar en helpen van anderen, het sluiten van compromissen om ervoor te zorgen dat er een win-win situatie kan ontstaan (pleasen)
- Stoppen met strijden als verdere weerstand zinloos of erg gevaarlijk is (bevriezen)
Dan ontstaat er een overlevingspatroon
Maar ja, we ontwikkelen nou eenmaal niet allemaal op een ‘gezonde en evenwichtige’ manier deze vier strategieën. Mensen die minder (emotionele) veiligheid hebben ervaren in hun jeugd, of problematische situaties hebben meegemaakt, leren om slechts te vertrouwen op één of twee afweerreacties. En dan ontstaat er een overlevingspatroon. Bijvoorbeeld een patroon van pleasen en voldoen aan de verwachtingen van anderen. Of een patroon van vluchten in het altijd maar druk zijn, van alles doen en ellenlange to-do lijsten afwerken voordat je mag rusten. Of bijvoorbeeld perfectionisme, de drang om geen fouten te mogen maken en het vermijden van schuld.
Zelfs als je een fijne, beschermde of probleemloze jeugd hebt gehad kun je bepaalde overlevingspatronen hebben waar je nu nog last van hebt.
Oppervlakkige en diepgewortelde intuïtie
Dus wat nou als die intuïtieve gevoelens die je ervaart niet voortkomen uit het stabiele, geaarde innerlijke weten, maar uit een signaal van een overlevingspatroon. Hoe zuiver is je intuïtie dan nog? En hoe kun je het onderscheid maken? Het verschil tussen oppervlakkige en diepgewortelde intuïtie heeft mij hierbij ontzettend geholpen. Ik licht het toe:
- Oppervlakkige intuïtie bestaat uit snelle impulsen, vaak beïnvloed door angst, ego en overlevingspatronen op basis van eerdere ervaringen, overtuigingen, trauma of sociale conditionering. Je herkent signalen van je oppervlakkige intuïtie als volgt:
- Voelt als een plotselinge, dwingende impuls
- Gaat gepaard met lichamelijke spanning, hartkloppingen of oppervlakkige ademhaling
- Is vaak gebaseerd op angst, eerdere trauma’s, ego of sociale conditionering
- Voelt alsof je geen keuze hebt, maar moet handelen
- Vaak gaat je hoofd in actie en wil een oplossing vinden, de situatie fiksen
- Diepgewortelde intuïtie Is een kalm en diep weten dat niet voortkomt uit angst of ego, maar uit een diep innerlijk kompas, een zuiver signaal van je hart- en/of buikbrein. Diepgewortelde intuïtie aangestuurd door je innerlijk weten herken je als volgt:
- Voelt kalm en helder, zelfs als het een moeilijke beslissing betreft
- Je hoofd blijft rustig en kalm en je denken is helder en creatief
- Komt zonder haast of paniek, maar als een stille zekerheid
- Voelt in lijn met je waarden en en je verlangens
- Geeft een gevoel van ruimte en keuzevrijheid
Het verschil is in de praktijk erg subtiel, maar wel heel essentieel.
Deze oefening gaat je helpen
Als je een gevoel ervaart – of het nou afkomstig is van een vecht- of vluchtreactie of vanuit je diepgewortelde intuïtie – zal het je helpen om het vertraagd te onderzoeken en om ervaring op te bouwen met je eigen intuïtieve ingevingen. Vertragen gaat over het bewuster zijn van je lichaam, je lichaamssignalen en emoties. Vertragen kun je doen door bijvoorbeeld te mediteren, door ademhalingsoefeningen te doen of door simpelweg even te stoppen met wat je aan het doen bent en rust te pakken. Doe vervolgens de volgende oefening:
- Ga in gedachten terug naar dat specifieke moment waarop je de ingeving had.
- Scan je lichaam: Wat voel je in je lijf? Voelt je onderbuik zacht en open, of is het gespannen en knijpend? Is je ademhaling rustig en diep, of voel je spanning en wil je sneller en oppervlakkiger gaan ademhalen? Hoe is het met je hartslag, is het onveranderd en rustig of gaat het sneller kloppen? Voel je spanning in je schouders, je gezicht, je keel, je buik of ergens anders?
- Stel jezelf de vraag: Voelt deze intuïtie ingeving kalm en zeker, of haastig en gespannen?
- Gaat mijn hoofd ‘aan’ en moet ik iets oplossen of doen, of is mijn hoofd rustig? Heb je de neiging om in actie te komen om iets te fiksen of hoef je helemaal niets bijzonders met deze ingeving en voelt het kalm en helder?
Kan ik jou een stap verder helpen?
Ik ben heel benieuwd hoe het voor jou is als je de komende tijd jouw intuïtieve ingevingen onderzoekt. Welke innerlijke wijsheid mag er dan gevoeld en gezien worden en hoe gaat dat jouw gedrag beïnvloeden? Laat je het me weten? En ben je benieuwd wat ik voor je kan betekenen en hoe ik jou een stap verder kan helpen? Laten we dan samen online een kop koffie of thee drinken om beter kennis te maken.







Eén reactie
Wat heb je dat weer goed uitgelegd Ingrid. Het maakt bepaald gedrag dat me soms overvalt ook veel meer helder. Dank je wel.