Hoe zou de wereld van genoeg eruitzien?

Ik loop langs de Maas in het prachtige avondlicht en geniet van de tientallen konijnen, duizenden boterbloemen en meidoorns in bloei, de overweldigende geur van lente, vers gras en het concert van vogels. Ik loop graag buiten in alle rust, met weinig mensen om me heen en alleen zachte prikkels in mijn zintuigen. Ik kom dan al snel tot rust na een drukke werkdag, maar voel deze keer ook een opborrelend, onbestemd verdriet. Waarom?

Dat weet ik niet… waarom ik me ineens zo voel, dus ik loop verder en laat het verdriet er zijn. Mijn broer wordt vandaag 50 en hij viert het alleen, ver weg in Finland. In isolatie wegens covid-19, maar ook omdat hij niet van feesten en sociale interactie houdt. Voor hem is de aandacht met onverwachte bloemen, kaarten en telefoongesprekken voldoende, hij is er heel blij mee. Er borrelt een vraag in me op terwijl ik naar de Maas wandel: wat hebben we nodig om gelukkig te zijn? Wat is genoeg? En zijn we wellicht juist gelukkiger met genoeg dan met steeds meer?

Meer, minder of genoeg?
Deze week kwam van verschillende bronnen en duidelijke boodschap op mijn pad, om na te denken over wat genoeg is. De wereld van steeds meer, groter of complexer brengt onrust en ontevredenheid, angst en conflicten met zich mee – zowel innerlijk in ons als tussen de mensen. Een wereld van minder zou voor mij wel mogen. Minder mensen, minder hitte en droogte, minder vuil, minder vol, ingewikkeld en snel. Minder kan echter ook doorslaan naar schaarste en op meerdere plekken is daar ook sprake van. Schaarste van water, oogst, vrijheid en veiligheid, rechten en perspectief. Hoe zou de wereld van genoeg eruitzien?

De wereld is vol en complex
In zijn column heeft Jasper van Kuijk in de Volkskrant het over de menselijke neiging om bij onrust of problemen te kiezen voor de vraag: wat moet erbij, wat mis ik? Het is een automatisch denkpatroon van de mens. We gaan ervan uit dat we iets moeten toevoegen om iets op te lossen. Er komen steeds meer functies in één apparaat, meer contacten en grotere netwerken, meer regels en commissies als iets niet goed loopt. Als gevolg van dit gedrag puilen onze agenda’s uit, produceren, kopen en consumeren we steeds meer, hebben we meer kast- en storageruimte nodig en onderhouden we echt waardevolle contacten niet meer persoonlijk, maar delen van alles met iedereen online. Volgens onderzoekers zijn we steeds minder gelukkig, minder tevreden en hebben we minder vertrouwen in elkaar en de toekomst. Meer lijkt niet de oplossing te zijn.

Wat als we vaker de andere optie zouden overwegen: wat heb ik niet meer nodig? Wat kan weg, wat is ballast? Waar kan ik mee stoppen, waar kan ik zonder? En vervolgens: wat is voor mij genoeg? 

Mijn broer
Even terug naar mijn broer die 7 jaar ouder is. Onze relatie is nooit heel warm geweest, daar zijn allerlei redenen voor. Toen ik hem eerder vanavond feliciteerde, dankte hij mij voor de heel persoonlijke grote kaart waarop ik aan de binnenkant een foto van ons als kleine kinderen had geplakt; hij zorgend voor mij. Hij voelde de behoefte om te benoemen dat hij ook soms, op bepaalde momenten in ons leven dingen heeft gezegd, die hij te hard vond. Hij noemde mijn sterke karakter. En om zijn jongere, sterke zus te kunnen evenaren, of om op gelijk niveau te staan, had hij woorden gebruikt die voor hem niet goed voelden. Dat hij daar spijt van heeft. Ik kon me daar niet direct een voorbeeld van herinneren en het leek me ook niet de dag en het moment om daarin te duiken – ik belde immers hem om te feliciteren! Dus ik pareerde zijn woorden en zei dat we allemaal dingen zeggen die we achteraf zouden willen intrekken. Zand erover.

Een brief
Aan de Maasuiterwaarden begrijp ik ineens waar het verdriet vandaan kwam. Zijn woorden raakten iets in mij. Liefde en gemis voor mijn broer die altijd eerlijk is en een groot gevoel heeft voor rechtvaardigheid. Mijn broer die ouder is, eenvoudiger leeft en andere overtuigingen, angsten, meningen en uitdagingen heeft dan ik. Ik vraag me hardop af wat hij nodig heeft om gelukkig te zijn en of hij gelukkig of tevreden, is. Ik besluit om hem vanavond een brief te schrijven; open en eerlijk, niet oordelend, maar zo objectief mogelijk. Over hoe ik hem als broer heb ervaren, liefgehad, gewaardeerd, soms niet begrepen of mee eens geweest en hoe ik hem zie als persoon met zijn talenten en waarden.

In het licht van de ondergaande zon loop ik met een veel lichter gevoel naar huis. Ik voel liefde voor mijn broer en voor het leven om me heen.

Vraag aan jou
Mijn vraag aan jou vandaag is: zit jij op dit moment ergens mee; een vraag, verlangen of een probleem? Zou een antwoord voor jouw vraagstuk of wens ingesloten kunnen zitten in minder, iets weglaten of tempo vertragen in plaats van versnellen? Zou jij misschien ook een contact met een dierbare kunnen verdiepen, in plaats van een bijna onbekende, nieuw contact in je telefoon of account toe te voegen?

Mediteren is loslaten
Meditatie leert ons (onder andere) te zijn in plaats van steeds iets te doen. Even alles laten zoals het is en daarmee leren stilzitten. Meditatie is dus in feite ook onszelf trainen in de richting van minder, vertragen en stoppen. Heb jij wel eens de wens gehad om te leren vertragen en willen leren mediteren, maar weet je niet waar of hoe te beginnen? Ik kan je eenvoudig op weg helpen met de Meditatiegids, een soort ABC voor beginners.

2 thoughts on “Hoe zou de wereld van genoeg eruitzien?”
  1. Dag Laura, je blog spreekt me aan en geeft stof tot nadenken. Meer is vaak minder leerde ik van de bloemenvrouw op mijn vroegere werk. Zij verzorgt de mooie bloemstukken daar en kon het weten. Ze oogsten altijd veel bewondering. Hartelijke groet, Karin

  2. Wat een fijn blog. Broers zijn bijzondere mannen in mijn leven, ik heb er twee en een ingewikkelde relatie met hun allebei. Jouw plan om je broer een brief te schrijven lees ik als een tip voor mezelf. Dat ga ik doen. Omdat ik weet dat schrijven helend is. Dat is mijn doel. Dan zie ik later wel of ik die brieven ooit verstuur. Dus dank je wel voor je verhaal.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: