“Niemand vertelde mij hoe mijn moeder was”

Ze is 100 jaar en ze woont nog zelfstandig, afgelopen week stond er een interview met haar in de Volkskrant. Eén zinnetje uit de eerste alinea trok mijn aandacht: dat ze op 2-jarige leeftijd haar moeder verloor. Ik was benieuw of er later in het interview aandacht zou zijn voor dit aspect van haar levensverhaal. De verslaggever vroeg haar inderdaad of er aandacht was geweest voor de verwerking van het verlies van haar moeder. Het antwoord was dat er nooit meer over haar moeder gesproken werd.

Haar vader bleef achter met vijf kinderen, die hij liet onderbrengen bij familieleden. Niemand vertelde aan de kinderen hoe hun moeder was. Op een gegeven moment mochten de kinderen weer terug naar hun vader, die hertrouwde met een jongere vrouw. Er kwamen nog twee kinderen. “Wij hadden geen zin om haar ‘moeder’ te noemen. Alleen voor haar eigen kinderen was ze goed. Ze was vaak boos op ons en lag veel op bed. We gingen dan zonder eten en drinken naar school.”

Jong ouderverlies in de vorige eeuw
Dat ouders op jonge leeftijd sterven en kinderen achterlaten, is van alle tijden. Met name het overlijden van moeders had de afgelopen eeuw, behalve emotionele, meteen ook grote praktische gevolgen. Om de zorg voor kinderen te continueren volgde er een nieuw huwelijk, dat niet altijd uit liefde gesloten werd. Over rouw en verdriet werd niet gesproken, schouders eronder en doorgaan was het gangbare patroon. Het maakte dat kinderen weinig tot niets wisten over de ouder die ze waren kwijtgeraakt.

“Ook de zus van mijn moeder vertelde niets als ik vroeg hoe mijn moeder was. Ik ben weinig over haar te weten gekomen.” Dat een 100-jarige nog zo levendig kan vertellen over het gemis van haar moeder raakt me. Weer een voorbeeld van verdriet dat als een schaduw bij je blijft, zoals ik ook zo vaak gehoord heb van lezers van mijn boek Hartmama.

Een dode moeder hoort er nog steeds bij
In het westen van onze wereld is dood een beetje weggemoffeld. We ervaren leven en dood niet meer als vanzelfsprekende eenheid, maar als gescheiden. Praten erover is lastig, we zijn vaak onhandig in het uiten van onze gevoelens tegenover nabestaanden. Als volwassenen vinden we dat al ingewikkeld, laat staan tegenover kinderen. Waarschijnlijk heb jij ook ervaren dat praten over het overlijden van je moeder niet vanzelfsprekend is (geweest), en dat je omgeving hier ook niet altijd ruimte voor geeft.

Maakt je moeder nog steeds deel uit van je leven, ook al is ze niet meer hier? Kun jij over haar praten met je vader, je broers of zussen (als je die hebt), familieleden zoals ooms en tantes of misschien opa’s en oma’s als zij nog leven? Hoe doe je dat? Knoop je voorzichtig en terloops een gesprekje aan, of vertel je een herinnering om te kijken hoe ze erop reageren? Heb je een mooie foto of een andere herinnering een plek gegeven in jouw huis?

Jezelf helen
Voor jou is het belangrijk om het verhaal over je moeder in kaart te brengen, dat helpt om je verbonden te blijven voelen met haar. Dat heb je nodig om je eigen leven vorm te geven, om te weten wie je bent, je wortels te kennen, onder ogen te zien waarom je de dingen doet zoals je ze doet. Als jij je moeders leven en haar dood in de schaduw zet, omdat het te pijnlijk voor je is, beperk je je eigen levensenergie. Je houdt als het ware iets achter. Het vraagt tijd en liefdevolle aandacht om te kijken naar het patroon van sterk zijn. Jij kent het zinnetje ‘ik doe het wel alleen’ heel goed. Sta jezelf toe om vragen te stellen over je moeders leven en betrek anderen daarbij.

Coaching jong ouderverlies
In mijn boek Hartmama geef ik oefeningen waarmee jij aan de slag kunt met jouw jong ouderverlies. Dat zijn schrijfoefeningen en mini-opstellingen om zelf te doen. Wil jij eens een oefening uitproberen? Stuur me dan een mail via susan@susanvanderbeek.nl en je krijgt een schrijfoefening in je mailbox. Als bonus ontvang je dan ook regelmatig Hartmama-post.

2 thoughts on ““Niemand vertelde mij hoe mijn moeder was””
  1. Wat een prachtig blog Susan.
    En inderdaad ging dat zo. Mijn moeder en tante verloren hun moeder ook op jonge leeftijd, en ook kwam het gezin weer samen toen mijn opa hertrouwde met de beste vriendin van mijn oma. Mijn oma was ook de aanstichter, die had tegen mijn opa gezegd. Trouw maar met Janna, dan zorgt zij wel voor de kinderen. En zo geschiedde. Ik wist pas van dit relaas af toen ik tiener werd. Daar werd bij ons ook nooit over gesproken. Bijzonder maar waar. Inmiddels weet ik ook hoeveel impact het heeft gehad op het gezin.
    Dank voor al jouw bijdragen, ze zijn stuk voor stuk zo enorm waardevol.

  2. Zo herkenbaar. Bij mij ging het over het verlies van mijn vader. Er werd niet over gesproken. En ik voelde later dat het ook ongemakkelijk was voor mijn stiefvader ( die overigens op zijn manier goed voor me was). Het niet kunnen erkennen in mijzelf van de verdrietige gevoelens blijkt meer impact gehad te hebben dan ik altijd dacht.
    Later ben ik pas kunnen gaan helen. Die ruimte was er niet als kind of jongvolwassene..

    Mooi dat jij hier aandacht aan geeft😘🙏
    Dorothea

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: