Wat zijn familieopstellingen?

Stel: je loopt rond met een bepaald thema waar je maar niet uitkomt. Het kan gaan om faalangst, eenzaamheid, depressiviteit, chronische boosheid, vage (of duidelijke) lichamelijke klachten die maar niet over willen gaan. De kans is dan heel erg groot dat de oorzaak van je probleem wortelt in je vroege jeugd, of ergens in je familiesysteem. Familieopstellingen werpen een nieuw licht op oude issues en geven inzicht. Vaak brengen ze ook heling, doorstroming of acceptatie teweeg.

Hoe werkt het?
Het maken van een familieopstelling is een vorm van alternatieve psychotherapie die in West-Europa geherintroduceerd werd door de Duitser Bert Hellinger. Er wordt bij een opstelling gebruik gemaakt van ‘morfische velden’ (in het Verre Oosten bekend als de Akasa Kronieken). Dat wil zeggen, dat alle informatie van alle tijden ligt opgeslagen in de ether, en een ieder kan zich daarop afstemmen. Dat gebeurt meestal onbewust, eenvoudig door een bepaalde rol aan te nemen.

Representanten
Een opstelling verloopt min of meer volgens een vast patroon.
– Degene die een opstelling doet (die dus zijn familie opgesteld wil zien), noemen we de ‘vraagsteller’.
– Bij een opstelling zijn altijd ‘representanten’ aanwezig: mensen die zich opgeven om familieleden te vertegenwoordigen.
– De vraagsteller kijkt de kring van representanten rond, maakt een keuze en vraagt die persoon: “Wil jij representant zijn voor mijn vader/moeder?”
– Ook kiest hij een representant voor zichzelf, zodat hij zelf vanaf de zijlijn kan aanschouwen wat er vervolgens gebeurt.
– Soms wordt ook iemands onderliggende gevoel opgesteld, zoals angst, verlangen of eenzaamheid.

Plaats en houding
De representanten nemen op gevoel een plaats in de ruimte in of ze worden hier neergezet door de vraagsteller. Ze nemen vervolgens een houding aan en kijken een richting op. Daaraan kun je al heel veel aflezen: de afstand tussen de personen geeft aan hoe ver ze emotioneel van elkaar afstaan. De lichaamshouding laat de emotionele houding zien. Soms voelt iemand zich geen deel van het gezin en staat hij/zij met de rug naar de anderen toe of ergens ver weg in een hoekje.

Blik en beweging
Vervolgens is er de blik: waar kijkt de representant naar? Naar de andere gezinsleden of staart hij naar de grond of heeft hij zelfs de ogen gesloten? Dat zegt wat over de mate waarin diegene in staat is om de situatie/de ander werkelijk (onder ogen) te zien. Ook kan het zijn dat een persoon in de opstelling voelt dat er een bepaalde beweging gemaakt wil worden: hij of zij kan de neiging voelen om toenadering te zoeken tot de anderen, of juist om zich er verder vanaf te bewegen.

Liefde
Voorouders worden bijna altijd opgesteld. Als iemand bijvoorbeeld mishandeld is door de moeder dan wordt de ‘moederlijn’ opgesteld. Dat wil zeggen: haar ouders. Vaak wordt dan duidelijk dat moeder zelf ook is mishandeld, en zo verder. Vervolgens wordt er gekeken of er ook liefdevolle voorouders in de lijn te vinden zijn die dan troost kunnen bieden. Er wordt tijdens een opstelling altijd gezocht naar liefde. Als die niet te vinden is in de voorgaande generaties dan wordt de ‘oermoeder’ of ‘oervader’ (een wijze en liefdevolle persoon) opgesteld om de balans enigszins te herstellen.

Dynamiek
Kortom: doordat een paar mensen zichzelf op een bepaalde manier in een ruimte neerzetten, wordt de dynamiek in de betreffende familie duidelijk. Met die dynamiek wordt vervolgens ‘geëxperimenteerd’. Er wordt gekeken naar de bewegingen die gemaakt willen worden. De begeleider peilt of degenen die ver uit elkaar staan in staat zijn om dichter naar elkaar toe te bewegen. Hij/zij onderzoekt of degenen die niet kijken (of wegkijken) in staat zijn om toch naar de ander te kijken.

Contact
De hamvraag is of er contact gemaakt kan worden en als dat zo is, dan kan er ook gevoeld worden. Als dat niet zo is, dan moet er nog wat ‘geschoven’ worden met de representanten of er moeten meer familieleden worden opgesteld. Soms blijken overleden familieleden een sleutelrol te spelen. Ook zij worden opgesteld. Het gebeurt wel dat tijdens een opstelling bijvoorbeeld aan het licht komt dat er een overleden kind in de familie is waar nooit over is gesproken.

Helende zinnen
Heel in het kort: nadat de nodige emoties zijn doorvoeld, kunnen er helende zinnen gezegd worden die de werkelijkheid eenvoudig benoemen en bevestigen. Als een kind bijvoorbeeld op jonge leeftijd al voor de ouders zorgt, terwijl dat natuurlijk andersom hoort te zijn, dan kan het ‘kind’ tegen zijn ‘ouders’ zeggen: “Ik ben de kleine en jullie zijn de groten. Ik hoef alleen maar jullie kind te zijn.” Of als je als kind een zware last van een van je ouders hebt gedragen dan kun je die teruggeven met de woorden: “Lieve mama/papa, ik heb dit in liefde voor je gedragen. Maar ik zie nu dat het niet van mij is en ik geef het terug aan jou. Het hoort niet bij mij.” In de gevallen waar de last echt heel zwaar was, kan er een grote steen gebruikt worden om die last te symboliseren.

Geschenk
Elke opstellingen verloopt natuurlijk anders. Maar vrijwel altijd komt er een hevige emotie los bij de vraagsteller als de waarheid wordt gezien en erkend. In het meest gunstige geval is de verbinding, de orde in het systeem en/of de balans hersteld na een opstelling, alhoewel dat zich ook pas veel later kan manifesteren. In sommige situaties is het aannemen van de werkelijkheid/waarheid het enige wat mogelijk is, en ook dat is op zichzelf al een groot geschenk. Maar in alle gevallen volgt er meer inzicht; meer begrip, voor zichzelf en voor de ander.

Meer informatie: www.welopstellingen.nl.
Foto: https://www.meian.nl/opstellingen/

0 thoughts on “Wat zijn familieopstellingen?”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: