Ouders zonder voorbeeld

Als jong meisje hield ik van de liedjes van Liesbeth List. Ik zie nog de hoes voor me van een langspeelplaat waarop zij ergens zat, in een eenvoudig zwart jurkje en op blote voeten die onder het stof zaten. Haar stem voerde me mee naar ergens ver weg. Naar verdriet, maar ook naar vreugde. Later las ik over haar leven. Haar adoptie door de vuurtorenwachter en zijn vrouw op Vlieland. Haar tijd in Indië. En haar moeder die dood was. Het raakte een snaar. Bij het schrijven van dit blog luister ik naar het prachtige nummer ‘Heb het leven lief’.

Ouders zonder voorbeeld
In het boek ‘Ouders zonder voorbeeld’ van Mieke Ankersmid en Karin den Hollander heeft Liesbeth List een voorwoord geschreven. Ze deelt hierin de essentie van haar eigen levensverhaal: het vroege verlies van haar moeder en de adoptie een paar jaar later. Ze schrijft: “Herkenning in de levensverhalen van anderen kan helpen om te beseffen dat je niet de enige bent en om te erkennen dat het is zoals het is. Vanuit de waarheid die je onder ogen ziet, kun je veranderingen in gang zetten als je die wenst.”

Honderden ervaringsverhalen
Het boek van Mieke Ankersmid en Karin den Hollander heeft als ondertitel ‘Herkenning voor vaders en moeders die als kind een ouder verloren’. Mieke en Karin verzamelden honderden ervaringsverhalen. Citaten uit deze verhalen zijn door het hele boek heen te vinden en zijn zeer herkenbaar. De worsteling over de vraag of je überhaupt wel aan het ouderschap moet beginnen, de angst om je baby te verliezen, de leeftijd waarop jij de leeftijd van je overleden ouder bereikt, of de leeftijd waarop jouw kind de leeftijd bereikt die jij had toen je vader of moeder overleed. Al deze momenten kunnen triggers zijn voor lang weggestopt en vaak onbegrepen verdriet. Wanneer jij als kind één van je ouders verloor, kan zelf vader of moeder worden zowel helend als pijnlijk confronterend zijn.

Ook aandacht voor adoptie
Ook mensen die geadopteerd zijn ervaren jong ouderverlies. Zij zijn immers afgestaan en hebben niet alleen hun biologische ouders verloren, maar vaak ook hun geboorteland. Lang is gedacht dat wat je je niet kunt herinneren minder pijnlijk zou zijn. Inmiddels is er veel meer kennis over wat baby’s tijdens de zwangerschap, geboorte en de eerste levensjaren kunnen ervaren. De invloed daarvan op het verdere leven wordt steeds serieuzer genomen. Ook al heeft een baby of peuter nog geen taal, het slaat ervaringen wel op in het kleine lijfje. Alle emotioneel ingrijpende gebeurtenissen worden opgeslagen in het lichaamsgeheugen. Als een geadopteerde zelf vader of moeder wordt, kan dat het gevoel geven aan het begin te staan van een nieuwe familelijn.

Vroeg verlies en ouderschap
Als ouder zonder voorbeeld kun je tegen de volgende dingen aanlopen:

  • Angst voor verlies
  • Het gevoel geen controle te hebben
  • Angst om het niet goed te doen
  • Moeilijk om hulp kunnen vragen
  • Merken dat je hart afgeschermd is
  • Angst om afgewezen te worden
  • Missen van een oma of opa
  • Onderbroken generatielijn

Al deze kenmerken worden met voorbeelden toegelicht en zijn heel herkenbaar als je zelf als kind een ouder bent verloren.

Impact van vroeg verlies op de volgende generatie
Het laatste hoofdstuk van het boek heet: De kinderen aan het woord. Hierin staan de verhalen van volwassen kinderen van ouders die jong ouderverlies hebben meegemaakt. Sommigen van hen hebben een duidelijk beeld van de overleden opa of oma, anderen hebben er nauwelijks iets over gehoord. In veel verhalen komt het onderwerp (over)bezorgdheid aan de orde, net als het niet goed kunnen omgaan met emoties. Soms dragen de kinderen de onverwerkte pijn van hun ouders.

Heb het leven lief
Heb het leven lief als de stormwind gromt en als de lente komt
En verberg je niet als de regen valt en als de donder knalt
Zing het hoogste lied, vlieg in vogelvlucht door de blauwe lucht
Heb het leven lief en wees niet bang

(Tekst: Han Koreneef, gezongen door Liesbeth List)

Over de auteurs
Beide auteurs zijn moeder en verloren op jonge leeftijd een ouder. Mieke Ankersmid werkt al jaren op het gebied van omgaan met verlies en verdriet en heeft ook het boek ‘Verlaat Verdriet’ geschreven. Karin den Hollander heeft de Stiefacademie opgericht en schreef recent ‘De mijne zijn de liefste’. Het boek is verkrijgbaar bij Karin den Hollander, stuur een mail naar info@karindenhollander.nl.

0 thoughts on “Ouders zonder voorbeeld”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: