Iedere keer als ik een narcis zie staan, denk ik aan narcisme. Hoe komt het toch dat zo’n prachtig bloemetje – dat je soms alleen en soms met veel bij elkaar ziet staan in het geel of het wit-geel – verbonden is aan deze persoonlijkheidsstoornis?
Narcissus
De oorsprong van narcisme, zowel het fenomeen als de naam, komt uit de Griekse mythologie en wordt verteld in de mythe van Narcissus. Deze beeldschone jongeman was mensenschuw en vertrouwde niemand. Ook niet de nimfen in het bos waar hij zijn meeste tijd doorbracht. Zij vonden hem arrogant en hooghartig omdat ze geen contact met hem konden krijgen.
Wegkwijnen
Toen hij niet inging op de avances van nimf Echo, die smoorverliefd op hem was, kwijnde ze weg tot alleen haar stem over bleef: “echo, echo, echo.” De andere nimfen vroegen Aphrodite, de godin van de liefde, hem daarvoor te straffen.
Smoorverliefd op zijn spiegelbeeld
Op een dag keek Narcissus in een spiegelglad wateroppervlak, zag zichzelf en werd hartstochtelijk verliefd op zijn eigen spiegelbeeld. Dat was zijn straf. Hij bleef er maar naar staren. Toen hij in de avond afscheid wilde nemen met een kus op de mond van zijn eigen spiegelbeeld, verloor hij zijn evenwicht en verdronk.
Een narcis
Omdat de nimfen dat niet hadden gewenst, voelden ze zich verplicht hem een plechtige begrafenis te geven, maar ze konden zijn lichaam nergens vinden. Het enige dat ze vonden was een prachtige gele bloem in het gras aan de rand van het water: een narcis.
Toch mooi
Bijzonder, hè? Je zou het bloemetje zomaar minder mooi kunnen vinden, terwijl het er niets aan kan doen. Ik geniet er altijd van om ze in de lente overal te zien staan langs de weg en heb ze ook graag in een vaasje op tafel staan. Daarbij is trouwens wel een waarschuwing op zijn plaats, leerde ik van mijn plaatselijke bloemist.
Giftig
Zet narcissen niet samen met andere bloemen in een vaas, want ze scheiden een giftige stof uit die de andere bloemen doodt. Dat vind ik, gezien het verhaal van Narcissus, een heel bijzonder detail. Zowel de narcist als de narcis is giftig voor hun omgeving, waarbij het bij de narcist – dat kan zowel een man als een vrouw zijn – afhankelijk is van de gradatie na narcisme.
In gradaties
Iedereen heeft narcistische eigenschappen, bijvoorbeeld zelfvertrouwen, ambitie. Dat heet gezond narcisme. Het wordt pas schadelijk als het gedrag tegen anderen wordt ingezet. Hoe meer, hoe destructiever het is. Het gedrag kan ontaarden in emotionele, sociale, financiële, fysieke en/of seksuele mishandeling.
Kennis is macht
Een aantal gedragingen is trouwens al voldoende om je te beschadigen in een relatie, ook als het ‘alleen maar’ om emotioneel misbruik gaat. Dit heeft een enorm negatief effect en de gevolgen zijn groot. Het is daarom heel belangrijk dat je weet wat narcisme inhoudt, wat de kenmerken zijn, welk gedrag daaruit voortvloeit en wat het met je kan doen. En, als je er al mee te maken hebt, wat je kunt doen om los te komen en te herstellen. Ik vertel je daar nog meer over in mijn gratis e-book. Je kunt het aanvragen via deze link.
