Het is maandagmorgen, na een zonnig weekend waarin we op het erf hebben gewerkt en naar zee zijn geweest. De krant ligt nog opgevouwen op de ontbijttafel. Ik zie de kop en houd mijn adem in. ‘Russische raket doodde Sasja’s zwangere vrouw.’ Het duurt even voor ik de krant openvouw, naar de foto kijk en het onderschrift lees.
Ik zie de man over wie het gaat met een verband om zijn hoofd en bloed op zijn gezicht. Hij staat voor een huis dat in puin ligt. Zijn droomhuis, waar hij ruim twaalf jaar aan heeft gebouwd. Met kamers voor zijn zoontje en de baby die in het najaar geboren zou worden. Zelf heeft hij de raketaanval overleefd, maar zijn vrouw niet. ‘Ik kroop naar haar toe. Ze ademde niet meer.’
De waanzin van de oorlog
Ik denk de afgelopen week vaak terug aan de tijd waarin ik studeerde, begin jaren tachtig. De tijd van de grote demonstraties tegen kruisraketten. Kernwapens de wereld uit, te beginnen uit Nederland. De leuzen, de buttons van Pax Christi, het gebroken geweertje. De angst die er toen ook was voor de Russen. De angst die er nu opnieuw is en bewaarheid wordt in de Oekraïne. Onvoorstelbaar en onbeschrijfelijk leed, de waanzin van de oorlog.
Speel toch van brood en rozen
In die tijd las ik veel gedichten van Dorothee Sölle, een Duitse theologe en vredesactiviste. Haar gedichten gaven mij houvast en troost. Ik moet haar bundel nog ergens hebben liggen. De cover is rood. Kleur van de liefde en van het eerste chakra. Het chakra van bestaansrecht, van ’ík mag er zijn’. Het bestaansrecht van zoveel mensen dat met voeten wordt getreden. Ik deel hier graag één van de gedichten uit die bundel:
Kindervragen
Er is veel angst mijn jongste
Die ik niet van je wegnemen kan
Grootmoeder is gestorven
En tanks hebben ze nodig voor de oorlog
Er is veel dat ik niet kan
Als je het mij vraagt mijn jongste
Grootmoeder schilde aardappelslangen
Vrede is een gierstekorrel, piepklein
De grote jongens in de tanks zijn ook bang en willen er liever niet in
Het rijk gods is nog nietiger dan jij was en zal een boom zijn
Daaronder te wonen
De bundel is nog tweedehands te koop, voor wie meer moois wil lezen, onder andere bij De Slegte.
Schrijven over angst en verdriet
Misschien ben jij niet zo’n prater. Dan kan het heel fijn zijn om te schrijven over angst en verdriet. Om lucht te geven aan wat deze tijd met je doet, waarin misschien wel oude pijn wordt getriggerd. Dat kun je gewoon voor jezelf doen. Je kunt er ook voor kiezen om gebruik te maken van mijn aanbod voor email coaching. Dan laat je je leiden door mijn reflectievragen en opdrachten en krijg je respons. Op mijn website kun je er meer over lezen: https://susanvanderbeek.nl/email-coaching/
