Met enige regelmaat kun je horen dat anderstaligen onze Nederlandse taal een moeilijke taal vinden om te leren. Maar is dat ook zo? En wat zijn dan de struikelblokken waar ze tegenaan lopen? Om daar achter te komen ging ik Nederlandse les geven aan een Zuid-Koreaanse vrouw. Ze woonde al enkele jaren in Nederland met haar gezin omdat haar man bij een internationaal bedrijf werkte. Hun twee kinderen zaten niet op een internationale school, maar gewoon op een school in de buurt. Ze waren namelijk van plan om hier te blijven.
Atlas van de Nederlandse Taal
Thuis heb ik de Atlas van de Nederlandse Taal in de kast staan. Geen gewoon boek zoals we gewend zijn, maar een Atlas. Opvallend hieraan is het formaat, de geografische kaarten en heel veel kleurrijke illustraties. Het doel van de auteurs is om op verkenning te gaan, verwondering over ontelbaar veel interessante kanten van het Nederlands.
De zinsvolgorde
Ik wilde eerst wat lezen over het onderwerp van het leren van onze taal en kwam uit bij het hoofdstuk ‘Waarom leren Nederlands is niet makkelijk?’ En daar heb je al meteen een struikelblok: de zinsvolgorde. Voor veel mensen een lastig probleem. Als voorbeeld zag ik de volgende zin staan: Gisteren ik kocht de laatste roman van Herman Koch. In het Engels klopt deze volgorde, maar wij zeggen: kocht ik. Of bijvoorbeeld: Een boek staat in de kast en Een boek ligt op de tafel. Heel verwarrend kan dit voor de anderstaligen zijn.
De lettergrepen
En dan die lettergrepen die wij hebben. Vooral de uitspraak ervan levert nogal eens problemen of lacherige reacties op. En dat laatste is dan weer niet bevorderlijk voor het zelfvertrouwen van de student. Er zijn overigens talen met nog meer lettergrepen, zoals het Fins met haar zestien lettergrepen of sommige talen in Afrika waar men spreekt met klikklanken die voor ons onbegrijpelijk zijn en ook moeilijk om te leren.
Bang om fouten te maken
Maar terug naar mijn taalmaatje. Ik leerde haar kennen via het Taalhuis van de bibliotheek. Een bescheiden, vriendelijke vrouw die hoopte snel de taal te kunnen leren. Ze sprak naast het Koreaans een klein beetje Engels. Ik probeerde erachter te komen waarom ze onze taal wilde leren. “Omdat mijn kinderen mij uitlachen als ik het probeer” vertelt ze me. “En om op school met de juf te kunnen praten.” Ze schaamde zich eigenlijk voor haar kinderen. Het bleek ook dat ze weinig contact had met andere ouders. Jammer, want daar zou ze veel van kunnen opsteken. Maar ze durfde niet te praten met anderen, bang om fouten te maken.
Boodschappen doen
Nog een extra probleem was het boodschappen doen. Ze deed dat wel, maar zodra ze een winkel binnenging werd ze aangesproken in het Engels. En dat is nou net wat er niet zou moeten gebeuren. Op die manier hoef je je zich niet in te spannen om het in het Nederlands te vragen. Bovendien kun je in de supermarkt alles gewoon uit de rekken halen en hoef je niks te zeggen als je dat niet wilt of kunt.
Niet onderdoen voor haar kinderen
We begonnen met korte zinnetjes uit het dagelijks leven en het benoemen van voorwerpen in huis, op straat, in de bibliotheek enz. Ik kreeg de indruk dat ze eigenlijk wel een bepaalde woordenschat had in het Nederlands, maar de angst om het fout te doen was veel groter. Ze wilde alles meteen goed doen omdat ze niet wilde onderdoen voor haar kinderen, die overigens pas zes en vier jaar oud waren.
Alleen in het Nederlands
In de bibliotheek zijn ook boekjes met eenvoudige teksten voor mensen die de taal willen leren. Die gebruikte ik en het viel me op dat ze meteen in het Engels verderging als ik haar vroeg of ze begreep wat er stond. We spraken af dat ze alleen in het Nederlands mocht praten en dat fouten maken niet erg was. “Daar kun je alleen maar van leren” zei ik tegen haar.
Het leren van een taal is lastig
Een half jaar lang kwam ze trouw naar de bibliotheek om samen te oefenen. Ook gingen we boodschappen doen, waarbij ik haar aanmoedigde om het zelf in het Nederlands te doen. Helaas ging ze na dat halfjaar verhuizen. Soms vraag ik me af hoe het nu met haar gaat, maar ik weet niet waar ze woont. Wat ik wel weet, is dat het leren van een taal lastig, maar niet onmogelijk. Het Nederlands is wel makkelijker te leren voor mensen die uit aanleunende taalgebieden komen, zoals bijvoorbeeld het Duits. Vaak komen daar woorden voor die erg lijken op woorden die wij kennen.
