Brigida, godin van eigen bodem

De voorchristelijke feestdag Imbolc, het feest van Brigida, dat op 1 en 2 februari wordt gevierd, markeert het begin van de lente. De naam Imbolc refereert aan de drachtigheid van de ooien. Het betekent ‘melken’ en ‘zuivering’. De sneeuwklokjes steken hun kopjes boven de grond en de ooien geven melk. In onze streken kende men het als het Ploeg- en Zaaifeest.

De christelijke variant is Maria Lichtmis, ook een feest van zuivering. Februari was vroeger de maand waarin grote schoonmaak werd gehouden, de Latijnse naam ‘februa’ betekent dan ook zuivering.

Heilige Brigida
Brigida leefde rond 500 in Ierland en is er nog steeds patroonheilige. Zij was een talentvolle vrouw en had grote invloed in haar tijd. De meest opvallende karaktertrek was haar vrijgevigheid tegenover armen en vreemden. Na een werkzaam en vruchtbaar leven stierf zij in het befaamde klooster van Kildare,  dat zij daar stichtte.

Brigida geldt als de beschermheilige van het vee. Zij staat daarom vaak afgebeeld met een koe.

Keltische godin Brighid
Jaren voordat de heilige Brigida (Brighid in het Iers) werd geboren, werd door de Keltische volkeren de lichtgodin Brighid vereerd. Zij is één van de belangrijkste Keltische godinnen. Haar naam betekent ‘de stralende’. Volgens een legende werd Brigida geboren met een vlam op haar hoofd, die tot in de hemel reikt. Brigida is een drievoudige godin van drie identieke zusters met ieder hun eigen kwaliteiten. Eén zuster voor inspiratie, poëzie, zang en dans, één zuster voor smeedkunst en het haardvuur, en één voor heling en voorspellen. Brigida is beschermvrouwe van kinderen en kraamvrouwen. Maar eveneens is ze de godin van vruchtbaarheid en beschermt ze het vee.

Godinnen van eigen bodem
Tijdens de kerstening van Nederland heeft de kerk, om de overgang naar het christendom soepeler te laten verlopen, veel heidense gebruiken overgenomen. Behalve gebruiken heeft de kerk ook heidense godinnen gekerstend. In Nederland wordt Brigida nog steeds vereerd in plaatsen als Noorbeek en Itteren in Limburg en Geldrop in Brabant.

Sinds vele jaren heb ik een grote interesse in de voorchristelijke godinnen en schenk ik middels rituelen en muziek aandacht aan de Keltische jaarfeesten, waaronder Brigida.

Het boek Godinnen van eigen bodem van Ineke Bergman, met illustraties van Pol Wijnberg, is voor mij ook een bron van inspiratie.

Brigida kerken in Geldrop
Toen mijn interesse in Brigida ontstond, realiseerde ik me dat ik opgegroeid ben achter een Brigida kerk, te weten de H. Maria en Brigidakerk in Zesgehuchten (Geldrop). In het centrum van Geldrop staat de Sint Brigida kerk, daar zong ik in het kerkkoor. Als kind zat ik zelfs op de de Brigida school. In beide kerken staan fraaie beelden van Brigida. Destijds toen ik met mijn ouders naar de kerk ging, heb ik deze niet bewust waargenomen. Een paar jaar geleden bezocht ik samen met mijn moeder deze kerken opnieuw en bewonderden we de beelden.

Wat je kunt doen om in contact te komen met Brigida

• Visualiseer iedere morgen voor de spiegel de vlam van Brigida op je kruin en vraag haar om inspiratie en energie.
• Breng een bezoek aan de kapel, de den en de bron van Brigida in het Limburgse Noorbeek. Om Brigida te eren kun je buiten op die plaatsen wat melk op de grond gieten. Ook kun je een bezoek brengen aan de Brigida kerken in Geldrop en hier een kaars voor haar branden.
• Nodig een paar vriendinnen uit en maak een vuur in de open haard of steek kaarsen aan en vertel elkaar verhalen bij het vuur. Staar in de vlammen van het vuur om te zien welke boodschap Brigida je brengt.
• Schrijf een gedicht voor Brigida, waarin je haar eert.

Brigida wandeling op 2 februari
Op 2 februari organiseer ik een Brigida wandeling in Geldrop. We verzamelen om 13.15 uur bij de kerk van Zesgehuchten. Van daaruit wandelen we naar natuurgebied Gijzenrooi en speuren we naar de eerste prille uitingen van de lente. Na afloop is de kerk open en kunnen we het houten beeld van Brigida met koe bewonderen. Mocht je interesse hebben in deze wandeling, neem dan contact met mij op: tel. 06-29078056 of karin@levenswending.nl. Bijdrage: 10 euro (een donatie voor het onderhoud van de kerk wordt op prijs gesteld). Ik houd rekening met de dan geldende coronamaatregelen.

Ervaar tijdens de wandeling de kracht van Brigida, voel je verbondenheid met de aarde en met jezelf. Welke vlam ontspringt in jouw bron? Welk plan ga jij smeden? Herinner je je dromen, wensen en ideeën. Laat ze uit hun winterslaap ontwaken.