Waar angst is, kan geen vertrouwen zijn. En andersom. Dat roep ik al jaren vol overtuiging. Dus ben ik even in de archieven gedoken. Want al ruim drie jaar geleden schreef ik over dit onderwerp een heel helder blog: Vertrouwen op dat alles goed komt, hoe doe je dat?
Even een paar pittige stellingen
Ik benoem daarin een aantal pittige stellingen over vertrouwen en angst. Heel kort door de bocht zijn dat de volgende:
- Diep vertrouwen is een innerlijk weten en voelen dat je aankunt wat er op je pad komt.
- Angst, onzekerheid of stress sluiten vertrouwen volledig uit. Vertrouwen is nou eenmaal de tegenpool van angst.
- Angst is een emotie die gestuurd wordt door ons buikbrein als er daadwerkelijke fysieke of emotionele onveiligheid is, of als er onveiligheid wordt ervaren. Gebaseerd op eerdere gebeurtenissen, trauma, overtuigingen, overlevingspatronen of simpelweg de angst voor de angst.
- Angst, onzekerheid of stress maakt dat we in een fysiologische en emotionele vecht-, vlucht-, please- of bevriesreactie terecht komen.
- Als je je veilig voelt, is het buikbrein heel krachtig en juist het centrum van ondermeer moed, wilskracht, kalmte en motivatie.
- En als je je veilig voelt, is je hartbrein het centrum van vertrouwen, liefde, compassie, verbinding en dankbaarheid.
Angst voor de angst maakt het erger
Om het nog een stukje dramatischer te maken, geef ik je eerst nog even een beetje slecht nieuws. Angst is namelijk een patroon dat steeds sterker kan worden. Immers, als je ergens bang voor bent, ga je die situaties vermijden. Want als je weggaat uit die situaties, gaat je angst ook weg. Dat voelt goed en dan wordt je brein onbewust beloond voor het vermijdingsgedrag. Oftewel, het patroon wordt steeds krachtiger en onbewuster, want het werkt! Je gaat dus steeds meer luisteren naar je angst voor de angst. Met als gevolg dat angst wint en vertrouwen verdwijnt.
Thema: Vertrouwen
In deze maand oktober vertel ik meer over vertrouwen, één van de drie kernthema’s die wat mij betreft de pijlers zijn van voluit kunnen en durven leven.
Waar angst is, kan er geen vertrouwen zijn
Heb je voldoende vertrouwen in jezelf, in je eigen kracht en creativiteit, in je talenten en je vaardigheden? Of is er onzekerheid of angst? Waar angst is, kan er geen vertrouwen zijn. Dan kun je wel twintig redenen bedenken waarom je dat ene waar je zo naar verlangt niet doet.
Je beste vriendin zijn
Vertrouwen is dus ook: niet te streng zijn voor jezelf, zelf weer je beste vriendin zijn. En vertrouwen is leven in het nu, in plaats van te veel leunen op automatismen uit het verleden of angst voor de toekomst.
Voorbeelden van dagelijkse angsten en onzekerheden
Het woord angst klinkt zo groot, maar we hebben er dagelijks mee te maken. Daarom hier een paar voorbeelden van alledaagse, veel voorkomende angsten en onzekerheden, die ons tegenhouden om te vertrouwen en voluit te kunnen leven:
Sanne, een ervaren logopediste zei eens tegen mij: “Als ik iets fout doe, vinden ze me nooit meer een goede logopedist.” Bam! Snoeihard oordeel over zichzelf die haar onzeker maakt. Met als gevolg dat Sanne alles doet om fouten te voorkomen, veel langer doorwerkt dan nodig is en voortdurend op zoek is naar bevestiging en erkenning van buiten. De hoge lat is onhaalbaar en leidt tot grenzeloosheid in geven, doorwerken, goed willen doen.
Marieke, een jonge vrouw van 25, HBO opgeleid en op het eerste gezicht een sprankelende, frisse en capabele meid komt bij me omdat ze zoveel ‘in haar hoofd’ zit. Haar hoofd draait overuren en vraagt zich af: ‘Doe ik het wel goed?’ Of: ‘Heb ik dit wel goed gedaan?’ Zo veel angstgestuurde gedachten die maken dat haar prestatiedrang de overhand over haar leven neemt. Wat in haar geval leidt tot fysieke klachten, vermoeidheid en een soort chronische ontevredenheid.
Karin, een zelfstandig ondernemer, ze schreef me het volgende: “Doordat ik bang ben voor wat anderen zullen denken, durf ik regelmatig niet in actie te komen of ben ik onzeker in wat ik doe. Ik ben bang om het fout te doen. Vooral als ik nieuwe klanten moet gaan werven of als ik op wil komen voor mijn bedrijf en mijn tarieven. En daarom blijf ik maar een beetje aanmodderen.”
En dan nu het goede nieuws
Het goede nieuws is dat je jezelf kunt leren of trainen om dit patroon te herkennen, te erkennen en om te buigen. Daar is geen wonderpil voor, althans, niet voor zover ik dat weet. Was het maar waar! Het vraagt soms tijd en zeker wel aandacht, bewustzijn en oefening. En soms ook een goede therapeut of coach die je helpt. Zodat je veel meer en veel vaker wél naar vertrouwen kunt gaan. Want laten we eerlijk zijn, zolang de angst de baas is, zul jij niet echt voluit kunnen leven, genieten, dansen, zingen en vrij leven.
Vertrouwen laten groeien is maatwerk
Vertrouwen laten groeien kan op allerlei verschillende manieren. Dat is uiteraard heel afhankelijk van de vraag waar de persoon in kwestie mee zit en wat voor hem of haar het beste werkt. Dit is hoe ‘mijn dames’ dat hebben gedaan.
Bij Sanne ging ik aan de slag met haar innerlijke criticus, dat strenge innerlijke stemmetje dat haar steeds kleineerde. En Sanne was geweldig in het daarnaast ook dagelijks toepassen van de hartcoherente ademhaling.
Marieke was meer gebaat bij het onderzoeken van de triggers die maakte dat zij zich onveilig voelde. In dit blog vertel ik er meer over.
En bij Karin werkte simpelweg de Fuck-it strategie echt als een speer. Verleden week schreef ik daar al over. Een heerlijk hulpmiddeltje tegen acute en onzinnige angst voor angst gedachten.
Herkenbaar?
Stel, je herkent bij jezelf dat je in sommige situaties echt niet goed bij je vertrouwen kunt en dat het je belemmert om voluit jezelf te zijn of voluit te leven, neem dan contact met me op.
Misschien vind je het fijn om je (angst)gedachten eens tegen me aan te houden tijdens een online koffiedate. Je bent welkom.
