Rouw: zo ongrijpbaar en onvoorspelbaar

Al drie dagen start ik de ochtend in tranen. Wat is er toch aan de hand? Het antwoord komt al snel: het is weer rouwtijd. Rouw is het meest onvoorspelbaar van alles, ongrijpbaar zelfs, althans zo ervaar ik dat. Het overvalt me altijd. In eerste instantie wijt ik het aan werkstress, maar als ik wat meer naar binnen keer weet ik het, het gaat om gemis, diep verdriet.

Dikke vette tranen biggelen over mijn gezicht. Het is niet alleen mijn man die eind 2023 overleed, het gaat eigenlijk over het gemis van mijn familie, en alles wat daaraan voorafging en wat erop volgde. Mijn vader die stierf toen hij 42 was en ik nog maar 15. Een moeilijke leeftijd. Ik wist nog helemaal niets van de wereld en ineens was mijn vader weg. 

Ik voelde gelijk dat er iets aan de hand was
Tot die tijd was mijn jeugd vrij onbezorgd. Ik kon mijn leven leiden, school ging best okay, ik had vrienden en had niet veel struggles, ja puber struggles zoals iedere puber die heeft. Op een zeker moment, in die tijd zat ik in mijn examenjaar, riep mijn moeder mij en mijn broer bij haar in de woonkamer. Ik voelde gelijk dat er iets aan de hand was. Dit had ze namelijk nog nooit eerder gedaan. “Jullie vader is ziek, hij heeft kanker.” Ze had mij net zo goed kunnen vertellen dat hij een griepje had, want mijn vader was toch onoverwinbaar? Hij gaat natuurlijk gewoon beter worden… was wat ik dacht. Ik vroeg nog net niet hoelang het herstel zou gaan duren.

Ik leefde gewoon onbezorgd verder
Het kwam niet binnen bij mij. In tegenstelling tot mijn broer, die zich volledig inlas wat mijn vader precies had. Hij zal mijn moeder veel meer tot steun zijn geweest. Maar ik? Ik leefde gewoon onbezorgd verder. Toen ik op een dag thuiskwam en werd opgewacht door de buurvrouw, omdat mijn vader naar het ziekenhuis was gebracht, begon ik iets meer te begrijpen, dat het toch wel serieus was met mijn vader. Maar nog steeds viel het kwartje niet helemaal. 

Nooit meer…
Pas een half jaar na zijn overlijden viel het kwartje pas: hij zou nooit meer thuiskomen, er niet meer voor me zijn, niet meer mee op de vrachtwagen, niet meer klusjes doen samen, me niet helpen in mijn toekomstige eigen huis. En nu, deze week, is het er weer het besef dat hij me niet zal helpen met grote klussen rondom mijn chalet, wat ik niet in mijn eentje kan. Daar zijn de tranen…

Negen jaar duurde het
Negen jaar duurde het voordat ik pas begon te rouwen om mijn vader. Ik stopte het weg, wilde er niet met mijn moeder over praten, bang om haar verdrietig te maken. Ik wilde haar niet kwetsen door het over hem te hebben. Wel stelde ik andere familieleden veel vragen over hem en trok ik heel erg naar mijn vaders jongste broertje Mar, die inmiddels ook is overgegaan. Maar mijn tantetje, de oudste zus van mijn moeder, bleek mijn steun en toeverlaat te zijn.

Er is leven na de dood
Ken je het liedje ‘Er is leven na de dood’? Het brengt een glimlach op mijn gezicht omdat het me aan mijn coach, zielsgenoot en lieve vriendin Anna Touw-Smit doet denken. Zij is één van de personen in mijn leven die me heeft geholpen bij mijn levenslessen, de kijk op de wereld, op rouw en vooral mijn ziel. Er is altijd tijd om te rouwen, en door de tranen heen is er altijd een glimlach die volgt. De zon gaat altijd weer schijnen na een storm of regenbui. Er is leven na de dood. Je kunt ook rouwen en glimlachen tegelijk.

Rouwen is ook dat ene onvoorspelbare moment dat je je tranen niet kunt bedwingen, opgevolgd door een volgend moment dat er weer een glimlach verschijnt, bijvoorbeeld omdat je lekker met je broer bent gaan lunchen en fijne diepgaande gesprekken met hem hebt over het leven.

De band met mijn broer
Na de dood van ook mijn moeder, vlak voor haar 65^e verjaardag, zijn mijn broer en ik veel closer geworden en daar ben ik heel dankbaar voor. Naarmate je ouder wordt, merk je dat je je familie nodig hebt, en dat hoeft niet altijd familie door een bloedband te zijn, je kiest je eigen familie tenslotte. Ik ben heel dankbaar dat mijn broer en ik een hele fijne verbinding hebben, diepe liefde voor elkaar. We hoeven het niet uit te spreken, het is er gewoon. Ook nu de oudste zus van mijn moeder, mijn tweede moeder, zo ziek is en niet meer beter zal worden, zoeken we elkaar met regelmaat op. 

Jezelf openstellen naar anderen van wie je houdt
In de kwetsbaarheid van het leven is het grootste cadeau dat je jezelf kunt geven: jezelf openstellen naar anderen van wie je houdt. Waar je je veilig bij voelt, waar je jezelf mag zijn, die je onvoorwaardelijk liefhebben en kunt vertrouwen. En soms, soms komen er mensen op je pad, zoals Anna, waarbij je direct voelt: bij haar kan ik mijn verhaal kwijt, is het veilig, mag ik kwetsbaar zijn en is er compassie en diepe verbinding die eigenlijk heel onverklaarbaar is, maar er wel gewoon is. Die mensen die je verder helpen op je levenspad. Ik heb het geluk dat ik er meerdere heb, die ik op mijn pad ben tegengekomen.

Het enige dat ik heb gedaan, is mijn kwetsbaarheid volledig te omarmen. De rouw om mijn vader, mijn moeder en mijn partner zijn niet meer zo rauw. Wel overvalt het verdriet en het gemis om hen me nog steeds. En dat kan heel heftig zijn, alsof het gisteren gebeurde. Maar het mag er allemaal zijn, er is niets om mij voor te schamen.

45 jaar na dato mis ik mijn vader nog steeds, en na 21 jaar mis ik mijn moeder nog steeds. Ook het overgaan van mijn partner ligt nog steeds zwaar op mijn hart. 

Jij hebt de eerste stap te zetten
Als je jouw kwetsbaarheid volledig durft te omarmen, zul je zien dat er mensen op je pad komen die je verder kunnen helpen in het leven. Om je te helpen met jouw levenslessen en jouw rouw. Jij hebt wel zelf de eerste stap te zetten. Rouw hoef je niet alleen te doen, je hoeft je er niet voor te schamen of je te verstoppen. En je hoeft zeker niet, net als ik, negen jaar of langer met diepe rouw rond te lopen voordat je pas echt gaat rouwen.

Gelukkig zijn er inmiddels instanties en coaches die helpen bij rouwbegeleiding. Mensen die mij ook enorm hebben geholpen, zoals:

• Eve foundation
• Susan van der Beek
• Anna Touw-Smit
• Mirjam Diepenbrock

Mirjam heeft me geholpen bij het rouwproces van mijn partner, waar ik een blog over heb geschreven en gaf mij het zetje in de rug om meer over rouw te schrijven.