Waarom schuldgevoel niet werkt

Voor veel mensen een herkenbaar gevoel, voor anderen minder. Je schuldig voelen over iets wat je wel of niet hebt gedaan. Hoe je iemand hebt behandeld, een vriendschap hebt beëindigd, er niet hebt kunnen zijn voor de ander terwijl je dat wel graag had gewild. Omdat het dingen zijn die allemaal al gebeurd zijn, is je schuldig voelen compleet zinloos en zonde van je energie.

Zolang ik me kan herinneren, al vanaf dat ik een klein meisje was, heb ik vaak last van schuldgevoelens. Ik durfde mijn ouders niet te belasten, was hoog sensitief en voelde toen al dat ze hun handen vol hadden aan zichzelf en elkaar. Dus kwam ik al snel in de pleasende modus terecht, waar ik lang in ben blijven hangen. Op een gegeven moment wordt het een patroon, om jezelf de schuld te geven van veel gebeurtenissen in je leven. Als het je niet lukt om compassie voor jezelf te voelen, blijf je in feite jezelf om je oren slaan met een keuze die je ooit gemaakt hebt. Terwijl die keuze op dat moment misschien juist leek of nodig was.

Slachtofferrol
Als kind kijk je naar je ouders en de manier waarop zij in het leven staan en omgaan met tegenslagen en kritiek. Ik heb altijd tegen mijn ouders opgekeken, in die zin dat het voor mijn gevoel altijd wel reilde en zeilde. Ook al waren ze emotioneel vrijwel niet beschikbaar, ze hielden de boel wel draaiend. Pas toen ik zelf een gezin had, ging ik ervaren dat dat niet vanzelfsprekend is. Ik herinner me dat er altijd veel oordelen waren over mensen in de omgeving, ook over mijn vrienden en vriendinnen. En over mezelf, hoe ik de dingen deed of juist niet deed. Ik had vaak het gevoel dat ik weinig tot niets goed kon doen. Nu weet ik dat dat iets is wat ik mijzelf ben gaan vertellen. Dat mijn ouders dat vreselijk zouden vinden als ze wisten dat ik hun opmerkingen was gaan betrekken op mezelf en mezelf al vrij snel niet goed genoeg ben gaan vinden.

Ik herinner me dat ik lang in de slachtofferrol heb gezeten, dat allerlei mensen in mijn omgeving mij dingen aandeden. Dat was iets wat ik helaas ook als voorbeeld heb meegenomen uit mijn jeugd. Dat anderen je dingen aandoen. Pas in 2011, toen ik een training deed waarbij mij nadrukkelijk gevraagd werd afstand te doen van de slachtoffergedachte en verantwoordelijkheid te nemen voor mijn eigen leven, merkte ik hoe ingrijpend dat was. Want het is best makkelijk om anderen overal de schuld van te geven.

Iedereen is een leraar
Ook heb ik inmiddels geleerd dat alle mensen die op je levenspad verschijnen – of dat nou vrienden of vriendinnen, leraren, werkgevers, buren zijn – een fijne of minder fijne levensles met zich meebrengen. Stel dat je een autoriteitsprobleem hebt, in mijn geval een grote JA, omdat ik de houding van mijn vader als autoritair heb ervaren. Dan blijven er mensen op je pad komen die zich autoritair gedragen, totdat je een modus voor jezelf hebt gevonden om daarmee om te gaan. Zo kreeg ik meerdere werk- en later opdrachtgevers die zich autoritair gedroegen en kwam ik ook in mijn privéleven steeds weer mensen tegen die zich min of meer boven mij positioneerden. Uiteindelijk had ik daar iets mee te doen, omdat ik het steeds weer liet gebeuren. Tot ik ontdekte dat ik zelf de keuze heb hoe ik me opstel en of ik het wel of niet toelaat dat mensen mij zo benaderen. En als je merkt dat iemand zich boven je plaatst, je de keuze hebt om dat wel of niet te accepteren. Ik heb vanwege deze reden meerdere werk- en privérelaties verbroken, omdat het niet meer gelijkwaardig en daardoor niet fijn was, niet klopte voor mij. Terugkijkend zie ik steeds duidelijker dat iedereen op mijn levenspad mij iets heeft geleerd. Zowel leuke als minder leuke lessen.

Van schuldgevoel naar compassie
Als je je schuldig voelt over hoe je hebt gehandeld, is dat een naar en soms verlammend gevoel. Het betekent in feite dat je jezelf niet kunt vergeven dat je bepaalde keuzes hebt gemaakt in je leven. Dat je jezelf niet gunt je goed te voelen over wie jij bent en dat je niet perfect bent. Je mag fouten maken, daar leer je van. Niemand komt op aarde met een boekje over hoe het moet. Als het je lukt te accepteren dat je soms een afslag neemt die minder handig was omdat je niet naar je intuïtie hebt geluisterd, kijk je met compassie naar jezelf. Verkeerde keuzes bestaan namelijk niet. Je hebt die keuze gemaakt omdat dat toen de goede leek en je had daar een les te leren. Zo groei je als mens. Als je je voortdurend schuldig voelt, ontstaat bijna het gevoel ‘Sorry dat ik besta’. Doodzonde.

Bewust worden van je gedachtes
Om je schuldgevoel sneller te herkennen en te ontmantelen helpt het om jezelf te trainen op wanneer die gevoelens er zijn en wat ze activeert. Ons hoofd is er erg goed in om dingen te herhalen en te herhalen totdat je het gaat geloven. Nu ik al 17 jaar moeder ben, merk ik bijvoorbeeld dat ik me schuldig voel over de manier waarop onze dochters zich ontwikkelen. Dat ik mezelf verwijt dat ik vast niet streng genoeg geweest ben, niet genoeg geld heb verdiend, zelf nog te veel worstelde met mijn eigen verleden en ga zo maar door. Het hélpt niet. Het kost alleen maar heel veel energie en ruimte. Ik probeer nu – zodra ik mezelf hierop betrap, want het is een patroon, een gewoonte – meteen STOP te zeggen. En er een helpende gedachte tegenover te zetten, namelijk dat ik mijn stinkende best heb gedaan binnen mijn vermogen. Dat ik alles op alles heb gezet om onze meiden veel te leren over het leven en er te zijn waar ze me nodig hadden. Maar ook meteen te erkennen dat ik niet perfect ben en daar ongetwijfeld fouten heb gemaakt. Waarvan ik hoop dat ze mij ooit vergeven worden, en anders niet, dan is het niet anders.

Jezelf beschuldigen en bestraffen is enorm destructief. En niemand verdient dat. Ook jij niet. Dus als het je lukt om zelfcompassie in de plaats van schuldgevoel te zetten, ben je al een heel eind op de goede weg.

Bevrijdend Schrijven
Bij het verwerken van gebeurtenissen in je leven kan het letterlijk lucht geven om het van je af te schrijven. Ik merk dat het ruimte schept om over mijn pad en mijn stappen, mijn verleden, inzichten te schrijven. Vind jij het ook fijn om te schrijven en doe je dat zelfs liever dan met iemand te praten? Omdat je bijvoorbeeld meer tijd nodig hebt om over antwoorden na te kunnen denken en op je eigen veilige plek, op jouw moment achter jouw computer van je af wilt schrijven wat jou bezighoudt? 

Als je iemand zoekt om met je mee te lezen om je te helpen antwoorden te vinden op jouw vragen, nodig ik je van harte uit om jezelf al schrijvend te bevrijden. Bevrijdend Schrijven is gebaseerd op de methode Mindful Analysis waarbij je in vier stappen inzicht krijgt in waar je nu staat, hoe je daar gekomen bent, waar je naar toe wilt en hoe je dat wilt gaan bereiken. Ik schrijf dan terug, met verdiepende vragen naar aanleiding van wat jij schrijft, waar jij je eigen antwoorden op kunt vinden. Het resultaat is dat jij weet waar jouw uitdagingen liggen en hoe je daarmee verder kunt, omdat je uiteindelijk zelf je analyse hebt gedaan. Meer weten? Kijk op https://compassiecom.com/bevrijdend-schrijven/. Mail of bel me gerust als je hier meer informatie over wilt.

0 thoughts on “Waarom schuldgevoel niet werkt”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: