Waar let je op bij het voorlezen? 10 Handige voorleestips

“Oeieoeioeioeioei!” riep ik met een boze heksenstem. Onder mijn linkerarm/-oksel voelde ik mijn zoontje schrikken, huiveren zelfs. Want oh jee, daar kwam de boze heks weer aan. Wat hadden de haas, de egel en de uil nu weer voor stouts gedaan? Voordat ik verder las, vroeg ik het aan Giel: “Wat denk jij, waarom komt de boze heks zo boos aangevlogen op haar bezemsteel?” En dan hadden we een heerlijk fantasierijk gesprek met elkaar, nog voordat ik aan het volgende hoofdstuk begon van ‘De boze heks’ boeken van Harmke Kraan.

Veel ouders lezen voor bij het slapen gaan, maar voorlezen kan op ieder moment van de dag. In de wachtkamer bij de tandarts of dokter (fijne afleiding), in de auto en natuurlijk in de bibliotheek! Voorlezen is ongelooflijk belangrijk voor de ontwikkeling van je kind. Ik schreef er in dit blog al over. En het is gezellig, het is jullie gezamenlijke rustmoment. Ook ontstaan er vaak leuke gesprekken met je kind en kom je meer te weten over wat hem bezighoudt, hoe zijn belevingswereld is. 

Hoe lang?
Hoe lang je voorleest, hangt vooral af van de leeftijd en het type kind. Kinderen geven zelf duidelijk aan wanneer hun aandacht verslapt. Bij jonge kinderen kun je het beste kiezen voor een kort verhaal.

10 Handige voorleestips
Je kunt voorlezen tot een kunst verheffen – mijn lief en ik hadden altijd de grootste lol – maar dat hoeft natuurlijk niet. Deze tips zijn al ontzettend fijn om alle positieve effecten uit het voorlezen te halen, zodat jouw kind de rest van zijn leven veel profijt heeft van zijn voorlees-jeugd.

Tip 1: Neem de tijd
De eerste en belangrijkste tips is: neem de tijd voor het voorlezen. Als jij je stringent wilt houden aan een bepaalde bedtijd van je kind, is de kans groot dat je het voorlezen afraffelt en dat je zelf niet relaxed bent. Begin dus ruim van tevoren met het voorleesritueel en geniet zelf ook van dit intieme rustmoment, na je drukke (werk)dag. Samen duik je in het verhaal en vergeet je alle zorgen van de dag. 

Tip 2: Kies samen
Bezoek regelmatig met je kind de bibliotheek, het lidmaatschap is gratis en de keuze aan fijne boeken is enorm. Alle boeken staan goed gerangschikt op leeftijdscategorie. Een kind van 2 jaar is vaak al prima in staat om zelf boekjes uit te zoeken. De cover en de plaatjes vormen natuurlijk de grootste aantrekkingskracht. Bij de keuze van een boek is het wel belangrijk om een boek te kiezen dat bij je kind past qua thema, lengte van het verhaal en de hoeveelheid plaatjes. Maar het is ook goed om een boek te kiezen dat jij als ouder graag voorleest. 

Mijn stiefdochter wilde op haar 10/ 11e graag voorgelezen worden uit boeken zoals ‘Het leven van een loser’ en ‘Dagboek van een muts’, maar ik vond die boeken niet prettig lezen. Vanaf dat moment hield het voorlezen aan haar eigenlijk op, dat vond ik wel jammer. Ik probeerde ‘Dolfje Weerwolfje’, ‘Heksje Lilly’ en ‘Fantasia’ nog, maar daarvoor voelde ze zich inmiddels te groot. Onze eigen antieke ‘Jip en Janneke’ boeken vonden mijn lief en ik superleuk om voor te lezen, maar die werden bruut afgewezen door onze kinderen: “Zo ouderwets, wat is nou een kruidenier?”

Tip 3: Experimenteer met stemmetjes en intonatie
Voorlezen met stemmetjes vinden de meeste kinderen superleuk! Maar niet iedere ouder is hier goed in. Durf wel wat schroom te overwinnen en er gewoon mee te experimenteren. Er is niemand die je beoordeelt. Mijn man is er veel beter in dan ik, omdat hij alle dialecten beheerst. Toch wilden onze kinderen ook door mij voorgelezen worden, dus laat jezelf niet afremmen. Een spannend verhaal wordt wel extra spannend door middel van de juiste intonatie. Met het variëren van de intonatie kun je al veel bereiken.

Tip 4: Kijk uitgebreid naar de plaatjes/illustraties
Voor jonge kinderen zijn plaatjes/illustraties must-haves. Beeld zegt vaak meer dan woorden. Begin al met de cover van het boek; bedenk samen waar het boek over zal gaan. In prentenboeken zonder tekst kun je als ouder een eigen verhaal bedenken en vertellen. Dat is ook gaaf. Bij hele jonge kinderen is het ideaal om woordjes te leren aan de hand van de plaatjes. Bijvoorbeeld: Welk dier is dat (aanwijzen)? Een koe. Goed zo! En wat zegt de koe? Boehoe (met juiste klankvorming). Peuters leren op deze manier ontzettend snel. 

Tip 5: Nog een keer lezen
Kinderen houden van herhaling. Het is dan ook goed om een boek meerdere keren te lezen. Kinderen leren hierdoor het verhaal beter begrijpen en leren voorspellen wat er gaat gebeuren. Ook geef jij je kind de kans om dieper na te denken over het verhaal en om nieuwe woorden te onthouden en te gebruiken. 

Tip 6: Leg uit
Studies laten zien dat hoe meer woorden een kind begrijpt als kleuter, hoe beter zijn leesbegrip zal zijn later. Je kunt de woordenschat van je kind uitbreiden door nadruk te leggen op nieuwe woorden, door te praten over wat woorden betekenen en door woorden te relateren aan de ervaringen van je kind. 

Tip 7: Pauzeer
Vaak komen kinderen tijdens het voorlezen met vragen en opmerkingen. Het is goed om hierop in te gaan en met je kind te praten over het verhaal, je kind er veel beter over nadenken. Bovendien voegt je kind nieuwe woorden toe aan zijn vocabulaire. En jullie zijn op een mooie manier in verbinding. 

Tip 8: Stel vragen
Vraag jij je kind wel eens om te raden wat er hierna gebeurt in het verhaal? Praten over het boek maakt het makkelijker voor je kind om het verhaal te begrijpen. Ook bereid je je kind voor op het begrijpen van andere verhalen die het later zal lezen. Het onderdeel ‘begrijpend lezen’ weegt immers zwaar op school. Sommige boeken nodigen uit om verband te leggen met jullie eigen leven, bijvoorbeeld over heftige thema’s zoals dood, pesten, ziekte. Wat ook een leuke stimulans is, is om je kind te vragen wat het zou doen in de situaties waarin de hoofdpersoon zich bevindt. 

Tip 9: Gebruik je vinger
Door de woorden met je vinger te volgen, laat je aan je kleuter zien dat we lezen van links naar rechts en van boven naar beneden op een bladzijde. Zodra je kind zelf leert lezen (in groep 3), wijs dan ook op hoofdletters en leestekens (punt, vraagteken, komma, etc.). Er zijn veel dingen die een kind moet leren over een geschreven tekst voordat het zelf kan lezen en schrijven. Bijvoorbeeld dat letters van het alfabet samen een woord vormen en dat we lezen van links naar rechts. Er zijn diverse leerzame alfabetboeken te vinden, met illustraties natuurlijk, die je kunt voorlezen voordat je kind naar groep 3 gaat.

Tip 10: Rijm
Attendeer je kind op letters en het geluid dat hoort bij de letter. Bijvoorbeeld: Dat is de letter ‘s’. De ‘s’ maakt het geluid sss? En lees lekker rijmboeken voor. Ideaal voor je kind om te horen en te begrijpen dat woorden worden opgedeeld in verschillende klanken en dat letters gebonden zijn aan bepaalde klanken. Oefen samen met rijmwoorden. Mijn zoon en ik maakten er op den duur een wedstrijdje van; wie de meeste rijmwoorden kon bedenken. Hij was er een kei in om nieuwe woorden te bedenken, als het maar rijmde. Wat een lol hadden we dan.

Elfjes bestaan
Je kunt deze 10 tips uitstekend toepassen tijdens het voorlezen van mijn boek ‘Elfjes bestaan’. Het is te koop bij jouw lokale boekhandel, op bol.com en bij Droomvallei Uitgeverij.

4 thoughts on “Waar let je op bij het voorlezen? 10 Handige voorleestips”
  1. Gekke stemmetjes doen het hier altijd goed en ook de stem mee laten bewegen met de dynamiek van het verhaal. We laten ook weleens een knuffel voorlezen, tot grote hilariteit 😉

  2. Heb altijd met veel plezier onze zoon voorgelezen. Dat was echt een rustmoment in de dag. Ook nadat hij zelf had leren lezen. Mijn zoon leest zelf ook hardstikke goed voor en gelukkig ook nog regelmatig zelf. Wat vaak als puber veranderd
    Of zit dat anders bij pubers Marije?

    1. Inderdaad koesteren, die momenten. Pubers maken zich op een gegeven moment vrij, vaak houdt het voorlezen of samen lezen op vanaf groep 7/8. Natuurlijk hebben we dat te respecteren. Wat daarvoor in de plaats kan komen is om te praten over de boeken die hij zelf gaat lezen. Informeer ernaar en vraag door. Vanaf een bepaalde leeftijd gaan jullie misschien dezelfde boeken lezen. Dat doet mijn oudste zoon al een paar jaar; hij leest bijv Harry Mulisch en dan hadden we daar super leuke gesprekken over. Met mijn moeder van 84 wissel ik nog steeds boeken en boekentips uit, zo fijn. En mijn jongste zoon (15) mag ik nog wel eens voorlezen omdat het hem veel inspanning kost vanwege zijn dyslexie. Hij ligt dan niet meer tegen me aan, maar het is wel reuze gezellig! En zodra het weer kan, samen naar de bibliotheek en de grote verdwaalboekhandels (zoals Donner in Rotterdam), ook dat blijft een feestje vind ik.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: