De positieve effecten van voorlezen aan je kind

De reden dat ik pleit voor het voorlezen aan je kind is omdat de gunstige effecten zich op latere leeftijd op uiteenlopende vlakken manifesteren. Voorlezen draagt bij aan een betere aanleg voor leren in het algemeen en uit meerdere onderzoeken is gebleken dat leerlingen die – voordat ze naar de basisschool gingen – werden voorgelezen, meer kans hebben om goed te presteren op het Voortgezet Onderwijs. En wat ik zo interessant vind, is dat voorlezen een positief effect heeft op álle kinderen, ongeacht het opleidingsniveau of de sociale status van de ouders. Wat zijn die gunstige effecten? Ik deel ze in dit blog.

Taalontwikkeling en woordenschat
Tijdens het voorlezen pikken kinderen nieuwe woorden op. Ze komen in contact met een bredere woordenschat, omdat de taal in boeken vaak anders is dan de taal die kinderen horen in het dagelijkse leven. Zo leert je kind dus nieuwe woorden en complexere zinnen kennen. Baby’s, peuters en kleuters die door hun ouders van jongs af aan worden voorgelezen, ontwikkelen een voorsprong op het vlak van taalontwikkeling. Door met je kind plaatjes te kijken en te benoemen, leert hij of zij hoe iets heet. 

Taalgevoel en taalbegrip
Voorlezen zorgt voor een beter taalgevoel en taalbegrip. Kinderen leren dat letters en woorden een betekenis hebben en krijgen zo meer inzicht in taalgebruik. Dat nemen ze mee in hun latere leesleven. Kinderen raken vertrouwd met taal, alleen al door te luisteren naar een verhaal. Boeken krijgen iets spannends, met letters en woorden kun je ‘toveren’, van woorden kun je zinnen en mooie verhalen maken. Kinderen die op jonge leeftijd regelmatig voorgelezen worden, leren later sneller zelf lezen en hebben minder moeite met spellen en begrijpend lezen. 

Bij mijn jongste zoon is pas op zijn vijftiende dyslexie geconstateerd. Al die jaren zagen docenten en logopedisten (van wie hij bijles spelling kreeg) onvoldoende aanleiding om hem te laten testen. Waarom? Zijn woordenschat was gigantisch en voor begrijpend lezen haalde hij hoge cijfers. Ook met boeklezingen en -verslagen lukt het hem telkens om zijn gemiddelde cijfer op te halen voor Nederlands, Engels, Frans en Duits. 

Hij is blij dat hij nu de diagnose dyslexie heeft, want het biedt hem wat voordelen met zijn eindexamen, maar hij is mij vooral dankbaar dat ik hem van baby af aan heb voorgelezen. En zelfs op de middelbare school lees ik nog regelmatig hoofdstukken voor uit bijvoorbeeld zijn geschiedenis- of aardrijkskundeboek. Zijn auditief vermogen is uitstekend; ik lees voor, hij luistert en slaat het op. Zelf lange lappen tekst lezen, kost hem veel inspanning. De literatuurlijsten op de havo komt hij prima door met luisterboeken. Dat is ook een soort voorlezen. Heerlijk ontspannen vindt hij dat.

Leesplezier
Als voorlezer ben je een rolmodel voor je kind. Wanneer je als ouder veel voorleest, geef je het leesplezier aan je kinderen door. Als je kind goede herinneringen aan de voorleesmomenten koppelt en koestert, is de kans groter dat hij ook later het plezier van lezen en voorlezen ontdekt. Althans, zo is het met mijn ouders wel gegaan.

Ik koester mijn eigen voorlees- en samen-lees-momenten met mijn moeder. En wat dacht je van onze bibliotheekbezoeken; met mijn eigen kinderen was ik ook bijna iedere woensdagmiddag in de bieb te vinden. Mijn moeder had en heeft nog steeds de traditie dat we met Kerstmis een boekcadeau onder de boom krijgen. En als mijn kinderen bij mijn ouders logeerden, wilden ze altijd door opa voorgelezen worden. Hij kan ‘leuke stemmetjes’ doen. Een andere traditie die ik in mijn gezin heb doorgevoerd, is het bezoek aan de voorlees- en signeersessies tijdens de jaarlijkse Kinderboekenweek. 

Rust en veiligheid
Het voorleesmoment is een heerlijk intiem moment tussen ouder en kind en dat bevordert de band. Het biedt een kind rust en veiligheid, wat zo ontzettend belangrijk is! Door op vaste tijden voor te lezen, bied je regelmaat en een vaste structuur in de dag; daar zijn de meeste kinderen bij gebaat. Wanneer je meer kinderen hebt, is het grote voordeel van voorlezen dat je kinderen – bijvoorbeeld voor het slapengaan – (om de beurt) exclusieve aandacht krijgen. Samen een verhaal beleven, versterkt echt de affectieve band. 

Concentratievermogen en begripsvorming
Door naar jouw stem te luisteren, trainen kinderen al jong hun concentratievermogen. Een vaardigheid waar ze rest van hun leven profijt van hebben. Door regelmatig voor te lezen, ontwikkelt je kind het vermogen om meer abstracte onderwerpen te begrijpen, zoals bijvoorbeeld vriendschap, goed en kwaad, eerlijkheid, respect. Door de verhalen krijgt je kind ook inzicht in oorzaak en gevolg.

Sociaal-emotionele ontwikkeling
Door verschillende verhalen voor te lezen, leert je kind zich in te leven in andere situaties, wat goed is voor de sociale ontwikkeling. Op die manier help je je kind dus om zich in een ander te verplaatsen en stimuleer je het om zichzelf ook goed te uiten in de communicatie met anderen. Bovendien oefent je kind natuurlijk ook in de interactie met jou tijdens het voorlezen. 

Boeken geven kinderen ook inzicht in de (soms complexe) wereld om hen heen. Het is een goede manier om bepaalde thema’s aan te halen. Denk aan angst, dood, pesten, ziekenhuisopname, de komst van een broertje of zusje.

Toen ik ging scheiden van de vader van mijn kinderen was mijn oudste zoon 7 jaar. Ik las iedere avond voor uit boeken over scheiden, afgestemd op zijn leeftijd. En dat leverde zo veel goede gesprekken op. Hij voelde zich dan veilig om vragen te stellen en ontdekte dat hij niet de enige op de wereld was met gescheiden ouders. Na een jaar was hij er ook klaar mee, met die categorie boeken, en schakelden we over op de boeken van Paul van Loon.

Fantasie en nieuwsgierigheid
Voorlezen prikkelt de fantasie en nieuwsgierigheid van kinderen. Door samen met kinderen in een verhaal te duiken, komen ze in een andere wereld terecht en leren ze nieuwe en onbekende dingen kennen. Ze kunnen zich dan een voorstelling maken van dingen die ze in het echt nog nooit hebben gezien of zelf (nog) niet hebben meegemaakt. Hun dagelijkse wereld wordt groter, ze kunnen meeleven en zich identificeren met personages.

Voorlezen is hét medicijn om de fantasie te prikkelen. Nog veel meer dan films, want een boek moedigt aan om zelf beelden bij een verhaal te verzinnen, zich de personages voor te stellen en lekker verder te fantaseren. En fantasie is zo ontzettend belangrijk voor je creatieve en innovatieve vermogens op latere leeftijd. 

Lezen = ontspannen = genieten
Als je kinderen zien dat jij zelf geniet en ontspant van het lezen van boeken, is de kans groot dat ze dat overnemen. Let op: hoogstwaarschijnlijk pas als ze volwassen zijn. Pubers (15-18 jaar) van deze tijd houden over het algemeen helemaal niet van lezen. Ze zien het als ‘huiswerk’. Jammer dat deze misinterpretatie er is. Ik schreef er al eerder een blog over: Waarom willen jongeren niet meer lezen? Maar wanneer ze eenmaal volwassen zijn, pakken ze echt wel weer een boek in de hand, om te ontspannen en hun belevingswereld te verrijken. En jij hebt daar de zaadjes voor geplant.

Het ideale voorleesboek: Elfjes bestaan
Kortom, hoe vroeger je begint met voorlezen, hoe beter! Daarom schreef ik het boek ‘Elfjes bestaan’. Een liefdevol voorleesboek met prachtige illustraties. Absoluut een boek dat bijdraagt aan de taalontwikkeling, het leesplezier (samen met jou, opa of oma) en de fantasie. Want wat een elfje is… dat weten kinderen gewoon, dat hoef je ze niet uit te leggen.

Elfjes bestaan is te koop bij jouw lokale boekhandel, op bol.com en bij Droomvallei Uitgeverij.

Bron: leesmonitor.nu

3 thoughts on “De positieve effecten van voorlezen aan je kind”
  1. Je raakt een zo’n belangrijk punt aan.

    Recente onderzoeken geven ook aan dat een kind veel beter kan omgaan met dyslexie als je elke dag maar flink oefent met taal en lezen.

    Uit eigen ervaring weet ik dat luisteren naar de ander en zien hoe zij het verwoorden, op papier, helpt om te zien waarom het bij jezelf niet (makkelijk) gaat.

    Wat mooi is je aanpak geweest en nog, van voorlezen, Marije!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: