Rouw op je dak

Ze zitten tegenover me in mijn praktijkruimte, Peter heeft de uitslag gekregen van de MRI-scan. Ze zitten er verslagen bij. Proberen het te beredeneren, het verstandelijk te benaderen. Hij is 34 jaar en vraagt aan me: ‘Hoe vertel ik het in godsnaam aan mijn kinderen?’

Het raakt me, een jonge grote vent van 34 jaar. Hij heeft zijn zaakjes goed voor elkaar. Een bloeiend bedrijf, een prachtig huis en een lieve vrouw. Samen hebben ze twee dochters die inmiddels 9 en 11 jaar zijn. Ze willen er alles aan doen, hebben er alles voor over om het tij te keren. De uitslag van de doktoren liegen er niet om, het is een kwestie van enkele maanden of weken

Doodgaan is geen lolletje
We hebben een intens gesprek waarin verdriet, boosheid en ontkenning naar voren komt. Ik luister en geef ze de ruimte om zich te uiten. Leg verbanden en probeer inzichten te geven. Helaas kan ik het niet mooier maken. Iedere dag dat Peter nog leeft zal anders zijn. Het is duidelijk dat de tijd beperkt is. Het is belangrijk om de moed bij elkaar te rapen om je hart te volgen. De meningen en goedbedoelde adviezen los te laten. Wat wil je met de tijd die je nog rest?

Wat vertel je de kinderen?
Het is een natuurlijke reactie om kinderen weg te houden bij dood en ziekten, je wilt ze ervoor beschermen. Toch is de dood onlosmakelijk verbonden met leven, je kunt er niet omheen. Wees zo duidelijk mogelijk naar de kinderen, vertel wat er aan de hand is. Leg uit dat jezelf ook verdrietig bent. Dat je pijn hebt en heel moe bent. Laat ook je eigen emoties zien, het is een heftige tijd.

Gaat papa dood?
Deze vraag komt; geef dan een eerlijk antwoord. Niemand weet wanneer de dag komt, maar alles lijkt erop dat het een kwestie is van weken. Laat de kinderen weten dat je er nog steeds bent om voor ze te zorgen en dat ze je alles mogen vragen. Geef ze de aandacht die ze nodig hebben.

Geef je kinderen een taak
Betrek ze bij het proces en geef ze kleine taken. Zo geef je ze het gevoel dat ze iets voor je kunnen doen. Probeer ze zoveel mogelijk hun eigen ritme te gunnen. Laat ze chillen met hun vriendinnen, net zoals ze dat anders deden. Doe zoveel mogelijk met ze samen wanneer ze dat willen.

Ik vraag aan Peter of hij het fijn vindt om een soort schatkist voor zijn dochters te maken. Peter is heel handig en heeft veel gemaakt voor zijn meiden waar hij zo trots op is. Ook voor Peter is dit een soort afleiding en het dwingt hem om zoveel mogelijk in het hier en nu te zijn. Samen met Ellen, zijn vrouw, gaat hij dit maken en vullen met mooie en troostrijke herinneringen. Dingen die Peter belangrijk vindt voor zijn dochters. Hier praten we over door en er vloeien wederom vele tranen.

Rouwproces
We onderscheiden verschillende fases in rouw. De onderstaande fases lopen vaak door elkaar heen en kunnen op ieder willekeurig moment oppoppen. Dit geldt voor diegene die ziek is, maar ook voor het gezin en de omgeving.

  1. Ontkenning: je hebt de neiging om de diagnose te ontkennen, er is een fout gemaakt. De artsen vergissen zich.
  2. Boosheid: door wie of wat komt mijn ziekte. Het is niet eerlijk, waar heb ik dit aan verdiend. 
  3. Onderhandelen: je stelt jezelf doelen en doet beloften; ik drink geen alcohol meer, ik eet alleen nog maar gezond. Als ik dit doe, dan krijg ik mijn gezondheid weer terug.
  4. Depressie: je kunt er niet meer omheen, je bent intens verdrietig. Je sluit je af voor je omgeving. Het is te pijnlijk.
  5. Acceptatie: je legt je zo goed en zo kwaad als het kan neer bij de situatie en probeert er het beste van te maken.

Rouw is een diepe pijn van het loslaten
Rouw is een diepe pijn van het loslaten van diegene die je dierbaar is. Het is belangrijk om de tijd te nemen. Probeer in verbinding te blijven met elkaar. Zoek troost in kleine dingen. Wat wil je nog zeggen, wat wil je nog doen? Zorg ervoor dat niet ineens alles anders is voor je kinderen. Geef ze ook de ruimte om te spelen en te lachen. Een balletje trappen met vrienden kan soms beter helpen dan erover te blijven praten. Er zijn vele uitingsvormen. Laten we niet invullen voor de ander. Neem en geef ruimte aan elkaar.

De meisjes komen samen met Ellen
Ze komen bij me en zijn verdrietig. Ze vragen aan me of het echt zo is dat papa doodgaat. Ik kan er niet omheen helaas. De jongste vertelt me over de hond die vorig jaar is doodgegaan. Ze zijn hier erg verdrietig over geweest. Het was een echte vriend voor ze, een trouwe labrador. Ze hebben hem in de tuin begraven. Toen hij dood was hebben ze hem nog geaaid vertelt ze. Ze vertellen dat ze mooie bloemetjes op het graf hebben gelegd en gekleurde steentjes. Die hebben ze samen geschilderd.

Je hebt maar één papa
De hond is weer vervangen door een nieuwe hond, maar met papa kan dat niet. Je hebt maar één papa. Wat ze wel kunnen doen is weer net als bij de hond mooie stenen zoeken en beschilderen voor bij het graf van papa. Ze komen met nog meer ideeën. Zo geven ze handen en voeten aan hun verdriet.  Ze hebben er nog geen idee van dat zijn dood voor hun verdere leven geldt.  

Verwerken
Wanneer je de gelegenheid krijgt om je gevoelens te uiten op wat voor manier dan ook, helpt je dat. Verwerken is een ander ding, je leert misschien ooit om te gaan met dit verlies. Daar is dit gezin nog lang niet aan toe. Geef jezelf en je kinderen de ruimte voor het proces. Het heeft heel veel tijd nodig. Het is niet raar wanneer je niet kunt slapen of jezelf depri voelt. Zoek steun in je omgeving, je hebt het hard nodig. Er zijn mensen die naast je willen staan zonder goedbedoelde adviezen. Zoek ze op, het helpt je.

Peter wordt vandaag begraven, het heeft in totaal 17 weken geduurd van de diagnose tot zijn sterven. De schatkist is hopelijk een troost voor alle dagen die nog gaan komen.

Wanneer je geraakt wordt door bovenstaande en vragen hebt, neem dan gerust contact met me op. Ik bied je een gratis Skype-gesprek aan van 30 minuten.

2 thoughts on “Rouw op je dak”
  1. Zo mooi, Anna. “Ze hebben er nog geen idee van dat zijn dood voor hun verdere leven geldt” – ja, zo is het. Ik wens deze meisjes toe dat ze ook in hun puberteit of jong-volwassenheid nog een keer kunnen terugkeren naar jou. Wat heb je dit gezin prachtig begeleid.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *