Vergeven met behulp van deze 9 tips

Ken je dat? Het besluit nemen dat je iemand wilt vergeven en een poosje later ploppen er weer allerlei onaangename gevoelens en gedachtes op? Terwijl je toch echt dacht dat jouw vergeving oprecht was? Hoe kun je daarmee omgaan? Ik geef je 9 tips en inzichten om je hiermee te helpen.

1) Eerst je slachtofferschap aanvaarden
Het geheim tot vergeving is: je eerst ontdoen van de emoties die nog aandacht nodig hebben. Als je nog vol met wrok zit, is het niet mogelijk om te vergeven. Je zult je pijn, woede en verdriet moeten opruimen; al je emoties verwerken door ze onder ogen te zien. Daarvoor is het om te beginnen nodig dat je je slachtofferschap aanvaardt. Dat valt niet mee, omdat je jezelf dan moet toestaan om je machteloos, klein en kwetsbaar te voelen.

2) Niet vergeven is vasthouden aan pijn
Dat doen we niet graag. En omdat we ons slachtofferschap niet willen voelen, willen we dat de dader slachtoffer wordt (van onze haat). We willen eigenlijk dader worden, dat geeft ons een vals gevoel van controle, macht. Ook willen we dat de ander lijdt, minstens net zo veel als wij. En ergens hopen we dat te bereiken door de ander te haten, dat is onze wraak. Het grote nadeel van deze strategie is, dat hij tegen ons werkt. Want niet vergeven is vasthouden aan pijn, ten koste van je eigen gezondheid en levensvreugde.

3) Een beetje wraak kan goed zijn
Tijdens mijn opleiding Systemisch Werk (familieopstellingen) leerde ik iets interessants: het kan gezond zijn om wel degelijk een vorm van wraak of straf te bedenken. Het moet wel iets minder erg zijn dan wat jou is aangedaan, anders laat je het escaleren. Zo was er vroeger een meisje in mijn klas die een pestkop een keer een tik in zijn gezicht gaf, en de pesterij was over. De juiste proportie op het juiste moment kan de balans helpen herstellen.

4) Eerst jezelf vergeven
Het is met vergeven net als met liefhebben: je kunt het pas bij een ander als je het bij jezelf kunt. Waarvoor moet je jezelf dan vergeven? Vaak zit er nog ergens boosheid naar jezelf toe omdat je iets hebt toegelaten wat niet goed voor je was. Omdat je toen niks hebt gedaan. Omdat je niet voor jezelf bent opgekomen. Dat moet je jezelf vergeven. En het feit dat je jezelf steeds opnieuw kwetst met het denken aan (herhalen van!) die pijnlijke gebeurtenis.

5) Op zoek gaan naar iets goeds
Ik begrijp dat niet iedereen iets goeds kan zeggen over de dader. Maar het hielp in mijn eigen proces om daar wel naar op zoek te gaan. Ik besprak mijn trauma’s met mijn vriendin. Daarna zei ik: “En nu ik je al die verschrikkingen heb verteld over mijn moeder en mijn ex, wil ik ook iets goeds over ze zeggen. Aan de eerste heb ik mijn leven te danken en aan de tweede mijn zoon. Dat zijn grootse dingen en die wil ik niet vergeten.”

6) Begrip voor jezelf en de dader
Het kan helpen om de dader beter te begrijpen. Waarom deed die wat die deed? Had jij daar zelf ook een aandeel in of helemaal niet? Vaak zijn daders zelf ook slachtoffers. Ze reageren hun pijn af op de ander. Maar het belangrijkste is om eerst volledig begrip te hebben voor jezelf! Waarom reageerde jij zoals je deed? Komt je dat bekend voor? Had je in de situatie moeite om voor jezelf op te komen? Of gebeurde het toen je nog te klein was om dat te kunnen? Dat is pijnlijk en mag (moet) gevoeld worden.

7) Vrijwel iedereen heeft spijt
Besef dat vrijwel iedereen (diep van binnen) spijt heeft van de dingen waarmee hij een ander heeft gekwetst. Maar niemand wil last hebben van schuldgevoel, want het doet zeer. Dus vaak voelen daders wel degelijk berouw, maar kunnen ze dat niet toegeven. Hun ego kan dat niet aan. Soms kan een denkbeeldig gesprek van ziel tot ziel troost of uitleg geven waar de realiteit dat niet kan.

8) Erken je eigen daderschap
We zijn allemaal wel eens dader, vaak zonder het te weten. Het liefst blijven we allen onschuldig, maar zo zit het leven niet in elkaar. Als je eerlijk kijkt naar de keren waarop jij een ander hebt gekwetst, zie je dat dit meestal onbedoeld gebeurde. Niettemin werd de ander gekwetst. Ook het aanvaarden van daderschap is nodig om te groeien. Het kan je soms milder stemmen naar de mensen die jou iets hebben aangedaan. Niet om dat goed te praten, maar om het beter te begrijpen.

9) Geef jezelf liefde en tijd
Tot slot is het belangrijk om jezelf liefde en tijd te geven. Vergeving kan een langdurige zoektocht zijn door de vele lagen van je emoties. Je kunt denken dat je er al bent en dan terugvallen in je pijn. Je kunt vergeven hebben en opnieuw gekwetst worden. Hoort er allemaal bij. Het gaat erom dat je besluit te stoppen met je zelfkwelling, omdat je begrijpt dat jij daar zelf verantwoordelijk voor bent. Dat je inziet dat vergeven je vrij maakt. Dat je kunt kiezen voor liefde, eerst voor jezelf en dan (pas) voor de ander.