“Ik moet hoognodig een nieuwe sportbeha, maar ik heb nu zo geen zin om te passen.” De vrouw kijkt me gelaten aan terwijl ze het thermoshirt, waar ze bij binnenkomst om vroeg, afrekent. Ze haalt haar schouders op. “Ik doe het nog wel even met mijn oude, ook al vallen de gaten erin. Maar dat ziet niemand.” Ongelovig kijk ik haar aan. Zoveel ongemak bij het dragen van haar oude sportbeha en dan geen nieuwe willen passen.
We horen het zo ontzettend vaak dat het me eigenlijk niet meer moet verbazen. En toch verrast het me elke keer weer.
Een sportbeha is geen luxe
Veel vrouwen sporten in een beha die daar simpelweg niet voor gemaakt is. Of ze trekken een sportbeha aan die zijn beste tijd heeft gehad en dus niet meer functioneel is. Het klopt dat niemand het ziet, maar daar gaat het natuurlijk niet om; je lichaam voelt het wél. Tijdens het sporten bewegen borsten niet alleen op en neer, maar ook zijwaarts en zelfs in een soort achtvorm. Een sportbeha is speciaal ontwikkeld om die beweging te beperken en het borstweefsel te ondersteunen. Dat doet de sportbeha door de borsten te comprimeren, afzonderlijk te ondersteunen of een combinatie van beide. Het resultaat:
- minder beweging
- minder belasting
- meer comfort
- meer vrijheid om te bewegen
Wanneer weet je dat je toe bent aan een nieuwe?
Net als sportschoenen heeft ook een sportbeha een houdbaarheidsdatum. Hoe goed hij ooit ook zat, na verloop van tijd verliest de stof zijn veerkracht en daarmee zijn functie. Dit zijn signalen dat je sportbeha aan vervanging toe is:
- De band zit niet meer strak en kruipt omhoog
- Je borsten bewegen duidelijk meer dan voorheen
- De stof is dun, uitgelubberd of beschadigd
- Je moet hem steeds strakker aantrekken voor hetzelfde gevoel van steun
Hoe vaak moet je een nieuwe sportbeha kopen?
Hoe vaak je een sportbeha moet vervangen hangt af van hoe intensief je hem gebruikt en hoe vaak hij wordt gewassen. Gemiddeld genomen geldt dat een spotbeha bij twee tot drie keer per week sporten na ongeveer zes tot hooguit twaalf maanden aan vervanging toe is. Of na zo’n 50 tot 70 wasbeurten. Sport je vaker? Dan slijt je sportbeha natuurlijk nog sneller. In dat geval is het raadzaam om meerdere sportbeha’s te hebben die je afwisselend draagt.
Wat gebeurt er zonder goede ondersteuning?
Borsten bestaan niet uit spieren, maar uit vetweefsel, klierweefsel en huid, ondersteund door bindweefsel. In tegenstelling tot bijvoorbeeld je benen of buikspieren bevatten borsten geen spieren die je kunt trainen om ze steviger te maken. De vorm en positie van de borst worden vooral bepaald door de huid en door bindweefselstructuren, met name de Cooper’s ligamenten. Dat zijn fijne bindweefselbanden die de borst als het ware ‘opgehangen’ houden aan de borstkas. Ze geven steun en helpen de borst zijn vorm te behouden.
Bij sporten zonder voldoende ondersteuning kunnen borsten meerdere centimeters per beweging verplaatsen. Bij hardlopen is dat zelfs tot wel 15 cm in verschillende richtingen. Deze herhaalde, ongecontroleerde bewegingen zorgen voor overmatige rek van de Cooper’s ligamenten en microscheurtjes in het bindweefsel.
Huid is elastisch, maar niet eindeloos
Ook de huid van de borst krijgt het zwaar te verduren bij onvoldoende ondersteuning. Hoewel huid elastisch is, verliest zij bij herhaalde overrekking geleidelijk haar veerkracht. Dit kan bijdragen aan verlies van stevigheid en contour en een gevoel van ‘zwaardere’ borsten na verloop van tijd.
Minder ondersteuning is minder bewegingsvrijheid
Veel vrouwen ervaren pijn tijdens of na het sporten als ze geen goede sportbeha dragen. Die pijn komt niet alleen door het gewicht van de borst, maar ook door trekkrachten op het bindweefsel, extra belasting van nek, schouders en bovenrug en compensatie in houding en bewegingspatroon. Dit laatste is een nauwelijks besproken gevolg van het dragen van geen of een slechte sportbeha. Minder ondersteuning is minder bewegingsvrijheid. Vrouwen houden zich onbewust in tijdens het sporten. Ze rennen minder hard, springen minder hoog of spannen extra spieren aan om beweging te beperken. Dit kan leiden tot snellere vermoeidheid, slechtere sportprestaties en/of een verhoogde kans op overbelasting elders in het lichaam.
Niet cupmaat afhankelijk
Ook kleinere borsten bewegen tijdens het sporten. Hoewel het gewicht minder is, zijn de krachten op het bindweefsel nog steeds aanwezig, vooral bij sporten met herhaalde impact zoals hardlopen, HIIT of teamsporten. Goede ondersteuning is dus niet cupmaat-afhankelijk, maar bewegingsafhankelijk.
De vraag is wat het met je lichaam doet
Technisch gezien kun je natuurlijk nog hardlopen op versleten schoenen en in een versleten sportbeha. De vraag is echter niet of het kan; de vraag is wat het met je lichaam doet. Een goed passende sportbeha beperkt beweging in alle richtingen, verdeelt krachten gelijkmatig over je borstkas en schouders, ontlast je huid en bindweefsel, vermindert pijn en ongemak en helpt langdurige schade aan borstweefsel te voorkomen. Het doel van een sportbeha is immers om je borsten te ondersteunen waar nodig, passend bij de intensiteit van de sport. En nee, niemand ziet hem, maar jij voelt hem bij elke stap. Misschien is dat wel reden genoeg om er wél even tijd voor te maken.
