Als kind kreeg ik het zo af en toe te horen: ‘Met sint-juttemis…’ Met name mijn vader maakte er wat moois van en voegde daar nog aan toe: ‘als de kalveren op het ijs dansen en als Pasen en Pinksteren op 1 dag vallen.’ Bedoeld als grapje, over iets dat nooit komt of bereikt kan worden. Het boeiende me en mijn nieuwsgierigheid werd erdoor geprikkeld. Vooral toen ik eerder dit jaar ontdekte dat er daadwerkelijk een dag is die sint-juttemis heet. Daarom is het hoog tijd om eens uit te zoeken hoe het nou zit met sint-juttemis.
Sint-juttemis geen heilige
Sint-juttemis is geen heilige uit het Katholieke geloof, zoals Sint Nicolaas (Sinterklaas). Waar de naam dan wel vandaan komt is niet geheel duidelijk. Wel dat deze toch alweer een hele tijd meegaat in Nederland. In 1577 werd deze uitdrukking al gebezigd in Roermond: ‘Het sol hun comen op St. Judtmisse’ – ‘ze krijgen het met Sint-juttemis’.
Gaat het om een vrouw?
In de Bijbel wordt er over Judith gesproken, van wie de naamdag op 17 augustus zou vallen. In augustus ligt er uiteraard geen ijs, en kalveren kunnen niet dansen, vandaar de betekenis nooit. Maar tijdens mijn zoektocht kom ik ook andere vrouwen tegen. Zo is er Gutta van Arnstein, roepnaam Jutta, uit Duitsland. En Jutta, die een eigen dag heeft op 5 mei. Het spoor leid me niet verder. Wel een andere kant op. Jutte is een koosnaam voor een vrouw. ’Domme Jut’ is dan ook een uitdrukking die vroeger veel gebruikt werd. In Utrecht is er sprake van Jutjesdag geweest dat in oktober werd gehouden. Dan sta je als boerenmeid met een takje op de markt om te laten weten dat je op zoek bent naar werk. Werd je ingehuurd dan brak men het takje. Maar een directe link van Jutjesdag naar sint-juttemis… ik heb het niet kunnen vinden. Wel dat het dus naar alle waarschijnlijkheid om een vrouw gaat. Waardoor de goede naam Sinte-juttemis is.
Nooit of te nimmer
In de veronderstelling dat het moment ooit daar is, heb ik rustig op Sinte-juttemis gewacht. En ik heb niet doorgehad dat er nooit of te nimmer bedoeld wordt. Dat het om een uitspraak gaat om iets aan te geven dat als onhaalbaar en niet te bereiken wordt gezien kreeg ik pas later in de gaten.
Carnaval en Sinte-juttemis
Met Carnaval heeft Sinte-juttemis ook iets van doen. In Kielegat staat er op de hoek van de Grote Markt en de Ridderstraat een beeldje, Sinte-juttemis. Zij is daar neergezet in 1991 om de carnaval-traditie in Breda te herdenken en te vieren. Iets meer dan 100 jaar geleden was carnaval vieren namelijk verboden door de katholieke kerk in Breda. Als de inwoners vroegen wanneer dit feest weer gevierd werd, kregen ze als antwoord: ‘Met Sinte-juttemis’, met andere woorden; op de dag dat er een mis wordt gehouden voor de heilige Sinte Jutte, die geen heilige is. Dus nooit. Gelukkig, voor de carnaval liefhebbers, duurde dit niet tot nooit.
De dag na de lockdown
Dit jaar, in 2021 is Sinte-juttemis zomaar weer opgedoken. In februari is een aantal horeca-ondernemers uit Roosendaal ermee aan de haal gegaan en hebben ze er een marketingstunt van gemaakt. De dag nadat de lockdown werd opgeheven, is uitgeroepen tot sint-juttemis.
Als je voor een dubbeltje geboren bent, word je nooit een kwartje
Naast Sinte-juttemis hoorde ik geregeld de uitspraak ‘Als je voor een dubbeltje geboren bent dan word je nooit een kwartje’. Wat eigenlijk aangeeft dat je nooit groeit naar iets hogers of dat je nooit verder komt in je leven. Maar ook aangeeft dat je je roots, waar je vandaan komt, niet mag vergeten en die niet kan veranderen. Hoeveel beter je je ook probeert voor te doen. In mijn leven heb ik geleerd ervan uit te gaan dat je kan worden en bereiken wat je wilt. Dit heb ik van mijn moeder meegekregen, dat je alles kan worden wat je wilt zolang je ervoor werkt en weet wat je wilt.
Een gekoesterde herinnering
Sinte-juttemis… voor mij is ze een gekoesterde herinnering aan mijn vader. Zelf ben ik niet van nooit en geloof ik dat er altijd meer mogelijk is dan je denkt. Een gedachte kan je beperken en in een cirkel laten rondgaan. Rond en rond. Terwijl er naast die gedachte altijd nog meer mogelijkheden zijn. Met name de laatste jaren, sinds ik als hypnotherapeut werk zie ik de mogelijkheden. Het is net of ze ineens ontstaan. Door de kracht van je gedachten en je wil. Dan is er altijd meer mogelijk dan je denkt. Je brein is tot zoveel meer in staat. Dus kom in beweging en zet de stap zodat het onmogelijke mogelijk wordt. Als jij de eerste stap zet, begeleid ik je over de drempel. Meer weten? Neem dan contact met me op: kailosinzichten@gmail.com
