Het is volop in het nieuws: het kabinet heeft excuses aangeboden aan de moeders die hun kind gedwongen moesten afstaan. Eindelijk is het zover, en terecht. Toch laat het nieuws mij achter met een verdrietig gevoel. Het lijkt alsof het kind dat werd afgestaan of geadopteerd, over het hoofd wordt gezien. De gevolgen voor dat kind zijn ongelooflijk complex en veelzijdig.
Als kind heb je geen enkele zeggenschap; je bent kwetsbaar, alleen en totaal afhankelijk van verzorgers of adoptieouders. Het resultaat is vaak een bodemloos bestaan met vragen die een leven lang meereizen: Wie ben ik? Waar kom ik vandaan?
Een verborgen geschiedenis
Mijn biologische moeder overleed in 2015. Ik heb haar vaak gevraagd naar mijn geschiedenis, die als een schaduw met me meereist. Ze kon er niet over praten en klapte volledig dicht. Als ongehuwde moeder kreeg ze destijds geen enkele steun; een trieste geschiedenis die ze nooit te boven is gekomen.
Ik werd geboren in een kindertehuis aan de Biltstraat in Utrecht en verbleef daar tot mijn vierde. Daarna werd ik geplaatst in een justitieel opvanggezin. Tot op de dag van vandaag is het mij onduidelijk waarom ik daar terechtkwam. Het was een onveilige plek; de vader des huizes misbruikte mij seksueel tot de dag dat ik daar op tienjarige leeftijd werd weggehaald.
Traumasporen in het lichaam
De ervaringen van prenataal, pre-verbaal en vroegkinderlijk trauma worden diep opgeslagen. Je lichaam is een grote bibliotheek waarin alle ervaringen worden bewaard in het autonome zenuwstelsel en op celniveau. De start van je leven is bepalend. Men vergeet vaak dat de conceptie en zwangerschap directe invloed hebben op de ontwikkeling. Wat de moeder fysiek en emotioneel ervaart, ervaart het kind ook.
Wanneer de basis onveilig is en je ongewenst bent, heeft dit een enorme impact. De afwijzing die de moeder van de buitenwereld voelt, slaat zich automatisch op in de binnenwereld van het kind. Zo worden overlevingsstrategieën al in de baarmoeder geboren.
Er was geen plek voor mij
Mijn moeder probeerde haar leven weer vorm te geven; ze had al een kind voordat ik geboren werd. Ze vond werk, kreeg weer een relatie en er werd nog een kind geboren. Maar er was geen plek voor mij. De afstand tussen ons bleef bestaan – niet fysiek, maar emotioneel. Wie nam de verantwoordelijkheid voor mij? Ik voelde me zo vaak eenzaam en verdrietig. Het voelde als een bodemloos bestaan. Ik snakte naar een liefdevolle arm om me heen, naar een veilige verbinding.
Meebewegen met de verlangens van de ander
Als kind werd ik een kameleon die veranderde van kleur, inspelend op de situatie. Ik moest immers blij zijn dat ik een plekje had waar ik kon wonen en waar er voor me gezorgd werd. Later werd er vaak gezegd: ‘Je bent toch goed terechtgekomen? Wees dankbaar.’ Maar ondertussen splitste mijn eigen identiteit zich af. Het gevoel altijd ergens aan te moeten voldoen was groot; ik bewoog mee met de verlangens van de ander, uit angst om weer weggestuurd te worden.
Eindelijk thuis: de podcast
Over mijn levensreis, die begon in dat Utrechtse kindertehuis, is onlangs een podcast opgenomen. Na vele omzwervingen en onveilige situaties kom ik eindelijk ’thuis’ bij mezelf. Deze podcast is mogelijk gemaakt door Georgia en Carien via Stichting Verleden in Zicht. Zij doen geweldig werk op het gebied van belangenbehartiging en voorlichting voor deze doelgroep.
De werkelijke pijn van het verstoten kind
Ik hoop dat het kabinet zich realiseert hoe diep de geschiedenis van afstand en adoptie ingrijpt op de kinderen. Deskundige hulp is essentieel om deze ‘schade door schande’ enigszins een plek te kunnen geven. De pijn van het kind dat zich verstoten voelt door biologische ouders wordt nog te vaak onderbelicht.
Onverwerkt trauma speelt altijd door in het heden. Het vraagt om erkenning en een sensitieve benadering. Vanuit mijn eigen verleden weet ik als geen ander hoe cruciaal de basis van veiligheid en vertrouwen is. In mijn praktijk staan drie vragen centraal:
- Wie was je?
- Wie ben je?
- Wie wil je zijn?
Ik help je graag op weg naar de persoon die jij wilt zijn. Weet dat jij ertoe doet en dat je meer dan welkom bent: https://anna-smit.nl/afstand-en-adoptie/
