“Ik snap niet waarom ik er iedere keer weer intrap. Als ik de relatie uitmaak, dan voel ik me na een tijdje weer meer mezelf worden, maar zodra mijn ex op de stoep staat, ga ik toch weer terug. Ik geloof de lieve woorden, de beloftes. Maar al snel is het net zo slecht als het was. Waarom doe hij zo? Ik snap er niets van. En snap niets van mezelf.“
Deze vertwijfeling, of woorden in deze strekking, hoor ik vaak in mijn praktijk. Misschien herken jij dat ook. Begrijp je niet dat iemand doet zoals hij of zij doet. Eigenlijk verwacht je dat iedereen handelt en denkt zoals jij. Dat gaat helaas niet op, want iedereen leeft en reageert vanuit zijn of haar belevingswereld.
Anders anticiperen
Ik herken dat als ik in de auto rijd. Bij een t-splitsing anticipeer ik altijd op aanrijdend verkeer. Is een auto nog ver genoeg weg, dan rijd ik door. Dat anticiperen doe ik ook als er een auto voor me rijdt. Waar ik denk dat het kan, denkt de automobilist er anders over. Waar ik al gas geef, trapt hij op de rem. Bijna knal ik achterop.
De hele persoon is verstoord
Iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS) reageert zeker niet zoals jij doet. Bij een stoornis is namelijk de hele persoon verstoord. Hij of zij denkt, voelt en doet anders, maar ervaart dat zelf niet zo. Een stoornis als NPS ontstaat als een beschermingsmechanisme tegen een opgelopen trauma uit de jeugd. Een soort harnas om geen angst en pijn te hoeven voelen.
Altijd aan het strijden
Hoe destructief het gedrag van de narcist ook is, hij of zij is niets meer of minder dan een zeer angstige en onzekere man of vrouw voor wie de wereld ‘gevaarlijk’ is. Die altijd zoekt naar bevestiging en veiligheid. Zijn of haar autonoom zenuwstelsel staat daardoor altijd ‘aan’. De narcist is altijd aan het vechten en vluchten, aan het strijden.
Jij bent de spiegel
Die strijd is gericht op jou, want jij ben in feite zijn of haar spiegel. Zichzelf beschermen, betekent dat hij of zij je probeert te laten denken dat het over jou gaat, maar in feite gaat het over hem- of haarzelf. Door dit gedrag haalt de narcist je naar beneden, holt je uit. Na verloop van tijd ervaar je de wereld net zo goed als gevaarlijk. Word je zelfs een spiegel.
Pas op met empathie
Je kunt het gedrag proberen te begrijpen, maar dat kun je niet. Simpelweg omdat je zo niet in elkaar steekt. Jij bent wel aan te spreken op je gedrag, neemt wel verantwoordelijkheid ervoor, doet aan zelfreflectie en bent empatisch. Juist die empathie, het begrip hebben voor de oorzaak van het gedrag en hem of haar daardoor zielig vinden en willen redden, zorgt dat je wordt meegetrokken in de strijd.
Kijk naar het mechanisme
Het gedrag proberen te begrijpen levert je frustratie op, kost je bakken met energie. Wat je wel kunt doen, is accepteren dat de narcist anders handelt dan jij en proberen het mechanisme achter het gedrag te begrijpen. Wat hij of zij probeert te bereiken met het manipulatieve gedrag.
Allemaal hetzelfde doel
Dit voorkomt dat je je laat opslokken, omlaag halen, leeg plukken. Het zorgt ervoor dat je ook bij aardig, liefdevol en attent gedrag, bij beloftes, bij berouwvol gedrag en krokodillentranen weet dat het spel is, wat het doel is. Dat dit gedrag de andere kant van de medaille van het onderuithalende gedrag is en hetzelfde doel dient.
Losbreken om je eigen leven te leven
Het maakt dat je blijft staan en keuzes kunt maken. Kunt leren hoe je uit het de strijd van de narcist blijft. Je gelooft niet (meer) wat de narcist zegt, wat hij of zij beweert over jou. Je kunt losbreken van het manipulatieve gedrag. Weer je eigen leven leiden. Hoe super is dat!
Wil je het mechanisme van narcistisch gedrag leren begrijpen en losbreken? Kiezen voor jezelf, voor vrijheid, voor rust? Klik dan hier.
