Afgelopen week werd ik, zoals ieder jaar, geattendeerd op de ranking van het gelukkigste volk ter wereld. Voor de achtste keer op rij staat Finland op #1, gevolgd door andere Noordse landen. En Nederland op de mooie vijfde plek. Net als de andere Finnen lach ik dat weg met ‘ach, neem het niet zo serieus’. Tot ik dit jaar mijzelf afvroeg: wat doen, beleven of ervaren de Finnen anders? Wat verklaart dit ‘succes’ ieder jaar opnieuw? Ik besloot mijn eigen mini-gallup te starten en vroeg verschillende Finnen om na te denken over wat in hun ogen bijdraagt aan de koppositie van Finland, en aan ons gevoel van geluk of gelukkig zijn, als volk. Wat staat achter het succesverhaal van deze Noordse, stille mensen, in het land van sneeuw, donkere winters en sauna? Paradoxaal genoeg: de Finnen zelf, bescheiden als we zijn, zeggen dat het geluk niet om een succesverhaal draait.
Geluk begint bij vertrouwen en gelijkwaardigheid
Aan de robuuste basis van gelukkig (kunnen) zijn staan de waarden gerechtvaardigdheid, vertrouwen en gelijkwaardigheid. De Finnen voelen zich al vroeg in hun leven autonoom, vrij om eigen keuzes te maken en samen te werken. Dit bevordert harmonie in de samenleving, net als het opvolgen van normen en regels. Dat verwachten de Finnen ook van elkaar. Een stabiele en evenwichtige maatschappij met een grote mate van onderling respect, vertrouwen in instituties, wetten en het sociale vangnet – dat is een hoeksteen van gelukkig zijn – van welk volk dan ook. Gelijkwaardigheid is in Finland een geboorterecht. Gratis en kwalitatief goed onderwijs en kinderopvang is voor iedereen toegankelijk. Maar dit verklaart niet alleen onze koppositie. Er is meer.
Het grondrecht om te bewegen, kamperen en te plukken
Lang geleden leefden de Finnen in en van de bossen. Bos betekende voldoende voedsel, beschutting en veiligheid. Nog altijd heeft iedere Fin het grondrecht om te bewegen, kamperen en te plukken overal in de natuur (all man’s rights). En dat gebeurt ook. Tussen juli en november worden bessen en paddenstoelen massaal geplukt en op allerlei manieren bewaard voor de winter. Dit geeft ons het gevoel van overvloed en eenvoudige rijkdom. Bovendien werkt het plukken zelf mindful, kalmerend en verbindend. Het herinnert ons zenuwstelsel aan de oertijden als verzamelaars; het brengt ons tot rust.
Sterke, aangeboren verbinding met de natuur
De diepgewortelde nature connectedness en respect voor de natuur doen ons beseffen dat alles in beweging is, zijn eigen plek heeft en dat er voor alles de juiste tijd is. De Fin vertoeft in de natuur om te ont-stressen, herbronnen en terug te schakelen naar eenvoud, stilte en ruimte. Door de diepe relatie met de natuur leeft ook het besef wat de natuur ons geeft en hoe wij er onderdeel van zijn. Dit is in Finland nog tastbaar en voelbaar.
“Het algemeen ideaal in Finland is geen ‘succesverhaal’ om na te streven.
Men hoeft niet met elkaar te concurreren.
En goede levensstandaard is voor de meeste mensen haalbaar.”
Anne, Finland
Vrijheid, ruimte, pure natuur en stilte
Wat volgens mijn mini-gallup sterk bijdraagt aan het geluk is het gevoel van ‘genoeg is goed genoeg’. Het hoeft voor ons niet altijd meer, beter, sneller of slimmer. Het is niet zozeer dat we snel tevreden zijn met alles, het gaat eerder om een bewuste waardering voor wat er wél is: vrijheid, ruimte, pure natuur en stilte. Ook is er genoeg veiligheid, vertrouwen in elkaar en in de toekomst, wat een eenvoudige maar belangrijke basis is van alledag. Geluk zien in de eenvoud, dankbaarheid en tevredenheid is wat ons verbindt. Goede en oprechte contacten met elkaar, eerlijke gesprekken, de wil om elkaar te helpen. En dan hebben wij natuurlijk de puurheid van de eenvoudige sauna die de tijd vertraagt en ons woordeloos of juist in persoonlijke verhalen verbindt.
De Finnen beleven de seizoenen intensiever
Er is letterlijk ruimte om te ademen, om alleen te zijn en de stilte op te zoeken. Er is schone lucht, schoon drinkwater en bijna overal is de natuur aanwezig en vrij te bezoeken. Omdat de jaargetijden ook duidelijk van elkaar verschillen, beleven Finnen de seizoenen intensiever. Ze halen alles eruit wat erin zit: winterpret, de korte explosieve lente, de lichte en warme zomers, en het najaar met gelukkig gepluk.
Wat kunnen we leren van de Finnen?
Het Amerikaanse Forbes Magazine vat het samen in vijf punten:
- Omarm de eenvoud en bescheidenheid, wees oprecht tevreden met genoeg.
- Breng veel tijd door in de natuur, in álle seizoenen.
- Rust, unwind en maak tijd voor ontspanning; het is een deel van het leven, ook zonder grote prestaties. Koester de stilte en stille momenten, zonder deze altijd te willen vullen.
- Investeer in leren en onderwijs, kennis en persoonlijke ontwikkeling. Geef kinderen de ruimte om te groeien, met elkaar samen te werken en waardeer de leerkrachten.
- Bouw aan vertrouwen onderling, in de samenleving, organisaties en gemeenschappen. Bestrijd corruptie, wees eerlijk en integer in je eigen leven, en oprecht dienstbaar voor wie hulp kan gebruiken.
Vertrouwen in het leven
Een goede vriendin van mij (alleenstaande moeder met drie pubers) somt haar geluk en gelukkig zijn voor mij op. Vrij vertaald zegt zij: “het leven draagt mij, en ik heb vertrouwen in het leven.” De kunst is te weten wanneer geluk, vaak vermomd in eenvoud, er is. En dit te weten te waarderen.
Genieten van deze alledaagse luxe
Als ik mijn mini-gallup afrond, voel ik me dicht bij mijn eigen volksaard, mijn Finse wortels en eenvoudig geluk. Ik mijmer daarover verder, terwijl ik mijn breiwerk voor een goede vriendin hervat en geniet van deze alledaagse luxe: een stil huis, zachte merinowol tussen mijn vingers en de vrolijke avondnoten van de vink in de tuin. Ik besef hoeveel geluk ik al in mijn leven heb gehad, en dat is voor nu meer dan genoeg.
Wil jij delen in het gelukkige gevoel van de Finnen?
Creëer eenvoudig meer nature connectedness in je leven. De hybride minicursus Ontdek de Basics van ForestMind (online & buiten) neemt je mee naar meer connectie, tevredenheid, weerbaarheid en dankbaarheid.
