“Mam, je hangt in het Stedelijk”

Huh? In het Stedelijk? Ik kijk naar het berichtje op mijn telefoon. “Echt mam, je hangt in het Stedelijk Museum, kijk maar…” Prompt krijg ik allerlei foto’s doorgestuurd. Ja hoor, dat ben ik. Geen twijfel over mogelijk. De foto’s brengen mij 38 jaar terug in de tijd naar een werkelijk cadeautje, eerder een levensschat die onverwachts op mijn pad kwam. Je kent ze misschien wel, zo’n ervaring die je leven verandert en dat je dat niet pas achteraf beseft, maar terplekke. De ervaring heeft mij medegevormd tot wie ik nu ben.

Ulay en Marina Abramovic
Elf ben ik wanneer mij gevraagd wordt om mee te doen aan een kunstproductie ‘…In the beginning there was sound… Positive-zero‘ door Marina Abramovic en Ulay. Het is een voorstelling dat gebruikmaakt van creatieve energie, het gaat om geluid, kleur en nummers. De groep mensen die een onderdeel zijn van deze voorstelling hebben verschillende achtergronden en komen vanuit verschillende culturen.  

Tibetaanse monniken
Zo was het gezang van 6 Tibetaanse Lama’s een onderdeel van de voorstelling. Deze oude Lama’s waren nog nooit eerder buiten Tibet geweest, er was een tolk. Hoewel hij er altijd bij was, tolkte hij eigenlijk alleen in noodgevallen. Hun verwondering over het leven hier, de slappe lach die zij kregen over hoe wij ons leven leiden (of was het lijden?) zal ik niet vergeten. Hoe blij als een kind zij werden bij het proeven van een stukje Snicker of bij het zien van de zon, het voelen van de wind. Samen probeerden we te pingpongen en gingen we mediteren. ‘De verlichte rivier’ noemen ze mij, vertelde de tolk. Als kind hield ik wel van rivieren en van licht, dus ik voelde mij vereerd. De kleuren van hun gewaad met het prachtig bordeauxrood en de okergele ‘hanenkam’ mutsen, de diepte en de trilling van hun gezang neem ik de rest van mijn leven mee. Het was voor mij, net als voor hen, één grote blijde verwondering. Krijg een idee van het gezang via deze link:

Een dromenvanger met witte veertjes
De geluiden uit de didgeridoo’s van de twee Aboriginals uit Australië brachten je in een soort trance. Prachtig om naar hen te luisteren en te kijken met hun prachtig beschilderde lijven. Hun zienswijze over het leven, over verbinding. Hoe adembenemend dit was voor een bijna twaalfjarige, ik kan het maar moeilijk uitleggen. Ze maakten voor mij een soort dromenvanger van witte veertjes voor op mijn hoofd en met wat witte kalk zetten ze strepen en stipjes op mijn gezicht. Ik was als een spons en zoog alles op, de levenslessen. Ik oefende mijn ademhaling met een glas water en een rietje om de bubbelstroom non-stop te laten zijn. De techniek achter het bespelen van de didgeridoo. Het geluid is continu en stopt niet tijdens het ademhalen. De muziek, de cultuur, de liefde, de verbondenheid en het één zijn met elkaar, de natuur en het diepere spirituele neem ik de rest van mijn leven mee. Nieuwsgierig naar het geluid van de didgeridoo’s? Klik dan op deze link:

Dat meisje was ik
Per leeftijdsgroep was er een man en een vrouw van 12, 25, 45 en 75-80 en dus ook een jongen en een meisje. Dat meisje was ik. Marina en Ulay – en iedereen die de productie mogelijk maakten – waren er ook. Er was iemand voor de kleding en voor al het geregel. Ik meen mij te herinneren dat de cateraar bekent was van Sesamstraat, zijn geweldig Surinaams eten tussendoor ben ik nooit vergeten. Oh wat waren de Bara’s lekker. 

Het was een intensief traject 
Vele weekenden verbleven wij met elkaar op een landgoed omgeven door bossen. Hoewel ik er niemand kende, voelde ik mij verbonden. Om 4 uur in de ochtend was het tijd om te mediteren bij het gezang van de in prachtige kledij gehulde monniken, met hun diepe stem, de schalen en gong… Rust vinden. Daarna samen thee drinken in stilte. De thee vond ik een uitdaging. Er zat melk, boter en een soort stukjes in, zoet was het wel, maar lekker kon ik het niet vinden. Later ben ik het weer tegengekomen op een van mijn reizen. Door de mooie herinneringen is de thee ongelooflijk lekker.  

De kriebels
We oefenden in stilstaan in verschillende poses. Best een lastige opgave voor kinderen. De kriebels die ontstonden over je hele lijf waren killing, maar de lessen waren onbetaalbaar. Focus. Het draait allemaal om focus en het veranderen van je mindset. Dus bij het ontstaan van een kriebel ergens op je lijf, focus je op een kriebelloos ander lichaamsdeel of plekje, je ellenboog bijvoorbeeld, net zolang tot het daar gaat kriebelen. Want dat gebeurt echt, je creëert je eigen kriebels en daarmee verdwijnt je aanvankelijke kriebel. En zo kom je de tijd stilstaand door. De poses waren ook niet altijd eenvoudig om vol te houden; probeer maar zonder te bewegen je armen recht voor je uit te houden, minuten lang.  

Carré 
We hadden optredens in Concerthal de Doelen in Rotterdam, Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht en Carré in Amsterdam. Het werd uitgezonden op de VPRO en gepresenteerd door Moniek Toebosch. Carré was mijn favoriet, hartje Amsterdam en wat een prachtig theater. Met z’n allen verdeelden we ons over de zaal. We gingen zingen, echoën naar elkaar en gevolgd door vele lachsalvo’s. 

Lange tenen
In stilte zaten de verschillende leeftijdsgroepen samen in een kringetje in Carré op de grond van het podium. Een zachte grinnik verbrak de stilte: “Wat heb jij een lange tenen zeg” zei een van de mannen tegen een vrouw. Plotseling werden wij ons enorm bewust van ons eigen voeten en tenen, allemaal voeten en toch anders. Vanaf dat moment konden we niet meer in stilte onze tenen als focuspunt nemen. Tussen het oefenen door mochten we onze lunch eten op de sluizen voor Carré midden op de Amstel, in alle rust kijkend over het water.  

Lessen voor het leven 
Het leren praten zonder woorden, de lach die alles en iedereen verbindt. Ik heb geleerd de wereld te zien door andere ogen, de verbazing van de Tibetaanse Monniken over de spullen, het vasthouden aan materie in de westerse cultuur. Hoe het is om los te laten en wat houd je dan over? De essentie, de verbinding. Ik leerde hoe het is om respect te hebben voor alles en iedereen om je heen, ook voor de mier en de mug. “Katrín take care, maybe you just killed one of your ancestors” vertaalde de tolk de serieuze woorden van de monnik. Lopen werd echt net even wat anders vanaf dat moment. De les van de stilte, want daar vind je jouw wijsheid.   

Levensdraden
Van de Aboriginals leerde ik de mystieke en spirituele kant in het leven. De draden die over de wereld staan gespannen, ieders levenspad en soms kruisen de levensdraden en sommigen zelfs een paar keer in het aardse leven. Helaas zijn onze draden (nog) niet weer samen gekomen, maar talloze malen in mijn dromen en herinneringen. De vanzelfsprekendheid dat je als mens onderdeel van de natuur bent; de natuur is niet ondergeschikt aan de mens. Het verbonden zijn met het universum, met de aarde. Het grotere geheel. Van de Nederlanders leerde ik dat elke leeftijd zijn bijzondere fases kent, met ups en downs, dat er zo veel verhalen leven achter de gezichten en elke leeftijd iets is om te vieren, om dankbaar voor te zijn. 

De eerste keer
Het was de eerste keer dat ik geld verdiende, wel 500 gulden. Onmiddellijk gaf ik het uit aan een stereotoren voorzien van platenspeler, radio en twee cassettedecks voor 499 gulden. Mijn eigen muziek. Het was ook de eerste keer dat ik de diepe pijn voelde van mensen verliezen; een vliegtuigje stortte neer met betrokkenen uit het gezelschap vlak na afloop van het project.  

De pareltjes verbinden
Mijn rode draad, wanneer ik alle pareltjes verbind, zijn mensen. De kleurrijke verhalen, niets is zo interessant als mensen. Van iedereen kan je leren, van oud tot jong en voor iedereen kan je iets betekenen. Al mijn diepe ervaringen toen en nu staan altijd in het teken van de verbinding met mensen.

Het Stedelijk Museum
Helaas heb ik de expositie niet gezien, behalve op de foto’s die mijn dochter stuurde. Zij was daar met haar vader en maakte gebruik van een persoonlijke uitnodiging. Hopelijk gaan de musea snel weer open en is de tentoonstelling over Ulay nog niet vervangen. Mijn jongere zelf nog even in de ogen kijken. Hoe dan ook; ik koester mijn ervaringen. En jeetje, ik hang gewoon in het Stedelijk Museum in Amsterdam!

Een kleine impressie van de voorstelling met originele opname kan je hier vinden.

   

 

2 thoughts on ““Mam, je hangt in het Stedelijk””
  1. wauw, wat bijzonder, en wat een mooie herinneringen. Zo jong al zoveel leren over open zijn en verbinding tussen mensen. Zo mooi dat jij ook jouw sound hebt gevonden (die ik in je schrijfsels hoor).

    1. Dank je wel voor je mooie reactie Barbara. Het is inderdaad een prachtig cadeau geweest, waar ik nog steeds van geniet en dankbaar voor ben.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: