‘Niemand is een binnenmens’ roept een bekende buitensportwinkel. Voor mij geldt dat absoluut. Ik was vroeger al een buitenkind. Ik vond het gewoon heerlijk om buiten te zijn, alles te onderzoeken, vast te houden, te bekijken, te proeven. Wat voor mijn ouders niet altijd even handig was, dus had ik ook zo’n tuigje om (ja, dat deden ze toen nog bij kinderen), zodat ze mij niet kwijtraakten in een onbewaakt moment. Heel wijs als je vijf kinderen hebt rondlopen.
Binnen veilige kaders en grenzen
Wat ik hier ook mee wil zeggen, is dat ik dus heel veel zelf heb mogen leren door te onderzoeken, te ervaren, fouten te maken en onderuit te gaan. Maar wel binnen veilige kaders en grenzen, in dit geval een tuigje of een oudere broer of zus die een oogje in het zeil hield. Dat zelf ontdekken was niet altijd even makkelijk en pijnloos, maar ik heb het in ieder geval als kind wel als prettig ervaren en heb daardoor veel zelfvertrouwen kunnen opbouwen.
Op school kon ik de antwoorden niet vinden
Daarnaast zocht ik continu naar antwoorden op al mijn ‘Waarom vragen’ en hoopte ik die te vinden in de wereld om mij heen, want op school kon ik die antwoorden vaak niet vinden. Het is namelijk best lastig, zo’n leerling die nooit tevreden is met een antwoord, altijd meer wil weten en het liefst zelf uitzoekt hoe iets in elkaar zit, in plaats van dat het wordt uitgelegd. De benaming ‘eigenwijs kind’ is mij dan ook niet onbekend.
Het systeem sloot niet aan op mijn behoeftes
Zelf had ik nooit bedacht om in het onderwijs terecht te komen. Als kind dacht ik: hier moet je zo snel mogelijk weg zien te komen en nooit meer terugkomen. Soms brengt het leven je op paden die je zelf nooit bedacht zou hebben, maar die achteraf heel logisch zijn. Want ik wilde weg uit het onderwijssysteem, omdat het systeem niet aansloot op mijn behoeftes, niet omdat ik leren en onderzoeken niet leuk vond. Dat vind ik het allerleukste dat er is. Al zullen weinig tot geen van mijn oud docenten dat beamen.
Ook in het hoger onderwijs
Het onderwijssysteem is in de loop der jaren alleen maar erger geworden als je kijkt naar hoeveel ‘hokjes’ er ondertussen zijn waar kinderen in gestopt worden om ze onderwijs te kunnen geven. En misschien ligt daar voor mij wel de crux. Als ik zie hoeveel ‘zorg’ we ondertussen verlenen, ook in het hoger onderwijs, dan schrik ik daar vaak van. Laat studenten ook samen zaken oplossen en onderzoeken. Als je straks aan het werk gaat dan kan je ook niet aankloppen met je rugzakje.
Zichzelf ontdekken
Zelfstandig worden en zelfvertrouwen opbouwen gaat ook over pijn ervaren, ermee om leren gaan, ondervinden dat iedereen anders is, maar niet minder. En mijns inziens zouden we daar op in moeten spelen in het onderwijs en niet als een alwetende bezorgde ‘ouder’ ons ontfermen over studenten. Educatie gaat ook over studenten de kans te geven zichzelf te ontdekken en ze daarin met heel veel liefde te ondersteunen en laten ervaren.
