Je rouw wegstoppen is leven met de handrem erop

Hoewel het biologisch gezien niet kan, ervaar ik het wel zo: dat ik twee moeders heb. Een dode en een levende. De eerste die zo jong doodging dat ik me niets meer van haar herinner. De tweede, die er altijd voor mij was. Als ik aan een moeder denk, denk ik aan haar. Als jong kind wenste ik wel eens dat ik uit haar buik geboren was.

Ik groeide op in een samengesteld gezin lang voordat die term is uitgevonden. Samen met een oudere broer en een jongere zus, geboren uit het tweede huwelijk van mijn vader. Het gezin verhuist vaak, van de Randstad naar Friesland en daarna naar Brabant. Het draagt bij aan mijn gevoel van anders zijn. De allereerste keer ervaar ik dat als ik nog maar een jaar of vijf ben. Ik word uitgelachen als ik vertel over mijn mooie jurkje en lakschoenen die ik droeg bij de bruiloft van mijn ouders. Dat kan immers niet? ‘Als je ouders trouwen ben jij nog niet geboren!’

Diepe rouw om mijn eerste moeder
Na een beschermde en harmonieuze jeugd ga ik studeren, ontmoet mijn liefde, verhuis nog een flink aantal keer en word op mijn 31e moeder. Er komen nog twee kinderen en na nummer drie krijg ik een burn-out. Het is het begin van een zoektocht naar mijn oorsprong en het aangaan van mijn diepe rouw om mijn eerste moeder. 

Wat is de zin van ons leven?
Dat vind ik een mooie maar ook een moeilijke vraag. Er valt geen algemeen antwoord op te geven. De feiten zijn: je wordt geboren, leeft kortere of langere tijd en gaat vervolgens weer dood. De zin van mijn leven is dat ik het geluk heb al 26 jaar langer te leven dan mijn moeder. Dat ik mijn kinderen mag zien opgroeien en al hun mijlpalen mee beleef. Verliefdheden, diploma’s, alles. Ik wil graag het goede doen in mijn leven: liefde ervaren en delen. Een voorbeeld en inspiratiebron zijn. Mijn levenslessen doorgeven.

Wat is de zin van de dood?
Toen ik jong was stelde ik mijzelf vooral de vraag: wat is de zin van de dood? Waarom stelt een adolescent zichzelf die vraag? Omdat ik in grote verwarring was over mijn identiteit, mijn bestaansrecht, mijn geloof. Ik probeerde wanhopig een antwoord te vinden op de vraag waarom mijn moeder op haar 31e moest overlijden aan de gevolgen van borstkanker. Kanker als straf van God, het is echt serieus tegen me gezegd door gelovige leeftijdsgenoten. Ik kon niet dieper in de put zinken dan toen. En ik bedacht voor mijzelf een andere God, eentje die huilde net als ik. ‘Ik ben niet meer machtig dan mensen goed zijn’ – een zin uit het Lied van de Aarde van Huub Oosterhuis bood houvast en troost. Als God haar dood had kunnen voorkomen, had hij dat vast en zeker gedaan.

Moeder worden
Dat wilde ik lange tijd niet, ik vond het een heel slecht idee. Ik had me zo geïdentificeerd met het lot van mijn moeder dat ik bang was om ook op mijn 31e dood te gaan. En het laatste wat ik wilde was dat mijn kinderen zouden moeten opgroeien zonder mij, hun geboortemama. De geboorte van een nichtje bracht de ommekeer. We gingen op kraamvisite en ik mocht haar vasthouden. Dat was zo’n bijzonder moment. Misschien durf ik het toch, voelde ik in heel mijn lijf.

Toen onze zoon was geboren had ik geen idee hoe dat moest, mama zijn. Het duurde echt een paar dagen voordat ik ‘verliefd’ werd op mijn baby, het sprookje dat ik in alle bladen over baby’s had gelezen. ‘Wat kom jij mij leren?’- het was één van de eerste vragen die bij me opkwam toen ik in zijn donkere ogen keek.

Ben ik een andere moeder door mijn jonge verlieservaring?
Ik weet natuurlijk niet hoe het was geweest als ik mij had kunnen spiegelen aan mijn eigen moeder. Wel was het gemis van mijn baby- en peuterverhalen zó voelbaar tijdens de eerste jaren van het leven van onze kinderen. Ook vond ik het enorm confronterend om ze mee te maken als 2-jarigen, de leeftijd die ik had toen ik mijn moeder verloor. Ik besefte dat zij ook niets meer van mij zouden weten als ik dood zou gaan, een onverdraaglijke gedachte. Dus schreef ik dagboekjes voor ze, voor het geval dat. Dan zouden ze in elk geval moederliefde op papier meekrijgen.

Wat heeft jong ouderverlies voor zin?
Jong ouderverlies heeft totaal geen zin, tenzij je het zin geeft. Dat heb ik gedaan door het schrijven van mijn boek Hartmama, waarin ik mijn leven als het ware reconstrueer. Zodat mensen met een vergelijkbare ervaring zichzelf kunnen herkennen en de tranen kunnen huilen die zo lang zijn ingeslikt. Je zou het boek kunnen zien als een soort liefdesbrief. Aan mijn moeder en aan het Leven zelf. 

Mijn vader
Inmiddels heb ik ook de ervaring hoe het is om als volwassene een ouder te verliezen. In februari 2018 kreeg mijn vader totaal onverwachts een hartstilstand. Vier dagen voor zijn sterfdag was mijn manuscript af. Hij heeft het boek dus nooit kunnen lezen. Natuurlijk had ik dat graag gewild en inmiddels kan ik er ook anders naar kijken. Dat hij mij door zijn dood alle ruimte heeft gegeven om het op mijn manier te doen. Vannacht droomde ik dat hij naar mijn lezing kwam over het boek. Ik was aan het stressen, omdat ik mijn papieren kwijt was waar het verhaal op stond. ‘Die heb jij helemaal niet nodig, vertel het maar gewoon uit je hart, jij kunt dat!’ zei hij.

Hartmama bestellen?
Heb jij mijn boek Hartmama al gelezen? Je kunt je eigen exemplaar bestellen via www.susanvanderbeek.nl/boek

3 thoughts on “Je rouw wegstoppen is leven met de handrem erop”
  1. Inderdaad mooi geschreven en herkenning uit je prachtig geschreven boek. Heel veel herkenning en bevestiging in je boek en de tekeningen zijn rakend. Fijn dat iemand een boek schrijft over jong verlies van je moeder, want er zullen velen naar herkenning/bevestiging zoeken, want het is en blijft je emotioneel levenslang volgen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: