Ik ben een docent wappiezorg

Momenteel is ‘onzinzorg’ veel in de actualiteit. Het begon met hoogleraar Robert Vermeiren in het tv-programma Zomergasten en daarop kwam hier in het Hoge Noorden reactie van hoogleraar Laura Batstra in onder andere het Dagblad van het Noorden met Waarom vergoeden gemeenten ongekwalificeerde behandelaars en zweverige behandelmethoden voor kinderen? Gemeenten, bescherm onze jeugd tegen wanzorg!

Wappiezorg?
Het positieve nieuws is dat we met elkaar heel goed blijven kijken naar wat werkt en wetenschappelijk bewezen is. Laten we dit ook vooral blijven doen. Het is echter jammer dat er ook ondoordachte, wat minder onderbouwde uitspraken worden gedaan over onder andere paardencoaching, zoals in het artikel Gemeenten in Groningen vergoeden deze ‘wappiezorg’ voor jeugd. ‘Pure volksverlakkerij’, waarin een methode als CREF worden uitgelegd als paardencoaching en het geheel wordt benoemd als ‘wappiezorg’.

Paardenpoep scheppen
Ik had als kind het geluk om groot te worden tussen de paarden. En niet omdat ik in zo’n rijk gezin geboren was, maar omdat mijn vader om de een of andere reden de paarden ons gezin heeft binnengebracht. Dit betekende in de praktijk dat onze paarden niet op een manege stonden, maar in een weiland waar we ze zelf 24/7 moesten verzorgen. Hierdoor leerden we al heel jong dat we verantwoordelijk waren voor een levend wezen dat elke dag eten, drinken en beweging nodig had. Daarnaast werd je ook regelmaat bijgebracht. Je werd op zondagochtend gewoon om 7 uur je bed uitgehaald, ook al lag je er pas een uur in, want de paarden stonden te wachten. En je leerde al jong dat je van hard, vies werk niet minder werd, want reinheid is een belangrijk onderdeel, ook voor paarden. Dus geen gemopper maar gewoon paardenpoep scheppen. En weet je, dat bleek voor mij één van de rustgevende dingen in het leven te zijn die ik daar heb geleerd. Nee, niet in zo’n vieze, naar ammoniak stinkende stal. Maar gewoon buiten in het weiland met de paarden om je heen. Hier leerde ik het belang van de derde R van rust kennen.

Zonder mij te labelen
Maar het belangrijkste wat de paarden mij brachten was veiligheid. Ze luisterden naar mij zonder mij te labelen. Wat Vermeiren zo mooi benoemde in het programma Zomergasten als de paradigmaverandering in de jeugdzorg. Dat deden de paarden voor mij 45 jaar geleden al. Want veiligheid was wat ik miste thuis door een totaal ontspoord broertje, mijn leven leek op het boek ‘De moeder van David S.’ van Yvonne Keuls. Misschien wordt het tijd voor het boek ‘Het zusje van Rick B.’ van Anne-Krista Blom. Maar dat even terzijde. Het boeiende is dat hij als enig kind in een gezin met zes kinderen, waarvan er een was overleden, niets had met de paarden en daar ook niet toe aangezet kon worden.

De paarden brachten mij veiligheid en stabiliteit
De paarden brachten mij in die eerste 20 jaar van mijn leven in ieder geval de veiligheid en stabiliteit die ik nodig had om op te groeien tot wat de maatschappij ziet als een redelijk normaal mens. Ondanks alle omstandigheden heb ik het hele onderwijssysteem weten te doorlopen, wellicht door ze allemaal uit te proberen. En volgens de wetenschappelijke statistieken ben ik dan toch hoog opgeleid terechtgekomen. Ik heb een eigen huis, een baan in het onderwijs, al 25 jaar een stabiele relatie waarbinnen we samen twee kinderen weten groot te brengen die het volgens de normen van de huidige maatschappij en het onderwijssysteem prima doen. Kortom, op ons valt weinig aan te merken.

Jeugdzorg
Behalve dan dat we niet zo ver gekomen zijn door de jeugdzorg uit het heden en het verleden. Op het moment dat het binnen ons gezin en vooral met mijn broertje de spuigaten uitliep, zei de jeugdzorg tegen mijn moeder: “Ja mevrouw, het zou beter zijn als uw zoon enig kind geweest was, dan had hij de aandacht gekregen die hij nodig had.” Waarop mijn moeder antwoordde: “Ja maar dat is niet zo. Ik heb namelijk nog vier (levende) kinderen. Dus hij zal zijn aandacht moet leren delen.”

Hechtingsproblematiek?
Was het de aandacht die hij nodig had of de geborgenheid en veiligheid? Ik weet het niet, er zijn meerdere scenario’s mogelijk. Hij heeft in het eerste jaar van zijn leven veel aandacht van mijn moeder gemist, omdat zij veel ziek was. Hij was daardoor vaak bij mijn tante (toch hechtingsproblematiek?). Maar ik kan nog veel meer scenario’s aandragen die allemaal een mogelijke oorzaak zijn. Maakt het nu nog verschil?

Ik heb er mijn werk van gemaakt
Wat ik wel weet, is dat de paarden voor mij in die tijd het verschil maakten. Waar mijn gezin mij niet de veiligheid kon bieden die ik toen nodig had, konden de paarden dat wel. Het heeft mij geholpen om een stabiel mens te worden en mijn weg te vinden. Dus waarom zou dat voor andere (kinderen) niet werken? Ik ben tenslotte ook maar gewoon een mens. Omdat het nog niet wetenschappelijk bewezen is? Daar heb ik ondertussen mijn werk van gemaakt. En niet als professor of doctorandus, maar bewust als bachelor. We hebben tenslotte ook praktijkmensen nodig in de huidige maatschappij, zo schreeuwen de kranten.

Dieren in de zorg dragen wezenlijk bij aan het welbevinden van de mens
Als onder andere docent Dieren in de Zorg bij de opleiding Diermanagement aan de Hogeschool van Hall Larenstein werken mijn collega’s, studenten en ik dagelijks met het werkveld Dieren in de Zorg om te bewijzen dat dieren in de zorg wezenlijk bijdragen aan het welbevinden van de mens. En ja, het is nog allemaal niet evidence based, maar een heleboel is wel practice based evidence. We hebben nog een lange weg te gaan, maar ook wetenschap is voortschrijdend inzicht. Dus langzaamaan komen we er wel. En nu misschien nog als docent wappiezorg, maar daarvoor ben ik niet voor niets een pionier.