Hoe kweek je veerkracht?

‘Waar haal ik de veerkracht vandaan?!’ Een goede vriend van mij vroeg zich dat af ergens in de nazomer. Zijn werkdag was warm, lang en druk geweest, vol met onverwachte zaken en een gesprek dat hem behoorlijk had geraakt. Een medewerker van hem dreigde uit te vallen. En naast de onaangekondigde stortvloed van emoties en verwijt kwam ineens veel op hem af.

Later die dag vroeg hij zich met een zucht af: ‘waar haal ik toch de veerkracht steeds vandaan? Om iedere keer weer rustig te blijven, wat er ook gebeurt, niet in de wanhoop of stress te schieten, keer op keer nieuwe oplossingen te blijven zoeken en overeind te blijven ondanks alle uitdagingen op mijn pad?’

Hij had een heel bewogen jaar achter de rug, er werd veel van hem gevraagd, van alle kanten aan hem getrokken. Hij had ook nog een persoonlijk verlies te verwerken. En dan heb ik de gevolgen van COVID-19 nog niet genoemd. Door minder zou menig van ons het niet meer trekken. Hij wel.

Veerkracht is een keuze
Ik wist het antwoord op zijn vraag. Al jaren, dag in dag uit, investeert hij op de achtergrond bewust in zijn veerkracht. Tijdens de mindfulness training in 2017 leerde hij het belang van en de eenvoudige en praktische vaardigheden voor het behoud van veerkracht. En – het belangrijkste van alles – hij bracht ze in zijn dagelijkse praktijk. Hij koos er bewust voor om overeind te blijven – voor zichzelf, voor zijn zorgpraktijk en voor zijn naasten.

Veerkracht is onmisbaar
De uitdagingen en valkuilen van werken in de zorg vragen veel: empathisch en stressbestendig zijn, moeilijke beslissingen nemen, hele dag door communiceren in verschillende stijlen en samenwerken met andere disciplines en instanties, veel geven, steeds gezondheidsproblemen van anderen oplossen en betrokken zijn, nog harder lopen en altijd denken en doen wat het beste is voor de ander. Behoud van energie, evenwicht en veerkracht is daarbij cruciaal. Je redt het op de lange baan niet als je vergeet voor jezelf te zorgen. Structureel, fysiek én mentaal. Veerkracht is onmisbaar en zeker niet alleen in de zorg. Maar wat is het precies en waar haal je het vandaan?

Zacht vallen en blijven opstaan
Je zou het kunnen zien als het beheersen van de kunst van vallen en weer opstaan en doorgaan, keer op keer. Buigzaamheid, net als een boom in de wind en stormen meewaait, maar dankzij de stevige wortels en flexibele stam niet omvalt. Veerkracht zorgt ervoor dat je in turbulente tijden, bij tegenslag en uitdagingen, niet ten prooi valt van stress, zorgen, depressiviteit en angst. Dat je niet in de negatieve spiraal terechtkomt, wat uitputtend is.

Veerkracht is ook het vermogen om je uitdagingen creatief en vanuit een positieve verwachting aan te gaan, met een flinke dosis uithoudings- en doorzettingsvermogen. En er is de zachte kant van veerkracht: geduldig zijn, tegenslag of verlies kunnen accepteren, daarin niet verdrinken, kunnen loslaten en daarna weer de draad oppakken. Wijzer dan voorheen, gegroeid.

Wanneer ben je veerkrachtig?
Wanneer je over voldoende veerkracht beschikt:

  • zorg je voor je eigen energieniveau en weet je wat daarvoor nodig is
  • ben je emotioneel stabieler en kalmer, en sta je positief in het leven
  • ben je beter in staat om objectief te observeren, weten waar te stoppen, of te wachten
  • ken je eigen krachten, capaciteiten én valkuilen beter
  • durf je meer jezelf te zijn, precies zoals je bent
  • reageer je zelden impulsief
  • kun je beter overwogen besluiten nemen en deze herzien waar nodig
  • ben je in staat om sneller van richting, tactiek of middel te veranderen
  • blijf je trouw aan je eigen waarden, gevoelens, behoeften en doelen
  • kan je beter incasseren en relativeren
  • weet je hoe om te gaan met succes en tegenslagen
  • heb je reële verwachtingen over jezelf, de toekomst en het leven
  • neem je verantwoordelijkheid voor die zaken waarop hij/zij invloed heeft maar kan je ook loslaten, begrenzen, aanvaarden en accepteren
  • ben je autonoom, heb je zelfkennis en kun je jezelf aanvaarden (hoe je dag ook is en wat er ook gebeurt)
  • kan je doelen stellen en het pad uitstippelen, bijstellen waar nodig of de weg ernaar toe anders vormgeven wanneer dat noodzakelijk is
  • ervaar je balans en voldoende uitlaatkleppen in het leven

Hoe kweek je veerkracht?
Niet geheel toevallig ben ik expert in veerkracht – persoonlijk en professioneel gezien – en weet ik uit ervaring dat je je veerkracht in enkele weken een enorme boost kunt geven. Als je ervoor kiest. Het is niet moeilijk, zeker geen rocket science. Wat wel nodig is, is een bewust besluit dat het tijd is om je veerkracht meer aandacht te geven. Die keuze kun jij alleen maken. Veerkracht krijg je jammergenoeg niet automatisch mee in je DNA, wel met een beetje geluk in je opvoeding. Je kunt veerkracht niet afdwingen als het ineens nodig is; je kweekt het door structureel te zaaien en te investeren in:

  1. opladen van energie en goede nachtrust
  2. gezonde keuzes maken t.a.v. voeding, darmen, weerstand en andere organen, zodat je lichaam en je brein goed kunnen functioneren
  3. dagelijks bewegen, liefst buiten, en regelmatig je lichaam fysiek uitdagen binnen je eigen mogelijkheden en grenzen
  4. beperkt energie stoppen in piekeren en analyseren, beren op de weg zien en in het verleden blijven hangen
  5. mediteren, liefst dagelijks, of minstens om de dag
  6. mindfulness, zelfreflectie en bewustwording 
  7. met aandacht in het huidige moment zijn
  8. bewust schakelen van werk naar eigen tijd en ontspanning
  9. iets creatiefs doen, je denkende brein time-outs geven
  10. positieve sociale contacten: spelen, creatieve dingen doen, lachen en écht luisteren naar je partner, kinderen, ouders, vrienden en collega’s
  11. regelmatig helemaal alleen zijn en tijd voor jezelf nemen

Hoe sterker de wortels hoe mooier de bloei
Bewust investeren in je veerkracht betekent dus dat je zelfzorg als prioriteit ziet en er niet pas aan begint als er geen andere opties meer zijn. Pas dan kun je stormen doorstaan, jezelf zo gezond mogelijk houden, creatief en vanuit kalmte problemen oplossen, jezelf positief blijven ontwikkelen, leren en groeien en vanuit je kracht doen wat je ook naar beste vermogen en vanuit je hart wilt doen.

Werk aan je veerkracht
Gun jij jezelf meer zelfliefde en meer veerkracht? Om te beginnen: kijk eerst voor jezelf waar jij op dit moment staat – vraag de checklist voor veerkracht hier gratis aan

Wil je direct je veerkracht gaan verbeteren? Boek hier je Sign of Selflove -sessie, waarin we samen kijken welke stappen voor nu van belang zijn en hoe je meer veerkracht kunt ontwikkelen op korte en langere termijn. Ik kijk ernaar uit om je te spreken.

0 thoughts on “Hoe kweek je veerkracht?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: