Het ‘oude’ achterlaten is gewoon eng

“Dat is wel wat fijner voor je oerbrein” zegt Tom met een glimlach tegen me. Hij doelt op het roer dat hij en zijn partner hebben omgegooid. Wat grappig dat hij dat zo zegt. En hij heeft wel gelijk, ook al weet ik nooit zo goed wat er bedoeld wordt met oerbrein. Daar zijn uiteenlopende meningen over. Was mijn move naar Spanje ook fijn voor mijn oerbrein? Of noem je het reptielenbrein, autonoom zenuwstelsel, amygdala of iets anders? Ik zou het mijn onbewuste systeem noemen; veranderen in kleine stapjes vindt mijn onbewuste systeem fijner dan het roer volledig omgooien, zoals Tom heeft gedaan. 

Tom is een open, leuke, actieve jongeman die samen met zijn vriendin hun huis in Nederland heeft verkocht. Met hun huisdieren en een auto vol met spullen en kleding zijn ze naar Spanje gereden. Tom vertelt hoe ze de afgelopen weken van huurhuis naar huurhuis gingen en hoe blij ze zijn dat ze nu eindelijk een plek hebben gevonden waar ze tenminste drie maanden kunnen blijven. Even niet meer uit de koffer leven, maar een rustige plek, zodat ze verder kunnen ontdekken, verkennen en voelen waar ze precies willen blijven. Is dat hier in Spanje, of misschien toch Portugal? Even rust om de balans op te maken van waar ze nu staan, want het is nogal spannend, hectisch en pittig geweest allemaal.

Ik doe het stap voor stap
Wow, dat is pas avontuur, denk ik bij mezelf. Ik vertel hem hoe ik dat anders heb gedaan. Niet het roer om, maar een proces van zeker vijf jaar, waarin ik stapje voor stapje naar mijn emigratie naar Spanje toe heb gewerkt. Hoe ik mijn werk in Nederland stukje bij beetje anders heb georganiseerd, zodat ik elk jaar een maandje langer in Spanje kon blijven. Pas toen ik meer dan negen maanden per jaar hier was, ben ik echt geëmigreerd. Niet het roer om dus, maar stapje voor stapje. 

Het onbewuste systeem wil controle
Het ‘oude’ achter je laten en in het ‘nieuwe’ stappen is gewoon eng, spannend en kan voor je onbewuste systeem onveilig voelen. Of de verandering er nou eentje is die je zelf hebt gekozen, zoals een verhuizing, emigratie of nieuwe baan, of omdat de verandering je is overkomen, dat maakt niets uit. Het gaat om een ingrijpende, spannende en levensveranderende stap. Het voelt onveilig voor je onbewuste systeem omdat die het liefste wil dat er niets verandert. Die wil dat we veilig zijn en controle hebben over wat er gebeurt. Maar ja, dat is volgens mij een utopie. Tenzij je ervoor kiest om ‘achter de geraniums’ te gaan zitten en de deur niet meer uit te gaan. En dan nóg kan er van alles gebeuren.

Alles gaat hier anders
De ene persoon kan makkelijker omgaan met verandering en onzekerheid dan de ander. Misschien heb ik het daarom wel stapje voor stapje gedaan en niet in één keer het roer om. Ik heb stap voor stap ontdekt hoe anders het leven hier is. Hoe ik voor mij onbekende problemen, tegenslagen en systemen ben tegengekomen. En hoe frustrerend, gek en soms ook echt angstig dat kan zijn. Het systeem, het leven, de mentaliteit en de dagelijkse dingen die ik hier in Zuid-Spanje tegenkom zijn gewoon anders. Soms is dat grappig en hilarisch en soms ook beangstigend. Om maar eens wat te noemen: een ondergelopen septic tank, een lekkend zwembad, onkruid dat ineens tot onder je oksels in het veld staat, een regenstorm met woestijnzand waardoor je hele terras terracotta gekleurd wordt, een pissebeddenplaag die je huis belaagt, een fundering die niet goed is aangelegd waardoor een deel van het huis op instorten stond.  

“Zo gaat dat nou eenmaal met een huis in de campo” zeggen mijn vrienden hier. “Er is altijd wel wat.” Inmiddels schrik ik er wat minder van – mijn onbewuste systeem begint er misschien en beetje aan te wennen?

Precies wat ik wilde
“Maar ja, kijk eens waar we leven!” zegt een dierbare vriend tegen me. Het is ontnuchterend en hij heeft gelijk. Als het zonnetje even schijnt, zit ik op een terras met een koud wijntje of pak ik een dag strand met vriendinnen. In de zomer doe ik het rustig aan, siësta, een plonsje in het zwembad en vrienden om me heen die altijd tijd hebben om te helpen of gezellig erop uit te gaan. Geen files of drukke schema’s. Een ander leven. Er is ruimte, licht, rust en verbinding. Precies de verandering die ik wilde. 

Wat is fijner voor je oerbrein?
Ineens kijkt Tom mij aan. “Zo hé, dat is best een gedoe allemaal. Maar hoe jij dat hebt gedaan is wel fijner voor je oerbrein” zegt hij. Ik glimlach van binnen, wat een heerlijke opmerking. Hij vertelt me hoe hij en zijn vriendin soms echt even uit het veld geslagen zijn, hoe de angst om de hoek komt kijken; waar zullen we morgen slapen? “Mijn oerbrein heeft het even pittig gehad de afgelopen weken” zegt hij. “Jij hebt dat met kleine beetjes gedaan, misschien is dat wel fijner.”

Het gaat om terugkomen bij vertrouwen
Ik heb geen idee of dat zo is. Veranderen doen we op een manier die bij ons past. Het roer om of stap voor stap. Het maakt niet uit. Wat wel uitmaakt is hoe je weer terugkomt bij het vertrouwen, de rust en je verlangen. Hoe je ervoor zorgt dat de angst je niet uit het veld slaat. Dat je blijft staan en dat je de verandering toelaat en het vorm kunt geven op een manier die echt bij je past. En dat geldt voor elke verandering die we doormaken.