Het telefoontje van RTL-4 Editie NL komt onverwachts. Of ik kan uitleggen waarom een zoektocht naar je jong overleden ouder zo belangrijk is. Aanleiding is de podcast van Q-Music DJ Joost Swinkels over zijn vader. Joost was 5 jaar toen zijn vader overleed, dit jaar twintig jaar geleden. In de podcast ‘Liefs, papa Piet onderzoekt Joost wie zijn vader was door in gesprek te gaan met zijn moeder en andere familieleden. Ook heeft zijn vader hem en zijn broer talloze brieven en zelfs geluidsopnames nagelaten.
Een interviewer en een cameraman van RTL-4 komen op de dag van de uitzending op 13 maart 2023 bij me langs om opnames te maken. Die ochtend zijn ze bij Joost Swinkels in Amsterdam geweest en de interviewer vertelt me een aantal dingen over het gesprek. Meteen is er de herkenning.
Waarom zou je op zoek gaan?
“Door erachter te komen wie je overleden ouder was kun je jezelf beter leren begrijpen. Welke eigenschappen heb je van hem of haar meegekregen? Vaak hebben mensen de neiging om de rouw weg te stoppen, omdat ze er niet goed raad mee weten. Het is immers al zo lang geleden. En hoe kun je een ouder, aan wie je nauwelijks herinneringen hebt, nou missen? Of er is de angst om te verdrinken in het verdriet, om nooit meer te kunnen stoppen met huilen. De ervaring leert dat je in stukjes kunt rouwen, telkens precies zoveel als je op dat moment aankunt. Door de zoektocht haal je je overleden ouder als het ware weer een stukje dichterbij. Hierdoor kun je eer geven aan de persoon die aan het begin van jouw leven heeft gestaan en kan de liefde die er ooit was weer stromen.”
Wat levert het op?
“Behalve een beeld van je ouder op basis van verhalen – en misschien ook beelden of geluidsopnames – levert het ook zelfkennis op. Dus dit is wie ik ben en het deel van mezelf waarvan ik me altijd afvraag van wie ik het heb is gedeeltelijk toe te schrijven aan mijn ouder die ik maar zo kort mocht meemaken. Als je hoort dat jouw moeder of vader het aller moeilijkste aan doodgaan vond om jou niet te zien opgroeien is dat natuurlijk onvoorstelbaar verdrietig. Maar het geeft ook een enorm gevoel van liefde.”
Is het niet eng om de stem van je jong overleden ouder te horen?
“Het lijkt mij ongelofelijk bijzonder om de stem van je overleden ouder te horen en volstrekt niet eng. Een stem is zo persoonlijk en uniek en ik kan me voorstellen dat het een trilling in je lijf teweegbrengt. Als je als kind heel jong was toen je ouder overleed heb je nauwelijks eigen herinneringen, maar in je lichaam ligt alles opgeslagen. De klank van de stem van je vader of moeder kan je wellicht helpen om bij je verdriet te komen, wat uiteindelijk altijd helend is.”
Wat zou je mensen in dezelfde situatie aanraden?
“Als jij de ouder bent die weet dat je jouw kinderen niet zult zien opgroeien is het maken van een herinneringsbox ongelofelijk waardevol voor een kind. Het voorbeeld van Joost geeft aan hoezeer het helpt om een beeld te vormen van zijn vader en daarmee zichzelf te leren kennen. Als jij het inmiddels volwassen geworden kind bent: ga op onderzoek uit, interview familie en vrienden en zoek foto’s op. Je kunt bijvoorbeeld ook een brief schrijven aan je overleden ouder om hem of haar deelgenoot te maken van jouw leven nu.”
De podcast
Natuurlijk ga ik de dagen na mijn interview de podcast van Joost beluisteren. Hij leidt de podcast als volgt in: “Wat ik je graag wil vertellen is dat ik mijn vader mis. Ik wil weten of ik op hem lijk. Ik wil hem beter leren kennen.” In de eerste aflevering ‘(Meer dan) welkom’ word ik geraakt door de liefdevolle manier waarop papa Piet zijn zoon Joost al verwelkomt nog voordat hij geboren is:
“Als je op de wereld bent betekent dat dat je geroepen bent, dat de wereld je nodig heeft. Dat kan niet anders, want anders zou jij er niet zijn. Welkom lief kind, bijzonder wonder.”
Je kunt de podcast beluisteren via https://qmusic.nl/podcasts/liefs-papa-piet
Coaching jong ouderverlies
Heb jij na het lezen van dit blog, of het beluisteren van de podcast, behoefte aan begeleiding bij jouw jonge verlieservaring? Ik ben er graag voor je. Een kennismakingsgesprek van een half uur is kosteloos voor jou. Je kunt dit aanvragen via susan@susanvanderbeek.nl.
2 reacties
Wat gaaf Susan. Erkenning als expert in je vak.
Mooi dat er ruimte voor is en mag zijn. Het is tenslotte voor heel veel mensen best een heftig onderwerp.
Dank je wel, Natasia! Die ruimte is er inderdaad steeds meer. Ik ben blij dat de jongeren die het nu overkomt, of als kind een ouder hebben verloren, zich meer uitspreken. Dan hoeft de rouw niet jarenlang ‘ondergronds’ te gaan.