Als vader ben je zoveel meer dan alleen een zaadleverancier

Vorige week schreef ik over het belang van moederliefde. Maar hoe zit het dan met de rol van de vader? Zijn rol is tijdens de ontwikkeling van het kind belangrijker dan je misschien denkt. Als vader ben je een fundament voor de ontwikkeling van je kind – vanaf het allereerste begin. Een liefdevolle en veilige band tussen vader en kind draagt bij aan een stabiele persoonlijkheid. En dat begint al vóór de geboorte.

De eerste band: prenatale hechting
De conceptie is een bijzonder moment. Er ontstaat iets unieks: een nieuw leven. Twee losse delen worden samengesmolten tot een geheel. Er ontstaat een nieuwe identiteit. Wanneer de conceptie gebeurt vanuit liefde, bewustzijn en compassie, geeft dat de toekomstige baby een gevoel van bestaansrecht en welkom zijn. Het is waardevol als je als aanstaande vader bewust meegroeit in dit proces. Een liefdevol begin legt immers de basis voor een veilige hechting.

Tips voor prenatale verbinding door de vader

1 – Maak contact met je ongeboren kind 
Wanneer je regelmatig met je ongeboren kind praat, leert hij je stem kennen. Je baby hoort al in de vijfde maand van de zwangerschap! Je kunt een liedje zingen of een verhaaltje vertellen. Je stem wordt dan al vertrouwd.

2 – Leg je hand op de buik van de moeder
De warmte en trilling van je hand kunnen het kindje aantrekken. Het voelt jouw aanwezigheid. Grote kans dat het kindje naar het geluid en de warmte van je hand toekomt.

3 – Bereid het eerste contact voor
Behalve het doorknippen van de navelstreng na de bevalling kun je samen met de moeder een warm welkom geven door je haar te ondersteunen in het eerste contact. Na de bevalling is huid-op-huidcontact essentieel. Niet alleen voor moeders, maar ook voor vaders. Je aanwezigheid, je geur, je stem – alles helpt je kind zich veilig te voelen. Dit is een moment van diepe inprenting.

4 – Oogcontact en aanraking
Wang tegen wang, oogcontact, een rustige blik, liefdevolle gebaren. Ontmoeten vanuit liefde en geborgenheid. Gespiegeld worden is belangrijk bij de hechting. – zo ervaart een kind jou. En leert het: dit is de wereld door de ogen van mijn vader.

5 – Hoe je kijkt naar je vrouw
Is dit liefdevol en met blijdschap; een kind voelt dit en leert ervan. Dit geeft informatie over liefde, vertrouwen, respect en geborgenheid. Jullie zijn een nieuwe drie-eenheid; vader, moeder en kind. Dat geeft een veilige bedding.

Aanwezigheid
Als vader kun je ontzettend veel betekenen – simpelweg door er te zijn. Fysiek, emotioneel en mentaal. Wanneer je er in de periode na de geboorte fysiek veel bent, geeft dat je de gelegenheid om een sterke band op te bouwen met je baby. Dit legt een fundament voor het leven. Jonge kinderen hebben fysiek, emotioneel en psychische nabijheid nodig voor de primaire hechting.

• Neem tijd om samen te zijn.
• Luister écht. Toon interesse in de wereld van je kind.
• Geef ruimte aan emoties. Laat je kind merken dat het verdriet, blijdschap of woede mag voelen.
• Reageer rustig en begripvol.
• Knuffel, houd vast, spreek met een zachte stem.

Zo word jij een veilige haven. Een plek van vertrouwen.

Afgestemd zijn
Jonge kinderen kunnen hun emoties nog niet zelf reguleren. Daar hebben ze jou bij nodig. Kinderen voelen haarfijn aan of ze écht worden gezien. Een afgestemde vader zegt zonder woorden: “Ik ben hier, ik voel je, ik snap je.” Dat is wat je je kind kunt meegeven als vader. De wensen, gedachten en emoties expliciet benoemen, praat met je kind. Dit is belangrijk voor de ontwikkeling van de hersenen. Zo zorg je voor co-regulatie, je helpt het kind om prikkels te verwerken, te doorvoelen en vervolgens weer los te laten. Dit kunnen ze niet zelf, daar hebben ze jou voor nodig.  

Invloed van het verleden
Je lichaam onthoudt alles wat je hebt meegemaakt, beter dan je brein. Zelfs als mentale herinneringen beginnen te vervagen, leven ze nog door in je lichaam. De invulling van het vaderschap wordt vaak overgenomen vanuit het voorbeeld wat je hebt ervaren in je eigen jeugd. Onverwerkt trauma binnen de familie kan een grote invloed hebben en wordt doorgegeven van generatie op generatie. Het ontbreken van een emotioneel beschikbare vader of een andere belangrijke mannelijke persoon geeft later problemen. Dit kan zich uiten in:

• schuldgevoel, boosheid of neerslachtigheid
• onzekerheid of gebrek aan zelfvertrouwen, minderwaardigheid
• moeite met communiceren of verbinding maken

Daarnaast kunnen patronen van agressie, schuldgevoel, depressiviteit, teleurstellingen, uit verbinding gaan met de ander tot uitdrukking komen.

Hoe kun je een geweldige vader zijn?
In mijn praktijk spreek ik veel mannen die zijn opgegroeid zonder een emotioneel beschikbare vader. Als kind hebben deze mannen niet het juiste voorbeeld gehad, ze kregen niet de veiligheid en het vertrouwen. Er was niet echt interesse in wie ze zijn. Dat gemis laat sporen na. Vaak zit daar nog steeds de wens: “Ik wil dat mijn vader trots op me is.” Maar die erkenning blijft uit.

Gelukkig is er ook goed nieuws: je kunt die oude familiepatronen doorbreken. Dat begint met bewustwording en het erkennen van je eigen pijn. Wat je kunt doen:

• Stel gezonde grenzen
• Zoek steun bij vrienden die ook vader zijn
• Verwerk wat nog onverwerkt is
• Vraag jezelf af: Wat geef ik door aan mijn kinderen? En wat laat ik achter?

Door oude patronen te doorbreken, beïnvloed je de geschiedenis op een gezonde manier. Jij bepaalt hoe de geschiedenis zich verder schrijft.

Het is nooit te laat om vader te zijn
Misschien zijn je kinderen al groter, of zelfs volwassen. Dan kun je alsnog het nodige herstelwerk doen. Je kunt altijd opnieuw verbinding maken. Soms heb je keuzes gemaakt die je nu anders zou doen. Dat is menselijk. Je handelt altijd naar beste kunnen in het moment. En liefde – dat blijft een werkwoord. Dus vraag jezelf af: Hoe wil ik herinnerd worden als vader? Wat wil ik mijn kinderen meegeven, vandaag? Het is nooit te laat om de vader te zijn die je wilt zijn voor je kinderen.

Je bent van harte welkom om contact met me op te nemen als het bovenstaande iets in je raakt.