Moederliefde is geen luxe, het is van levensbelang

Je moeder is als het ware je landingsplek op aarde. De prenatale periode is een belangrijke fase in je ontwikkeling. Hoe deze periode verloopt, heeft gevolgen voor je leven. De start van je leven is bepalend voor de toekomst. Wanneer je welkom bent, en er een grote vreugde is wanneer je moeder ontdekt dat ze zwanger is, geeft dat een veilig gevoel van hechting, van ‘ik mag hier zijn’. Dit is een inprent die je meeneemt de rest van je leven.

Wat hebben we nodig?
Dit basale gevoel van moederliefde legt de basis voor je ontwikkeling. Je bent gewild, geliefd, beschermd en begeleid. Zo ervaar je dat je iemand bent om lief te hebben. Bij de start van ons leven zijn we afhankelijk, kwetsbaar en weerloos overgeleverd aan de mensen bij wie we geboren gaan worden. Kinderen voelen de hele dag: word ik begrepen, krijg ik eten, is er iemand die mij geeft wat ik nodig heb, is mijn moeder afgestemd op de kleine signalen, verstaat ze waar mijn huilen over gaat, wordt mijn verlangen goed geïnterpreteerd en wordt er adequaat gereageerd? Jonge kinderen hebben fysieke, emotionele en psychische nabijheid nodig. En wist je dat moederliefde bijdraagt aan de opbouw van het brein en het zenuwgestel, de ontwikkeling van de longen, de spijsvertering en de hartfunctie?

Afwezige moeder
In mijn praktijk komt Nellie, ze is inmiddels eind 70 en wil werken aan de relatie met haar drie kinderen. Deze relatie is verstoord geraakt, het lijkt of ze een andere taal spreken. Irritatie en gedoe, ze lijken steeds meer afstand te nemen van Nellie. Dit doet haar verdriet, zeker nu haar man enige tijd geleden is overleden. Ik vraag haar naar de geschiedenis. Ze vertelt dat ze zwanger raakte kort nadat ze was getrouwd met Willem. Het hoorde er nu eenmaal bij. Dit betekende voor haar dat ze haar baan als onderwijzeres niet meer mocht uitvoeren. Dat sloeg bij haar een diep gat. Ze hield van haar werk en alles wat daarbij kwam kijken. Toen haar eerste zoon werd geboren, was Nellie fysiek aanwezig, maar met haar gedachten elders. Ze kon zich niet verbinden met haar kind. Ze zorgde voor hem zo goed als ze kon, maar diep van binnen was het deze zwangerschap die haar belemmerde om datgene te doen waar ze zo van hield. Er werden hierna nog twee kinderen geboren.

Herstel komt nooit te laat
In het bovenstaande heb ik al beschreven dat een kind alleen maar kan voelen. Wanneer er niet adequaat wordt ingegaan op de taal en het verlangen van het kind, heeft dit grote gevolgen. Huilen wordt afgeleerd, gevoelens van machteloosheid en hulpeloosheid worden geactiveerd. Het kind ervaart veel stress, wat niet gereguleerd wordt door de moeder en/of vader. In dit geval was Willem, haar man, extreem vaak van huis vanwege zijn werk. Dit hele verhaal geeft verstoringen in het kind, in het begrip voor zichzelf, de ander en de wereld om zich heen. 

Nellie wil heel graag de relatie met haar kinderen verbeteren, ik adviseer haar om ze een brief te schrijven waarin ze haar geschiedenis vertelt en ook wat haar kinderen voor haar betekenen in het hier en nu. 

Weer rust in het familiesysteem
Een aantal sessies verder komt ze samen met haar dochter. Eindelijk kan er gesproken worden over gevoelens en over de levenservaringen die traumatisch zijn geweest. Dit had ze al die jaren diep weggestopt. Er vloeien de nodige tranen, dit lucht op en ze voelen beiden de liefde voor elkaar. Beetje bij beetje wordt de relatie hersteld, ook met haar beide zoons. Familiepatronen worden blootgelegd en erkend. Het gaat niet om een snelle oplossing, maar om stapje voor stapje de weg naar elkaar weer in te slaan. Vanuit het ’traumatische’ verleden op een gezonde en gewenste manier verbonden te zijn in het heden. Zo komt er weer rust in het familiesysteem.

Redenen voor een afwezige moeder
Er zijn tal van redenen waardoor een moeder afwezig kan zijn: rouw en verdriet, onverwerkt eigen trauma, tekorten, overbelasting door mantelzorg, werk, bijzondere zorgbehoeften van het kind, verslavingen, scheiding, adoptie, migratie, ziekten en zelfs de smartphone. Het afwezig zijn van de moeder hoeft niet letterlijk te zijn. In gedachten afwezig zijn, dissociatie, is ook voelbaar voor het kind. Dit geeft stress.

Hoe kun jij jezelf hierin herkennen als volwassene?

• Gevoelens van leegte
• Contra afhankelijkheid, ik heb niemand nodig
• Onrealistische zelfwaardering, groter maken, opleidingen etc.
• Geen compassie voor jezelf, veel voor anderen
• Schuld en schaamte (op een dag gaan mensen mijn tekortkomingen zien)
• Op jezelf gerichte woede: wat is er mis met mij?
• Moeite met koesteren van jezelf en anderen
• Slechte zelfdiscipline
• Het slecht kunnen herkennen en beschrijven van eigen emotie

Hoe kun je omgaan met je beschadigde delen?

• Herstellen van het contact met je lichaam
• Inzicht krijgen en doorzien van kinderlijke logica en misplaatste overtuigingen
• Onderscheid van wat eigen is en on-eigen
• Toelaten van eigen waarheid (dit is iets anders dan de vertelde familieverhalen)
• Gevoelens en emoties herkennen en toe kunnen laten

Wat kan ik voor je betekenen?
Mijn praktijk bestaat 22 jaar, ik heb zoveel mensen mogen begeleiden naar de mooiste versie van zichzelf. Dit maakt mij dankbaar. Samen maken we de wereld een stukje mooier. Ik nodig je uit om contact met me op te nemen www.anna-smit.nl.