De kindpijn die wordt geraakt bij kritiek

Daadkracht is altijd een van mijn sterke kanten geweest. Een kwaliteit die me jarenlang heeft geholpen in mijn leven, mijn werk en mijn bedrijf. Ik kan situaties snel analyseren, uiteenrafelen en de vinger op de zere plek leggen. Als hoogsensitief persoon leg ik gemakkelijk verbanden, zie ik snel het grotere geheel en voel ik feilloos waar het wringt. Dat maakt me sterk. En tegelijk… kan het me ook in de weg zitten.

Vooral toen ik alleenstaande moeder werd van drie jonge kinderen. Je hebt maar twee handen, dus je staat continu ‘aan’. Alert, verantwoordelijk, zorgend. Altijd zoekend naar balans tussen aandacht verdelen en ruimte geven, tussen controleren en loslaten. Hoe ben je vader én moeder tegelijk? Ik zette alles op alles om te slagen in mijn moederschap en liet het beeld van een klassiek gezin los.

Tot het moment dat er kritiek kwam. Niet van buitenaf, maar van mijn opgroeiende kind. Ongefilterd commentaar op mijn rol als moeder. BAM. Au… dat deed iets met me.

Rechtstreeks naar je ziel
Dat moment herken jij misschien ook. Iemand – een partner, collega, vriendin of familielid – maakt een opmerking en die komt niet binnen in je hoofd, maar gaat rechtstreeks naar je ziel. Onverwacht. Onverbiddelijk. Het raakt je tot diep in je lijf. En ja: dat doet echt pijn.

Een prikkel of een trigger
Als HSP’er neem je veel waar, vaak tegelijkertijd. Dat snelle voelen en registreren is een kwaliteit. Maar niet elke opmerking is hetzelfde.

• Soms is iets een prikkel: te veel informatie van buitenaf die je zenuwstelsel probeert te verwerken.
• En soms is iets een trigger: een opmerking die een oud pijnstuk raakt en je systeem ogenblikkelijk terugbrengt naar eerdere ervaringen.

Op zo’n moment schiet je vaak onbewust in je hoofd. Je gaat analyseren, verklaren, verbanden leggen. Dat denkvermogen heb je immers tot in de puntjes ontwikkeld. Niet blijven voelen, maar handelen vanuit je hoofd, vanuit ratio in plaats van emotie. Juist dóór die sensitiviteit. Het is een reflex die je ooit heeft geholpen om te overleven. Dat heeft je overeind gehouden, beschermd. Als klein kind al, toen de gevoelens te veel, te groot en te pijnlijk waren. Als sensitief kind heb je waarschijnlijk (delen van) je gevoelens moeten wegstoppen.

Je innerlijke kindpijn
Kritiek in het nu raakt vaak een oud pijnstuk: je niet goed genoeg voelen, geen plek ervaren, erbij willen horen. Je innerlijke kind wordt opnieuw geraakt. En dan klopt de heftigheid van je reactie niet meer met de situatie van dit moment. Je probeert het weg te redeneren, want dat kun je goed, maar dat werkt niet. Niet meer.

Omdat je vroeger niet altijd gezien of gehoord werd in je hoogsensitiviteit, heb je je kracht in denken en analyseren verder ontwikkeld. Bij kritiek schakel je razendsnel naar uitzoeken en begrijpen, zonder ruimte te geven aan de pijn die daaronder ligt. Pijn die is ontstaan toen je nog klein was. Toen je niet beter wist. Toen je niet anders kon.

Tijd om te voelen
Maar… je hoeft je krachtige kwaliteiten niet los te laten. Die mag je koesteren en omarmen; ze hebben je ver gebracht. Je mag echter wel even pauzeren. De tijd nemen om te voelen wat er nu werkelijk gebeurt in jou. Waar zit de pijn? Welke gevoelens zijn er in je lijf? Daar mag je nu aandacht aan geven.

Compassie voor jezelf
Compassie voor je innerlijke kind helpt om de balans te herstellen tussen denken en voelen. Om te ontdekken waar je jezelf voorbijloopt — en hoe je daar zachter in kunt worden. Het helpt ook om onderscheid te maken tussen wat van jou is en wat van de ander.

– Waarom raakt deze kritiek je zo?
– Wat wordt er aangeraakt?
– Wat zorgt ervoor dat het je zo onderuit haalt?
– En wat hoort eigenlijk niet meer bij het nu?

Door tijd te nemen voor dit proces kun je oude ervaringen helen die je ooit diep hebt weggestopt, maar die af en toe onverwacht weer opduiken.

Aandacht die jij zelf kunt geven
Dus heb jij moeite met kritiek? Onderzoek dan eens welke pijnpunten er worden getriggerd. Kun je zien dat de ander je, hoe pijnlijk ook, een kans biedt om jezelf beter te leren kennen en te helen? Kun je voelen dat het losstaat van deze situatie, en dat jij zelf werk te doen hebt?

“To my children.
I’m sorry for unhealed parts of me that in turn hurt you.
It was never a lack of love for you.
Only a lack of love for myself.”

– Teres Shanti

Doordat het meisje in mij werd geraakt
Het duurde even; het onderzoeken van triggers gaat met vallen en opstaan. En toch ben ik dankbaar dat ik wakker ben geworden. “Dank je wel, lief kind. Ik wilde jullie geven wat ik zelf zo heb gemist.”

Steeds opnieuw kijk ik een stukje van mezelf aan en heel ik wat van mij is. Van niemand anders. Van het kleine meisje dat inmiddels een volwassen vrouw is geworden.

Wil jij ook dieper inzicht in je triggers? Ik kijk graag met je mee: https://dorotheaverhagen.nl/