Wat kinderen onbewust kunnen dragen voor het familiesysteem

Alexandra is bij mij in Málaga voor een coachweek, omdat ze wil onderzoeken waarom ze zo weinig voelt. Geen blijdschap, geen enthousiasme, maar ook geen boosheid of verdriet. Alles is de laatste tijd een beetje vlak geworden. Ze zegt: “Ik zit bijna voortdurend in mijn hoofd. En ik ben veel te streng voor mezelf. Ik wil leren hoe ik weer kan voelen.” Dit is zo herkenbaar voor veel vrouwen die bij mij komen. Meestal gaat dit niet over nu, maar over iets dat veel eerder is begonnen.

Een verstoorde balans tussen ouder en kind
Ik leg haar uit dat ieder kind een manier ontwikkelt om te overleven in situaties die onveilig voelen. Die strategie blijft vaak actief als je volwassen bent. In haar geval stond ze als klein meisje tussen haar ouders in. Die maakten veel ruzie. Ze probeerde haar moeder te beschermen en te helpen, haar moeder wilde steun en aandacht, maar kon Alexandra geen liefde geven. De balans tussen ouder en kind was volledig verstoord.

Ze bleef maar in haar ‘veilige ellende’ hangen
Onbewust probeerde de kleine Alexandra het systeem in evenwicht te houden. En om de pijn van het niet gezien worden niet te voelen, sloot ze zich emotioneel af. Haar zenuwstelsel raakte gewend aan spanning en onveiligheid. Alsof dat normaal was.

Alexandra bleef fiksen, zorgen voor anderen, zichzelf kwalijk nemen als iets niet goed ging. Zelf noemt ze dit haar ‘veilige ellende’. Veilig, omdat het bekend is, niet omdat het goed voelt.

De tafelopstelling
Tijdens de coaching kijken we naar de bron: haar familiesysteem. De poppetjes staan dicht op elkaar, met Alexandra in het midden. Niemand kijkt elkaar aan. De klem is letterlijk zichtbaar.

Eerst maken we ruimte. Ze schuift wat en er komt afstand. Meteen wordt duidelijk: ook dan staat ze nog steeds als het kleine meisje in het systeem om de klappen op te vangen, terwijl ze zelf niet gezien wordt. Ook nu nog, als volwassen vrouw.

Ik nodig haar uit om een tweede poppetje neer te zetten: haar volwassen, wijze, blije en gebalanceerde ik. Dan gebeurt er iets magisch. De energie begint te stromen.

Wat kinderen dragen voor hun ouders
We zien hoe het kleine meisje heel veel voor haar moeder heeft gedragen. Alle boosheid, angst, verdriet en problemen die moeder niet zelf kon dragen, had ze bij haar kind neergelegd. En dat meisje droeg het. Uit liefde. Want dat doen kinderen.

In de opstelling geven we de last terug waar hij thuishoort, bij moeder. “Mama, uit liefde voor het systeem heb ik dit jarenlang voor je gedragen. Maar het is niet van mij. Het is van jou.” En moeder – via het poppetje – erkent dat het van haar is. Niet van Alexandra. Ze betreurt dat het zo is gegaan, dat het toen niet anders kon. Ze neemt de zware last terug.

Dat geeft lucht
Na de sessie blijft Alexandra diep zuchten. “Hè hè… poeh hé…” Ze voelt letterlijk hoe er ruimte komt, lucht, lichtheid. Zo’n opstelling werkt door op een onbewust niveau. Het is niet dat je daarna nooit meer terugvalt, maar er is iets verschoven. Het kleine kind is gezien. Hoeveel het gedragen had. Dat hoeft niet meer. En Alexandra mocht dit als volwassen vrouw teruggeven. Dat geeft lucht en het opent de weg naar voelen. Naar blijdschap, verdriet, boosheid. Naar het hele palet van emoties.

De onderbroken uitreiking
Wat hier zichtbaar werd, is wat we de onderbroken uitreiking noemen. Een kind reikt van nature uit naar de ouder. Het heeft verzorging, liefde en nabijheid nodig. Als dat niet beantwoord wordt – omdat de ouder er niet is, emotioneel afwezig of zelf te veel pijn draagt – voelt het kind die afwijzing. Om dat niet te hoeven voelen, trekt het zich terug. Het sluit zich af. Maar het verlangen blijft. Dat gaat nooit weg. De strategie blijft zolang dit niet wordt gezien en erkend.

Het gaat er niet om dat je je ouders of het verleden verandert. Dat kan niet. Het gaat erom dat jij de beweging van je eigen hart weer toestaat.

Wat jij hiervan kunt meenemen
Misschien herken jij jezelf hierin. Dat je vooral in je hoofd zit. Dat je streng bent voor jezelf. Dat je niet veel voelt, of dat je gevoelens zo heftig zijn dat je er bang voor bent. Weet dan dat er vaak een goede reden voor is. Jouw systeem heeft ooit besloten dat dit veiliger was. Dat jij dit zo moest doen om te overleven. En dat is geen fout. Dat is kracht. Maar nu, als volwassen vrouw, heb je de mogelijkheid om stukje bij beetje weer te leren voelen.

Voor Alexandra was dit een eerste belangrijke stap. Haar zuchten, haar opluchting, dat lichte gevoel, dat is waar heling begint. En dat gun ik jou ook. Dat je ruimte voelt. Dat je niet meer alles hoeft te dragen wat niet van jou is. Dat je weer mag uitreiken. Naar jezelf, naar je verlangens, naar wie je bent, naar het leven.

Is het iets voor jou om dieper te kijken naar de bron van jouw strategie? Tijdens een 1-op-1 coachweek in het zonnige Málaga is daar alle ruimte en tijd voor. En natuurlijk kunnen we alvast online een mooie start maken.