Achter ieder mens zit een verhaal. Verhalen die vanuit de ervaringen tijdens het leven ontstaan. Levenservaring zou je kunnen zeggen. Het afgelopen jaar heb ik veel mensen die op leeftijd zijn mogen ontvangen in mijn praktijk om terug te blikken op hun geschiedenis. Stilstaan bij wat er zich heeft afgespeeld in het leven, en de gevolgen hiervan in het hier en nu.
Ervaringen worden opgeslagen in het lichaam
Ze zit tegenover me in de stoel en vertelt over haar verleden. Een huwelijk van ruim vijftig jaar ligt achter haar. Ze is verdrietig, haar man is overleden. De rouwe werkelijkheid is hard en moeilijk te verwerken. Ik nodig haar uit om haar levensverhaal te vertellen. Beetje bij beetje komen de verhalen naar voren. Terwijl ze aan het vertellen is, geeft haar lichaam signalen af. Ze begint te trillen wanneer ze het heeft over de oorlogsperiode. Haar ademhaling stokt en het liefst maakt ze zich klein en zo onzichtbaar mogelijk.
Het verleden kan ineens vandaag worden
Dit geeft maar weer aan dat indrukwekkende (traumatische) ervaringen zich opslaan in het lichaam. Ik nodig haar uit om de gevoelens die naar boven komen niet weg te drukken maar er te laten zijn. Ze vertelt over de honger die ze als gezin ervaren hebben. Ze woonde met haar vader, moeder en acht broers in Rotterdam. Er zijn heel veel indrukwekkende ervaringen geweest in die periode. Het verlies van haar man brengt haar weer terug naar een tijd dat ze haar oudste broer Piet verloor door oorlogsgeweld.
Alsof zijn bestaan gewist is
Ze is verbaasd dat dit verhaal over haar broer naar voren komt alsof het gisteren heeft plaatsgevonden. Binnen de familie hebben ze het nooit meer gehad over broer Piet. Alsof zijn bestaan gewist is. Hieruit blijkt maar weer dat boeken van het verleden niet gesloten kunnen worden als we onze traumatische ervaringen niet verwerkt hebben. Het verdriet en de onmacht die met het verlies van broer Piet verbonden is, kan nu geuit worden in dit moment.
Niet stilstaan bij het verleden
Ze heeft moeite om gevoelens te uiten naar haar kinderen. Ze wil heel graag goed contact, toch is er iedere keer een afstand die ze niet kan doorbreken. Ze durft zichzelf niet echt te laten zien en haar gevoelens te tonen. Ze heeft geleerd om sterk te zijn, niet stil te staan bij het verleden, niet lullen maar poetsen. Met andere woorden: niet zeuren maar doorgaan. Dit heeft ze ook meegegeven aan haar kinderen. Ze was aanwezig voor hun natje en droogje, maar empathie voor de gevoelens van haar kinderen was er niet.
Gevoelens van liefde en waardering zijn ver weggestopt
Nu haar man is overleden ervaart ze dat de vele niet geuite gevoelens voor hem haar opbreken. Ze heeft wroeging met het feit dat ze hem niet heeft verteld wat hij werkelijk voor haar betekend heeft. Gevoelens van liefde en waardering zijn ver weggestopt. De diepe verbinding heeft ze niet aan durven gaan. Het is alsof de gevoelens van liefde in haar bevroren zijn, zoals ze zelf aangeeft. De emotionele afhankelijkheid die het uiten van liefde met zich meebrengt heeft ze weggedrukt. Ze hield zielsveel van haar oudste broer Piet, hij was haar held, die van de ene dag op de andere verdween. De rauwe werkelijkheid is dat ze achterblijft met een schuldgevoel naar haar overleden man die plotseling overleed aan een hartstilstand.
Bevroren gevoelens kunnen ontdooien
Door haar gevoelens te uiten – en zich bewust te worden van de weggestopte verhalen uit het verleden – komt er een bepaalde rust over haar. Ik nodig haar uit om een afscheidsbrief te schrijven aan haar broer Piet. Ze kan in het moment alsnog verwoorden wat hij voor haar betekend heeft. De bevriezing van de gevoelens kunnen beetje bij beetje ontdooien. De bevroren tranen worden alsnog ontdooid en mogen vloeien.
Spreek alsnog je gevoelens uit
We spreken af dat ze in gesprek gaat met haar kinderen en tevens met haar overleden man. Energie gaat namelijk nooit verloren. “Brand een lichtje voor hem en spreek alsnog je gevoelens uit” adviseer ik haar. Dit zal een uitwerking hebben op zowel haarzelf als op haar de kinderen.
In het nieuwe jaar komt ze weer voor een stuk verdieping en inzicht in haar levensreis.
