Dementie is een ziekte die sluimerend toeslaat. In het begin denk je: ach ze worden wat vergeetachtiger, dat is de leeftijd. Maar dan merk je ineens dat bepaalde handelingen niet meer goed lukken. Je vindt bijvoorbeeld sokken in de koelkast.
Vaak willen mensen met dementie zelf niet erkennen dat dingen moeilijker gaan. Het verlies van controle is bedreigend en verwarrend, en kan veel onrust veroorzaken. Jij groeit als naaste langzaam mee in dat proces. Je komt vaker langs, helpt met boodschappen, regelt de administratie. En voor je het weet, zijn de rollen omgedraaid: jij bent de verzorger, je ouder degene die zorg nodig heeft.
De pijn van rolwisseling
Het is moeilijk om ineens niet meer het kind te kunnen zijn. De ouder op wie je vroeger kon terugvallen, die je raad gaf of voor je kookte, kan dat niet meer. Misschien accepteert je ouder jouw hulp niet of spartelt hij of zij juist tegen. Mijn moeder zei regelmatig dat ík moest luisteren naar háár, want zij was toch de ouder? Mijn vader kon mijn hulp beter accepteren en liet steeds meer aan mij over. Maar makkelijk is het nooit geweest. Mantelzorgen vraagt geduld, liefde en een groot aanpassingsvermogen.
De eerste fase van dementie: meebewegen
Wanneer een dementerende zich nog bewust is van het verlies aan controle kan dat veel weerstand oproepen. In deze fase helpt het om mee te bewegen in plaats van te corrigeren. Realiseer je dat discussies met iemand met dementie zinloos zijn: zij beleven de wereld anders dan jij.
Hoe ga je hiermee om?
- Stel grenzen. Wees duidelijk als je ergens niet mee akkoord gaat en leg rustig uit waarom. Regels die altijd golden in huis, gelden nog steeds.
- Betrek hen bij dagelijkse dingen. Laat ze mee boodschappen doen of geef een taakje bij het koken. Zo behouden ze een gevoel van controle.
- Leid af bij weerstand. Als ze tegenstribbelen, ga niet in discussie, maar bied iets aan wat plezier of rust brengt. Probeer het later opnieuw.
- Ga mee in hun beleving. Zien ze ‘vreemden’ in huis? Help mee om ze ‘weg te sturen’. Klap in je handen, loop samen door de kamers. Bij mijn moeder gaf een robot-hondje bij de slaapkamerdeur rust: het ‘waakte’ over haar.
Zorg voor jezelf
Mantelzorgen kan zwaar zijn. Je geeft veel liefde en tijd, maar vergeet soms jezelf. Weet dat je er niet alleen voor staat. Zoek steun, praat met anderen die weten hoe dit voelt, en vraag hulp als de balans zoek raakt.
Wil je sparren met iemand die begrijpt hoe het is om mantelzorger te zijn van dementerende ouders? Neem gerust contact met me op via www.liefdevolmantelzorgen.nl.
