Waarom verontschuldigen vrouwen zich voor hun litteken?

Ze staat klein en kwetsbaar voor me, haar schouders gebogen, een snik in haar stem. “Ingrid, wil je alsjeblieft even met me meekijken? Ik heb een beha aan met een prothese. Beiden heb ik van iemand cadeau gekregen, maar het zit allemaal niet zo lekker. Het trekt scheef en het schuurt. Het doet zelfs pijn. Ik probeer de beha aan te houden, maar het lukt niet… het leidt me af in alles wat ik doe.” Ze houdt haar adem in terwijl ze mijn antwoord afwacht. Haar blik klampt zich vast aan de mijne. Verdriet, angst, onbegrip, maar bovenal zie ik machteloosheid.

Aan één kant plat
Ze wil niet ondankbaar zijn. Dat blijft ze herhalen. Ze was zó blij dat ze van een vriendin iets nieuws mocht uitzoeken. Maar nu ze het aanheeft, is al haar hoop in één klap verdwenen. Als dít de manier is waarop ze zich zou moeten laten zien, omdat anderen het ongemakkelijk vinden dat ze kiest voor ‘aan één kant plat’, dan hoeft het voor haar niet. Dan draagt ze liever geen beha, en al helemaal geen prothese.

Dit is absoluut verkeerd
Ik zie het direct door haar kleding heen. De cup met de prothese zit te hoog. Het achterpand trekt omhoog. Haar gezonde borst wordt niet gesteund en zakt zwaar naar beneden. Resoluut maar zacht begeleid ik haar de paskamer in. “Wat je nu aanhebt, is absoluut verkeerd. Je mag stoppen met denken dat dit nog goedkomt. Laat mij iets anders voor je uitzoeken. Ik klink misschien wat streng, maar dat is nodig, want je hebt gelijk: dit doet jou geen goed. En we gaan nu zoeken naar iets dat wél werkt.”

Ze stribbelt nog even tegen. Ze wil niet ondankbaar zijn. Ze wil niemand teleurstellen. En ze wil niemand het gevoel geven dat het cadeau ‘niet genoeg’ was. Ze vertelt hoe ze het cadeau in dankbaarheid aannam, terwijl er toch al meteen twijfel was. Dat ze niet durfde te zeggen dat het eigenlijk niet goed zat.

Dan komt de sorry
Ik begrijp haar gedachte en gevoel. Terwijl ik haar help uit de vervelend zittende beha, reik ik haar een zachte, zwarte top aan met een subtiel kanten randje. Ze let nauwelijks op het feit dat ze met ontbloot bovenlijf voor me staat. Tot het moment dat ze het beseft en fluistert: “Sorry hoor, voor hoe mijn littekens eruitzien.” 

Dat moment raakt me enorm, want achter die woorden ligt zoveel meer dan een simpele verontschuldiging. Veel vrouwen die een borstamputatie hebben ondergaan, spreken dit excuus uit. En achter dat kleine woord schuilt een heel verhaal: ze zegt geen sorry omdat ze iets verkeerd heeft gedaan, ze zegt sorry omdat ze zich kwetsbaar voelt.

• Omdat ze bang is voor afkeuring
• Omdat ze het anderen niet ongemakkelijk wil maken
• Omdat de maatschappij haar vertelt dat een vrouw ‘heel’ moet zijn, glad en symmetrisch
• Omdat het trauma nog aan haar hangt
• Omdat ze vasthoudt aan het hardnekkige patroon van vrouwen om zich te verontschuldigen voor hun lichaam

Dat iemand je ziet zonder oordeel
Ik maak geen opmerking over haar excuus. Niet nu. Ik sluit de top, plaats een andere prothese in de hoes en draai haar voorzichtig naar de spiegel. En dan gebeurt het. Blijdschap, verwondering, twijfel, opluchting. Alles trekt in seconden over haar gezicht. Ze omvat de cups met haar handen, streelt de zachte rand van het kant. “Ik durf niet te geloven dat dit lekker blijft zitten. En ik heb geen idee wat ik er over een paar dagen van vind, maar voor nu voelt het heel goed” zegt ze zacht, bijna fluisterend. 

En in die zin zit precies waarom vrouwen zich verontschuldigen voor hun littekens: omdat ze zó graag willen dat iets eindelijk weer gewoon goed voelt. Dat iemand ze ziet zonder oordeel. Dat ze niet hoeven te kiezen tussen comfort en verwachtingen. Tussen dankbaarheid en eerlijkheid. Tussen hun lichaam en hun gevoel.

Jouw littekens mogen er zijn
Het is nooit het litteken dat om een excuus vraagt, want het litteken vertelt een verhaal van kracht. Het laat zien dat ze heeft doorgezet, dat ze het vertrouwen heeft gehouden. Het litteken is bewijs van overleven. En misschien is dat wel hetgeen wat vrouwen uiteindelijk zouden moeten horen, telkens opnieuw: Je hoeft geen sorry te zeggen. Nooit. Jouw littekens mogen er zijn.

Voel jij je onzeker over je littekens?
Of zit je beha niet goed door het littekenweefsel? Je hoeft daar niet mee door te lopen. Je bent welkom voor persoonlijk lingerieadvies of een littekenweefselbehandeling, zodat jij weer comfort, vertrouwen en rust in je lichaam voelt.