Stevig staan tussen aan verwachtingen voldoen en weigeren mee te doen

December – de maand van lichtjes, verwachtingen en herinneringen. Van tradities die al generaties worden doorgegeven. Van Sinterklaas tot kerstbomen, van diners tot samenzijn. Een maand die ooit zo strak omlijnd was door ongeschreven regels, hoe het hoorde, hoe het eruit moest zien, hoe je je er vooral bij moest voelen. En eerlijk? Een deel van mij vond het prachtig. En een ander deel vond het al heel vroeg… ingewikkeld.

Steeds meer mensen durven uit te spreken dat dit beeld van harmonie, warmte en verbondenheid niet voor iedereen vanzelfsprekend is. Dat het soms schuurt. Dat emoties niet altijd meedoen met het plaatje. Dat samengestelde gezinnen, verlies, alleen-zijn of overtuigingen over tradities het simpelweg niet mogelijk maken om ‘aan te haken’ bij hoe december bedoeld zou zijn.

Alsof lichtjes en verwachtingen zwaarder drukten dan bedoeld
En ik? Voor mij waren de herfst en de donkere dagen voor kerst jarenlang gevuld met zwaarte. Met moeten. Met loyaliteit. Met een onderstroom die me voorzichtig fluisterde dat er iets niet klopte.

Mijn vader overleed in de herfst. Ik was 11 jaar. En hoe meer zicht ik krijg op dat jonge meisje, hoe helderder ik voel dat mijn hoogsensitieve lijf al die tijd die deken van verplichtingen heeft gedragen. Alsof lichtjes en verwachtingen zwaarder drukten dan bedoeld.

De eerste kerst na zijn overlijden herinner ik me niet eens. Weggedrukt. Ver verstopt. Maar wel weet ik dat december donker voelde. Stil. Zwaar.

Hoe verdriet vorm geeft aan tradities
Later, als moeder, merkte ik dat het oude plaatje mij niet meer paste. Ik wilde het doorbreken, zonder het af te wijzen. Met mijn kinderen creëerden we ooit onze eigen vorm: kleine gerechtjes die zij zelf bedachten. Chaotisch, creatief en vooral… van ons. Op de dag dat mijn moeder aanschoof, zag ik door haar ogen een keuken die leek te zijn ontploft in bloem. Eén van de kinderen had bedacht dat kipfilet alleen écht lekker wordt als je hem volledig bedelft onder een laag wit poeder. Het was hilarisch, liefdevol en vol leven.

Imperfect perfect
En het was míjn antwoord op het juk van perfectie. Omdat ik voelde dat ik anders ademhaalde als ik het mezelf eenvoudiger maakte. Omdat ik als kind altijd zo mijn best deed en tóch het gevoel had dat ik in de weg liep.

Nu weet ik: het lag niet aan mij. Dit was mijn ervaring, en die mocht gezien worden.

De moed om het midden te kiezen
Jaren later kijk ik met zachte ogen naar dat alles. Er is verdriet en melancholie. Maar ook trots. Verbazing zelfs; hoe vaak ik dacht dat ik mijn eigen keuzes maakte, terwijl het soms vooral een tegenreactie op mijn verleden was. Nu durf ik meer in het midden te lopen. Tussen houden aan en afzetten tegen. Tussen aan verwachtingen voldoen en weigeren mee te doen. Ik voel beter wat ík nodig heb. Ik laat los hoe het zou moeten. Ik geef ruimte aan wie met mij is, zonder mezelf kwijt te raken. Dat is voor mij echte vrijheid. En die gun ik iedereen, juist in december.

December als levensproeftuin
December is niet alleen een feestmaand. Het is een proeftuin waarin je elk jaar opnieuw kunt onderzoeken:

– Wat past bij mij?
– Wat laat ik los?
– Wat mag lichter?
– Waar mag ik mezelf toestemming geven?

Het is een maand waarin je kunt voelen hoe je bent gevormd, maar ook hoe je je mag hervormen. Lichtjes buiten. Licht binnenin. En daar tussenin: de plek waar het leven zich laat zien zoals het werkelijk is: niet perfect. Wel echt. En precies daar, in dat midden, vind ik mijn vrijheid terug. En misschien… jij ook.