Ken jij het verschil tussen stressbestendig en stressvaardig?

Vorige week bezocht ik het bedrijf van mijn cliënt Patrick, die nagenoeg hersteld is van een burn-out. Hij wil graag zijn werkzaamheden hervatten en uit ervaring weet ik dat dat best een spannend moment is. In de eerste plaats voor hem en in de tweede plaats voor de leidinggevende en naaste collega’s die hem hebben zien opbranden. Hoe zou het straks gaan als hij terug is? Is hij stressbestendiger geworden?

Herstel begint bij het herkennen van patronen
Patrick voelt zich inmiddels veel beter; hij is rustiger, gezonder en fitter. Hij is heel gemotiveerd en kent zijn valkuilen; de (oude) patronen, zijn uitdaging om anders te communiceren en zijn grenzen tijdig aangeven waar nodig, op een constructieve manier. Patrick kent ook zijn blinde vlek: het gevoel voor verantwoordelijkheid en alles 100% goed willen doen. Hij heeft veel geleerd in de drie maanden waarin we samen hebben gewerkt aan het herstel van zijn energie, rust en focus, het hervinden van een gezonde werk-privé balans en het vergroten van veerkracht.

De bocht (niet) uitvliegen
Naast alle inzichten en tools heeft hij het verschil geleerd tussen stressbestendig en stressvaardig zijn. Stressvaardig? Wanneer er plotseling iets gebeurt dat je stress geeft, moet je kiezen hoe je reageert; vechten of vluchten. Als je in je leven en werk (continu) uitdagende omstandigheden hebt, regelmatig uit je comfortzone moet, veel drukte om je heen hebt, snel of veel beslissingen moet nemen, je bedreigd voelt, laser-scherpe focus nodig hebt of anderszins topprestaties moet leveren, wordt er stressbestendigheid van je gevraagd. Maar niemand kan eindeloos stressbestendig zijn, we zijn geen Superman. Voortdurende stress is ongezond en niet normaal. Het is giftig voor je lichaam, put je brein uit en ondermijnt je prestaties. Het belemmert je oplossingsvermogen en creativiteit en staat je vitaliteit in de weg. Als je niet daarnaast ook stressvaardig bent, kan het niet anders dan dat je op den duur onder stress bezwijkt – hoe stressbestendig je ook bent. Of juist daardoor, omdat je hoge mate van stress gewend bent en het niet als stress herkent, alle signalen negeert en veel te hard de bocht in je weg nadert, geblinddoekt.

Stress hoort bij de job
In het bedrijf van Patrick wordt gevraagd om stressbestendigheid. De managers die ik vorige week sprak, vroegen zich af hoe dat zal gaan, want stress hoort nu eenmaal bij de job. “Veel beter, want hij is veel stressvaardiger”, antwoordde ik vol vertrouwen. Stressvaardig was een nieuw woord voor de twee mannen aan de overkant van tafel. 

Stel jezelf deze vraag
Als je lijf en hoofd tot rust gekomen zijn en je weer helder denkt, stel jezelf dan deze vraag: datgene wat je doet, de omgeving waar je werkt, de mensen met wie en de manier hoe: past dat nog steeds bij jou, of mag daar iets in veranderen? Als je hard werkt aan iets wat tegen je natuur is of te moeilijk, of in conflict met je kernwaarden en overtuigingen, talenten, wensen en verwachtingen, is de kans op stress vrij groot. Het ondermijnt je communicatie en de kwaliteit en effectiviteit van je prestaties, omdat er op een onbewust niveau steeds strijd is tussen je interne en externe wereld. 

Persoonlijk leiderschap
Het omgaan met stress vraagt dus om persoonlijk leiderschap, herijken van je kompas, koers en keuzes, en niet alleen management bij de dagelijkse ad-hoc zaken en op tijd naar huis gaan. Het vraagt ook inzicht in het belang en voordelen van structurele rust, niets-doen, ontspanning en opladen.

Je interne thermometer voor stress
Je koers kennen en daarnaar handelen is heel helpend tegen stress. Daarnaast is het belangrijk dat je kunt prioriteren, relativeren, keuzes maken, hulp durft te vragen en je grenzen kent en aangeeft. Dat je unieke signalen van drukte herkent als een belangrijke interne stress-thermometer. Als je stress niet herkent, kun je daar niet op anticiperen, adequaat mee omgaan, bewust en structureel van stress bijkomen en op een duurzame manier voor je draagkracht en belastbaarheid zorgen. 

Bewustzijn is je belangrijkste bondgenoot bij stress
En dan gaat het om bewustzijn voor:  

  • automatische denk- en gedragspatronen 
  • hoe je reageert op prikkels, woorden, mensen en situaties
  • wat er dit moment belangrijk is, of wat je nodig hebt
  • omgaan met tegenslag en problemen 
  • de werking van gedachten, piekeren en emoties
  • fysieke, lichamelijke signalen van overbelasting 
  • mentale vermoeidheid en afnemende cognitieve functies (o.a. geheugen, planning, focus)

Bestuurder van je eigen bus
Wanneer je jezelf en jouw gebruiksaanwijzing objectiever leert kennen, en als je de signalen van je lichaam leert observeren en waarderen, ben je stressvaardiger. Dan reageer je niet meer op de automatische piloot – met nog meer gas geven – maar bewuster, tijdiger en als de bestuurder van je eigen bus. Alleen dan kun je jezelf de juiste vragen stellen, je intuïtie volgen en je werk – en leven – in harmonie met jouw waarden inrichten.

Natuurlijk in Evenwicht
Heb jij het gevoel dat je stressvaardiger wilt zijn, maar dat je niet precies weet hoe? Vermoed je dat er sprake is van aanhoudende, hoge mate van stress, en wil je tijdig remmen voor de bocht? In mijn programma Natuurlijk in Evenwicht leer je alle tools, vaardigheden die daarvoor nodig zijn en ervoor zorgen dat je op een duurzame manier stress de baas leert zijn. Wil je meer weten over dit programma of met mij sparren over wat het jou kan opleveren? Maak hier vrijblijvend een afspraak, ik help je graag verder. En trouwens, op 15 februari begint een online-pilot tegen een heel aantrekkelijke prijs… nieuwsgierig? Laat iets van je horen!

2 thoughts on “Ken jij het verschil tussen stressbestendig en stressvaardig?”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: