“Hoe gaat het op dit moment met je?” vraag ik als onze afspraak begint. We zitten op een kist onder het afdak van de paarden en kijken uit over de weilanden. In de verte zien we het bos en de koeien van de buurman, iets dichterbij staan paarden te grazen. Vlak naast zijn mijn paarden rustig hooi aan het eten. Ze heeft naast de afspraken bij mij, afspraken bij de GGZ en ze zit vlak voor een toetsweek. “Ik weet het niet. Ik denk dat het een beetje op is”, is haar reactie.
Ze voelt zich leeg
Jenny is net 15 en heeft last van intense somberheid. Er zijn ontzettend veel oefeningen met de paarden die ik in mijn hoofd heb, die haar meer inzicht kunnen geven in wat er ‘in’ haar gebeurt. Om zich bewust te worden van wat maakt dat zij zich zo voelt en vooral wat zij nodig heeft om zich beter te voelen. Toch wil ik altijd weten hoe het nu met iemand is. Jenny voelt zich leeg, zo vertelt ze mij als onze afspraak begint. Ze voelt geen ruimte voor nieuwe informatie en heeft geen energie voor complexe dingen. Ik stel mijn plannen voor onze afspraak van vandaag bij.
Contact maken via de zintuigen
“Je mag contact maken met de paarden via je zintuigen”, is wat ik haar in dit moment aanbied. Ik leg uit dat ik bedoel dat ze contact mag maken met de paarden en daarbij mag letten op wat ze bij hen ziet, ruikt, hoort en voelt. Ik mats haar door ‘proeven’ over te slaan. Ze moet er om grinniken. Als ze bij het paard staat, vertelt ze me wat haar opvalt. “Hij voelt zacht en warm” zegt ze al aaiend. “De vacht op zijn huid voelt anders dan zijn manen. Hij heeft hier een kruintje zitten en hier een klein plekje.” Ze vertelt alles wat ze opmerkt. “Ik hoor hem van zijn hooi eten en kauwen.” Ze vindt het hier lekker ruiken naar paarden en gemaaid gras.
Ze gaat helemaal op in het contact met de paarden
Ik zeg niets, maar kijk naar haar en naar wat er gebeurt bij de paarden. Terwijl Jenny in contact is met de ruin, komt de merrie aanlopen en blijft vlakbij stilstaan. Het valt ook Jenny op. Ze loopt naar de merrie en knuffelt haar. Ze kriebelt haar op haar hoofd, slaat haar armen om haar heen en kletst zachtjes tegen haar. Er gaan zo’n twintig minuten, misschien wel een half uur voorbij, waarin Jenny helemaal opgaat in het contact met de paarden. Allebei de paarden staan er ontspannen bij, met hun ogen half dicht.
Buitenstaander
Hoe langer zij bezig is, hoe meer zijzelf ‘ontdooit’ en begint te vertellen. Ze besluit haar haar verhaal met: “Misschien vindt hij me toch wel leuk. Ik denk dat hij me veel aardiger vindt dan ik dacht.” En precies dat beschrijft waar ze in het dagelijks leven zo veel last van heeft. Ze voelt zich vrijwel altijd de buitenstaander, afgesneden van alle anderen. Ik merk op dat dit met sommige mensen misschien ook wel zo is… Met die opmerking kan ze nu nog niks.
Dit was precies wat ze nu nodig had
Voor haar voelt het contact met paarden zo wezenlijk anders dan met mensen. Ze concludeert uit deze afspraak dat ze misschien wat meer ‘knuffels’ nodig heeft in het dagelijks leven. Tegen de merrie zegt ze: “Het komt wel goed” en mij bedankt ze voor deze kans. Het was precies wat ze nu even nodig had.
Co-regulatie van het autonome zenuwstelsel
Als we de afspraak afronden, vertel ik dat ik de volgende keer met haar wil doorspreken wat hier zojuist precies is gebeurd. Ik zal haar dan uitleggen dat wat vandaag gebeurde co-regulatie van het autonome zenuwstelsel heet, door neuroceptie, en hoe dat werkt. Dit maakte namelijk dat ze van zich eerst leeg en afgezonderd voelde, totdat ze ‘een veilige verbinding’ kon ervaren. Dat maakt dat we weer in mogelijkheden en oplossingen kunnen denken. Terwijl we in de toestand van ‘leeg en afgezonderd’ alleen maar wanhoop en uitzichtloosheid kunnen ervaren.
Hoe waardevol zou het voor haar zijn om inzicht te krijgen in hoe dit proces voor haar werkt?! Als ze gaat voelen dat ze er invloed op uit kan oefenen.
Ik houd van mijn werk. Ook ik geniet van de omgeving, de aanwezigheid van de paarden en jongeren die inzichten opdoen terwijl ze iets doen wat ze fijn vinden.
