Hoe doe je geweldloze communicatie?

Een opmerking ‘an sich’ is vaak niet de start van een conflict. Het is de reactie op die opmerking. Het gebeurt geregeld dat een rustig gesprek, bijvoorbeeld op het werk of thuis, ontaardt in een conflict. Je zegt iets vanuit je eigen beleving, de ander slaat daarop aan, vanuit zijn of haar beleving, en de vlam schiet in de pan. Elke opmerking die daarna gemaakt wordt, komt terug als een boemerang.

Het lukt dan niet meer om je in elkaar te verdiepen, elkaar te begrijpen. Je wilt het wel, maar je eigen referentiekader en je eigen rode lap staan in de weg.

Je wordt geraakt op iets ouds
Iedereen heeft een rode lap, vaak ‘iets ouds van vroeger’ dat getriggerd wordt door een opmerking van de ander. Het lukt je niet meer om iets waar te nemen zoals het is. Er zit een rode waas omheen; je wordt geraakt op iets ouds, iets dat in het dagelijks leven goed verstopt zit. 

Een vriend zegt je om eens even rustig te kijken naar de situatie en jij slaat aan op ‘eens even rustig’, alsof je in paniek zou zijn. Zout in de wond van die keer dat je een overhaaste beslissing nam; het bleek niet de beste beslissing ooit, dat snap jij inmiddels ook wel, maar daar hoeft de vriend je niet op te wijzen. Het kwaad is geschied; “nee, jij bent altijd de rust zelve!” bits je nog. 

We zitten er met z’n tweeën in
De vriend is verbouwereerd; hij wilde je alleen maar helpen en had geen idee dat er een rode lap wapperde. Allebei zou je willen dat de ander je begrijpt. Dat het echt helpt om even pas op de plaats te maken en dat het soms toch ook echt goed is om gas te geven De één heeft wellicht behoefte aan rust, de ander aan doorpakken. Als het nou eens zou lukken om daarover in gesprek te gaan, over onze eigen behoeftes, in plaats van over de situatie; dat zijn slechts symptomen.

De gedachtestappen van geweldloze communicatie
Communiceren met aandacht, conflictvaardig zijn, hoe doe je dat? De theorie die hierbij helpt, is de theorie van ‘Geweldloze Communicatie’ van Marshall Rosenberg. De gedachtestappen van geweldloze communicatie zijn:

  • Waarnemen zonder oordelen
  • Voelen vanuit je eigen behoefte
  • Handelen in wederzijds belang

Giraffentaal of jakhalstaal
Dit handelen doen we vanuit onze basis drijfveren liefde of angst, oftewel in Rosenbergs communicatietermen: in giraffentaal of in jakhalstaal. De giraf spreekt in ik- taal, vanuit de pure waarneming, luistert, voelt vanuit zijn behoefte en verdiept in de ander. De jakhals spreek in jij- taal, beschuldigt en verwijt, zonder invoelend vermogen, niet voor zichzelf en niet voor de ander.

Oefenen
Klinkt goed. Maar ja, je zit daar nog met die triggers van vroeger, die rode lappen. Hoe beweeg ik daar een beetje soepel omheen? “Oefening baart kunst” zegt Rosenberg. “Geweldloze communicatie is een taal die we niet gewend zijn te spreken; die moeten we oefenen.” Ga er maar aanstaan.  

Toch geloof ik wel in de metafoor van de jakhals en de giraf. Zie ook het beeld van die boemerang; die komt ook altijd lager terecht dan dat je ‘m opgooide.

0 thoughts on “Hoe doe je geweldloze communicatie?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: