Zelfzorg en zelfliefde liggen dicht bij elkaar. Bij zelfliefde zorg je zoiezo goed voor jezelf, maar bij zelfzorg is het nog niet zo vanzelfsprekend dat je ook van jezelf houdt. Het kan een grote valkuil zijn te denken dat je jezelf volledig liefhebt wanneer je goed zorgt voor jezelf. Want wat is zelfzorg, op welke manier zorg je dan goed voor jezelf?
Zelfzorg vanuit angst
Je weet dat zelfzorg belangrijk is, dat je op tijd rust moet nemen en je leert steeds beter naar je lichaam en innerlijke stem te luisteren. Dus ga jee voor yoga, goede voeding, meditatie, op tijd rust nemen en ontspanning. Hier zit alleen wel een addertje onder het gras. Want wat is jouw drijfveer voor deze zelfzorg? Houd je alles wat je doet wel vol zonder deze zelfzorg? Is de zelfzorg dan niet eerder noodzaak omdat je aan de andere kant te veel ballen hooghoudt, te hard werkt? Is deze zelfzorg er dus omdat het anders niet goed met je gaat? Omdat je anders niet kunt doen wat je denkt dat er van je verwacht wordt of wat je van jezelf verwacht? Zelfzorg gestuurd door angst is geen zelfliefde.
Zelfzorg als revalidatie
Wanneer je te ver over je grens gaat, iets wat al snel gebeurt, ben je maar wat trots als je ineens wel kunnen zeggen ‘tot hier en niet verder, nu is het mijn dag, nu even tijd voor mezelf!’ Je laadt echt wel even op, komt tot jezelf, krijgt (als je geluk hebt) nog wat mooie inzichten waar je erg blij mee bent. Maar al snel zit je weer in de o zo bekende ratrace, drukte van de dag en ben je weer alle ballen hoog aan het houden. Tot de volgende actie ‘tot hier en niet verder’. En zo wordt zelfzorg een revalidatie. Elke keer heb je de rust die je neemt, de yoga en de ontspanning zo keihard nodig, dat het eigenlijk geen ontspanning meer is. Je komt niet boven het 0-punt uit qua ontspanning, het is steeds maar net aan, net genoeg om weer door te kunnen.
Het verschil tussen zelfzorg en zelfliefde
Zelfzorg gaat over hoe je letterlijk voor jezelf zorgt. Om dat goed te kunnen doen, moet je jezelf waardevol vinden, houden van jezelf, want anders kun je niet goed zorgen voor jezelf; hoe meer jij ervaart dat je het waard bent om goed voor jezelf te zorgen, hoe beter jij voor jezelf zorgt. Maar zelfzorg die je inzet op momenten dat iets echt helemaal niet meer gaat, is niet vanuit zelfliefde, maar vanuit de angst zoals hierboven beschreven. Zelfliefde gaat over een staat van zijn, het letterlijk houden van jezelf, ongeacht wat je doet, onvoorwaardelijk dus.
Zelfzorg is dus wat je doet,
zelfliefde is een staat van zijn, de verbinding met jezelf,
van waaruit zelfzorg voortkomt.
De verwarring rond zelfzorg
De verwarring rondom zelfzorg gaat over dat het goed zorgen voor jezelf toch hetzelfde is als lief zijn voor jezelf? Ja, dat klopt. Maar wanneer dit is op momenten dat het eigenlijk te laat is, je al lang en breed over je grens heen bent gegaan en het water je aan de lippen staat, is het dus geen zelfzorg vanuit liefde. Zelfzorg vanuit liefde gaat dus over dezelfde zelfzorg, maar het moment waarop, de wijze waarop.
Zelfzorg op het juiste moment
Wat is het juiste moment voor zelfzorg? Altijd op tijd. En dat weet alleen jij. Alleen jij weet voor jezelf wanneer iets te lang duurt, te ver gaat, te veel is gevraagd. Klinkt zo simpel hè, maar dat is het helemaal niet. Om te weten wanneer het juiste moment voor jouw zelfzorg is, is het nodig dat je in verbinding bent met je lichaam, dat je weet waar je grens ligt, dat je kunt voelen in je lijf wat er gebeurt bij een vraag of een reactie van een ander. En boven alles, dat je daarnaar durft te luisteren én handelen.
Zelfzorg + innerlijke zelfzorg = zelfliefde
En dat is de optelsom van zelfliefde: innerlijke zelfzorg gaat over het op tijd inzetten van uiterlijke zelfzorg.
- Dus pauze nemen als jij het nodig hebt, niet aangepast aan de ander.
- Nee zeggen omdat voor jou de grens is bereikt en niet pas wanneer de ander jou daar de ruimte voor geeft.
- Naar de yogales gaan terwijl de ander je eigenlijk nodig heeft.
- Je kind niet wegbrengen omdat jij te moe bent.
Maar innerlijke zelfzorg gaat ook over luisteren naar je innerlijke grens, naar je gevoel, naar wat je nodig hebt, wat voor jou werkt. Daarnaar handelen op het voor jou juiste moment is innerlijke zelfzorg en dus zelfliefde.

Wat heb jij nodig om bij innerlijke zelfzorg en zelfliefde uit te komen?
Waar sta je als het gaat over innerlijke zelfzorg? Ben je vaak te laat? Stel jezelf dan de vraag wat je nodig hebt om eerder voor jezelf te zorgen. Waar loop je tegenaan? Misschien is mijn boek ‘Dansen met je schaduw’ wel een mooi cadeau voor jezelf, een mooie reminder om van angst naar liefde te gaan, van alleen zelfzorg naar zelfliefde.
Theaterlezing
Mijn theaterlezing ‘Stoppen met aanpassen begint bij jezelf’ is helemaal een mooie avond om hier stappen in te gaan zetten.
Podcast
Of luister hier de podcast die bij dit blog hoort.





