Het verlies van een ouder is traumatisch voor een kind

Mijn lief houdt het FD Persoonlijk Magazine omhoog. ”Kijk eens!” zegt hij. Ik zie een man op de cover met zijn ogen dicht, een zachte uitdrukking op zijn gezicht. Een klein meisje hangt over zijn schouders, ze heeft een paardrijcap op. Links onderin de tekst ‘Alleen papa’. Het zijn drie verhalen van vaders die achterbleven met hun kind toen hun (ex)partner stierf.

Kinderen willen voor hun overgebleven ouder zorgen
Natuurlijk ben ik benieuwd naar de verhalen en ik kies een moment om er even rustig voor te gaan zitten. Het verhaal van de vader op de cover raakt me het meest. Waarschijnlijk omdat het meisje nog zo jong is. Ze was 6 jaar toen haar moeder overleed aan kanker. De vader heeft een hecht netwerk van familie en vrienden die een betekenisvolle rol spelen in het leven van Anna. Ook heeft Anna na het overlijden van haar moeder begeleiding gekregen van een traumatherapeut. Het gaat nu goed met haar, al zegt ze regelmatig dat ze haar moeder mist. Dit komt hard binnen bij haar vader. Hij zegt daarover: “Ik kan beter over het verlies van Annemarie praten vanuit mijn perspectief; als ik vanuit Anna redeneer doet het meer pijn.”

Pijn waar kinderen vaak omheen leven, omdat ze de woorden nog niet hebben om over rouw te praten. Of omdat ze op hun kinderlijke manier en vanuit magisch denken voor hun enige ouder willen zorgen. Omdat de dood zo abstract is. Omdat ze veerkrachtig zijn.

Er komt een nieuwe partner in het gezin
Als er een nieuwe partner voor hun vader of moeder in beeld komt, kan het nog ingewikkelder worden. Alles hangt af van de manier waarop deze nieuwe partner omgaat met het kind en haar verdriet. Mag het er zijn? Mag mama (of papa) nog steeds genoemd worden? In het verhaal van Anna vertelt haar vader dat ze meteen bij het eerste bezoek van zijn nieuwe vriendin foto’s liet zien van haar moeder. En de week erna filmpjes. 

Rouw die vaak tientallen jaren later voelbaar wordt
In mijn coachpraktijk hoor ik vaak dat de rouw om een jong overleden ouder pas tientallen jaren later voelbaar wordt. Vaak op een moment dat er een andere crisis speelt. Zoals verlies van werk of gezondheid. Het kan ook een positieve gebeurtenis zijn die het verdriet triggert, zoals een huwelijk of de geboorte van een eerste kind. De afwezigheid van de overleden ouder is dan ineens zo voelbaar. Mensen leggen zelf ook niet meteen de link met het dieperliggende verdriet. Dat dragen ze immers al hun hele leven, het voelt als het ware vertrouwd.

Iemand zei me eens: “Ik kon over de dood van mijn moeder vertellen alsof ik het had over een recept voor een appeltaart, zonder enige emotie. Alsof het niet over mij ging.”

Mag het over jou gaan?
Een van de kenmerken van mensen die op jonge leeftijd een ouder hebben verloren, is hun zorgzaamheid. Hun fijne antenne voor wat de ander nodig heeft. Daar kunnen ze zo mee in de weer zijn dat ze zichzelf wegcijferen. Dat is ook een manier om afleiding te zoeken, om niet te hoeven voelen. Ik nodig je uit om dat wel te doen. Een hele zachte manier is om mijn boek Hartmama te lezen en de (schrijf)oefeningen uit deel 2 te doen. Je kunt Hartmama bestellen via www.susanvanderbeek.nl/boek.

2 thoughts on “Het verlies van een ouder is traumatisch voor een kind”
  1. Mooi geschreven Susan en heel herkenbaar. Bij mij openbaarde het verdriet over mijn moeder zich 23 jaar geleden, toen mijn vader overleed en ik 43 jaar was. Inmiddels was het 36 jaar na de dood van mijn moeder en was ik getrouwd, had 2 kinderen en geliefd werk. Ik belandde in een groots verlaat proces vol rouw en gemis. Nog steeds is dit voelbaar in relaties en bij mijzelf. Het hoort bij mij. Zoals ik bij jou ook regelmatig lees.

    1. Dat is helemaal waar, Els. Zelfs als je denkt dat het ‘klaar’ zou zijn kun je nog volkomen verrast worden door deze oude pijn. Tijdens mijn opleiding kwam het woord ‘zielsverlies’ voorbij als het gaat om jong ouderverlies. Dat vind ik een heel mooi en passend woord.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: