Het is tijd voor radicale eerlijkheid

Oh, wat is dat soms spannend om echt volledig eerlijk uit te spreken wat je vindt of voelt. Ik noem dat ‘radicale eerlijkheid’. Radicaal omdat het spannend is, omdat je iets gaat zeggen dat de ander wellicht niet wil horen, omdat je onzeker bent over hoe de ander reageert. Zal hij of zij er wat van vinden? Oordelen? Boos of ongeduldig worden? Je niet begrijpen? Jou en je emoties of gedachten afwijzen? 

Alsof ik op eieren loop
Ik had gisteren een mooi coachgesprek met Sanne. Ze is druk en voelt zich versnipperd omdat ze zoveel ballen in de lucht houdt. Ze moet van zichzelf aandacht hebben voor haar werk, haar dochter, man én ouders. En juist nu is haar partner zelf ook nogal afwezig. Gedoe met werk. Hij is niet erg vrolijk de laatste tijd, om het voorzichtig uit te drukken. Ze probeert het hem makkelijk te maken en hem rust te geven. “Soms voelt het alsof ik op eieren loop. Niet elke dag hoor, maar er is niet altijd ruimte voor mijn verhalen, vragen of emoties. Soms luistert hij, soms niet. Ingewikkeld. Het komt vast goed, maar nu is het ingewikkeld.”

Ik durf het niet te zeggen
Gelukkig is de zomervakantie geboekt. Reikhalzend kijkt ze daar naar uit. Even rust. Ontspanning, Aandacht voor elkaar. Tijd om weer eens een boek te lezen. En dan zie ik Sanne wegkijken, ze slikt een traan weg. Ze kijkt me weer aan en zegt: “Het liefste zou ik deze zomer ook alleen op vakantie willen. Even weg. Of een stedentrip met een vriendin. Zoiets. Maar ik durf het niet te zeggen. Ik ben bang dat hij het niet begrijpt of stom vindt. Dus zeg ik niks. Ik wacht wel tot het weer wat rustiger is. Maar toch, ik zou het zo graag willen.”

We doen het allemaal
Dat doen we vaak hè? Niet zeggen wat je écht denkt, wilt, voelt of vindt. Je vragen inslikken omdat het te spannend is. Aanpassen. Sociaal wenselijk gedrag vertonen en jezelf onbelangrijk maken. Ik weet zeker dat we het vaker doen dan we denken. Bijvoorbeeld in deze situaties:

• Je hebt veel meer uren gewerkt dan afgesproken, maar je benoemt het niet, uit angst dat je opdrachtgever dan iemand anders gaat zoeken of denkt dat je het niet aankunt. Je bent een dief van je eigen portemonnee.

• Je zou een dagje gaan winkelen met een vriendin, maar je bent moe. Je wilt eigenlijk met een boek op de bank een dag voor jezelf nemen. Je hebt de laatste tijd jezelf en het huishouden verwaarloosd en wilt het liefste thuis de boel weer op orde brengen. Je gaat tóch, met als resultaat een leuke middag, maar je bent de hele avond daarna aan het poetsen en beslist niet uitgerust of opgeladen.

• Je wilt komende kerst met je partner op vakantie; je krijgt het al benauwd als je denkt aan de kerstrituelen met familie en schoonfamilie. Uren in de keuken, cadeautjes en versieringen regelen. Je hebt daar deze keer echt geen zin in. Maar ja, wat zullen ze van je denken? Je voelt je schuldig en vindt dat je het niet kan maken. Dus slik je jouw verlangens maar weer in. 

Jouw radicale eerlijkheid is een cadeau
Allemaal gevalletjes waar radicale eerlijkheid je wel eens zou kunnen verbazen. Mensen die écht om je geven willen alléén jouw eerlijkheid. Mensen die jou steunen willen weten wat je denkt en voelt, zodat ze zich nog meer verbonden voelen met jou. Want eigenlijk geef je een cadeau aan jouw dierbaren met jouw radicale eerlijkheid. Je laat je echte, pure ’ik’ zien.

Misschien wil je partner ook wel weg met kerst, vindt je opdrachtgever je werk fantastisch en wil hij je belonen voor het extra’s dat je doet. Misschien wil je vriendin ook liever thuisblijven of lekker kletsen over hoe het écht met je gaat.

Het kaf van het koren scheiden
Geloof me, ik heb de afgelopen jaren flink geëxperimenteerd met radicale eerlijkheid, zeggen wat ik voel, verlang of denk terwijl ik het eigenlijk spannend vond. Het heeft me ontzettend veel helderheid gebracht. Het bijkomende voordeel is dat je nog duidelijker krijgt wie van je vrienden, familieleden, collega’s of opdrachtgevers daadwerkelijk het beste met je voor hebben en je willen steunen. Of zijn ze meer met zichzelf en hun eigenbelang bezig? 

Tips voor radicale eerlijkheid
Ik geef je vier tips om radicaal eerlijk te zijn: 

1. Wees je bewust van je gedachten, gevoelens en verlangens. Welke emotie wil je vertellen? Wat is die kriebel in je onderbuik? Om radicaal eerlijk te zijn naar een ander moet je eerst wel radicaal eerlijk zijn tegen jezelf.
2. Benoem je gevoelens en verlangens, je twijfels en angsten. Ga niet een ander ergens van beschuldigen of met je vinger wijzen, maar blijf bij jezelf. 
3. Besef dat de ander het recht heeft om teleurstelling te voelen. Daarvoor mag je respect en geduld hebben. En vind vervolgens samen een oplossing. Je hoeft de emotie van de ander enkel te respecteren.
4. Voel hoe verbindend het is als je recht vanuit je hart spreekt. Je geeft de ander daarmee een groot cadeau. Je geeft jouw echte eerlijkheid, je geeft wie je écht bent. Zonder sociaal wenselijk gedrag of verborgen frustraties. Dat is toch een cadeau!

Die komt wel even binnen zeg
Sanne kijkt me opgelucht aan. Ze voelt hoe belangrijk het is om het echte gesprek met haar partner aan te gaan. “Grappig”, zegt ze “ik verwijt hem wat ik zelf ook doe. Dingen niet zeggen, onderwerpen uitstellen, problemen zelf oplossen. Terwijl ik weet dat hij me altijd steunt als het kan. Jij noemt dat radicale eerlijkheid hè?” Ik knik. “Nou, die komt wel binnen zeg. Dankjewel!”

Vind jij dit nou ook nog lastig?
Wil jij bewuster worden van hoe jij dit doet en wat je eigenlijk écht zou willen? Of wil je meer duidelijkheid over wat je emoties je vertellen? Misschien verval jij ook nog wel in uitstel- of please-gedrag? Allemaal thema’s waarbij ik je kan steunen. Als je aan de slag wilt met jezelf op een praktische en inzichtgevende manier is mijn email coachprogramma RichtingJEzelf precies iets voor jou. Of neem contact op en vraag naar een vrijblijvende koffiedate met mij. Ik denk graag met je mee.