Boos naar bed

Herken je dat? Dat je in bed ligt en ineens gaat je hoofd aan. Alsof iemand backstage het licht aandoet en er spontaan een innerlijk toneelstuk begint. Met jou in de hoofdrol. Met messcherpe dialogen. De perfecte timing. Precies die zinnen die je overdag níét zei, maar ’s nachts ineens moeiteloos paraat hebt.

In dat toneelstuk ben je net iets duidelijker. Iets sterker. Iets minder aardig misschien ook. En eerlijk is eerlijk: het voelt ergens best lekker om in gedachten eindelijk te zeggen wat je had willen zeggen.

Je blijft het script herschrijven
Tot het niet meer stopt. Je hoofd draait overuren, je blijft het script herschrijven en slapen is geen optie meer. Je systeem staat vol aan. Er is iets blijven hangen, je voelt je onmachtig, boos, gefrustreerd, geraakt. Of allemaal tegelijk.

Wat als boos zijn niet mag
Als kind leerde ik dat boos zijn niet mocht. Niet onaardig doen. Niet schreeuwen. Niet duwen. Niet weglopen. Niet kattig zijn. Ik leerde dat boos doen de situatie alleen maar erger maakt. En dat klopt ook, tot op zekere hoogte. Maar ja, boosheid verdwijnt niet zomaar. Die moet ergens naartoe. Naar buiten of naar binnen. En als naar buiten geen optie is, dan maar naar binnen. Zo ontstaan die boze innerlijke dialogen en dat overactieve ego. 

Wat doe je met boosheid als je haar niet kan of mag uiten en haar ook niet wilt onderdrukken? Parkeren? Negeren? Succes. Dat houdt niemand lang vol.

Over je nervus vagus
Boosheid is een signaal van een geactiveerd autonoom zenuwstelsel. Je zit in de vecht-respons. De nervus vagus, je tiende hersenzenuw, speelt hierin een sleutelrol. Dit is de zenuw die voortdurend scant: ben ik veilig of niet? Zolang hij geen veiligheid registreert, blijft je lichaam in actie: stresshormonen worden aangemaakt, je adem blijft hoog, je lijf paraat.

Boosheid helpt je om scherp en alert blijven. Om jezelf te beschermen. Je nervus vagus kan pas terugschakelen als het de volgende signalen opvangt:

– rust en verbinding
– vertrouwen en veiligheid
– een zachtere adem, ontspanning
– dat je jezelf serieus neemt

Dan hoeft boosheid niet meer op de voorgrond te staan. Dan is haar werk gedaan.

Wat nou als boosheid even je maatje wordt?
Dus… zolang boosheid blijft terugkomen, blijft je systeem onrustig. Slapen lukt niet. Verbinding maken, met jezelf of met de ander, is heel ver weg. Maar wat als boosheid niet alleen lastig of ongewenst is? Wat als ze óók iets anders is? Bijvoorbeeld een maatje die voorkomt dat je instort, bevriest of langzaam verdwijnt. Een maatje die jou even kracht, helderheid en scherpte geeft omdat het nodig is. Die zegt: hier klopt iets niet. Hier ligt een grens.

Waarom boosheid soms blijft hangen
Boosheid zakt niet vanzelf, zeker niet als je nervus vagus nog steeds onveiligheid opvangt. Zolang je lichaam geen signaal krijgt dat het gevaar voorbij is, blijft de vecht-respons actief. Elk nieuw innerlijk toneelscript houdt die staat van boosheid dus in stand. Je hoofd blijft malen, je kaken gespannen, je adem hoog. Fysiologisch blijf je in paraatheid: stresshormonen blijven circuleren, je hartslag daalt niet, je zenuwstelsel komt niet tot rust. Je hebt jezelf onbewust in de vicieuze cirkel gezet. Dat is gewoon een biologisch proces.

Op de lange termijn is het echter uitputtend. Boosheid die geen uitweg vindt, kan zich vastzetten in je lijf. Ze verandert in prikkelbaarheid, cynisme, slapeloosheid, spanning in schouders en buik. Of ze slaat om naar iets anders: vermoeidheid, afstand, terugtrekken. Wat ooit bescherming was, wordt dan langzaam een last.

Wat boosheid nodig heeft om te zakken
Boosheid verdwijnt niet door haar weg te duwen of ‘er boven te gaan staan’. Ze zakt pas wanneer je lichaam zich weer veilig genoeg voelt. Wanneer je niet hoeft te vechten, maar mag landen. Dat begint vaak verrassend klein. 

• Door de boosheid eerst te erkennen: ik ben boos, en dat is logisch. Ik heb alle recht om boos te zijn. Ik ben geraakt door wat er is gebeurd en ik neem mijn boosheid serieus. 
• Door te voelen waar ze zit in je lijf, zonder haar meteen te willen oplossen. Als je voelt waar de boosheid zit, kan je warme en zachte aandacht naar die plek sturen. 
• Door woorden te geven aan wat geraakt werd: een grens, een behoefte, een gemis, een verlangen. 
• Soms is het genoeg om te vertragen. Je adem te laten zakken. Je kaken los. Je voeten op de grond voelen. 
• Door kleine signalen van veiligheid voor jezelf te creëren. 

Als boosheid gehoord wordt, hoeft ze niet te schreeuwen
Boosheid transformeert niet door actie, maar door contact. Door aanwezigheid. Wanneer ze gehoord wordt, hoeft ze niet meer zo hard te schreeuwen. En dan kan ze haar oorspronkelijke taak afronden: beschermen en daarna weer ruimte maken.

De vraag is dus niet: hoe kom ik van mijn boosheid af? Maar: wat heeft mijn lichaam nodig om zich weer veilig genoeg te voelen om los te laten? Om te leren van de boosheid. Om te ontdekken welke verlangens eronder liggen. Om de boodschap te verstaan die ze probeert te brengen. Pas dan heeft je boosheid haar werk gedaan.
En ben jij weer een stap verder.

Kan ik je helpen met jouw boosheid?
Soms is het niet makkelijk om zelf de cirkel van terugkerende boosheid of frustratie te doorbreken. Om de scenarioschrijver in je hoofd te stoppen. Ik kan je ook daarmee begeleiden, zodat jij weer op koers komt. Een speed-coaching kan een uitkomst zijn om het patroon te doorbreken. Of als jij het jezelf gunt om echt even naar jezelf te luisteren en afstand te nemen, is een coach-vakantie in Málaga natuurlijk echt geweldig. Je bent welkom.