Als het leven zich even niet laat plannen

Er zijn van die momenten waarop het leven zich niet zo netjes laat organiseren als je had gewild, gehoopt of bedacht. Er zijn van die dagen waarop alles nog lijkt te kloppen, totdat één bericht, één telefoontje of één onverwachte wending de boel in de war gooit, alles verschuift en ineens je volledige aandacht vraagt. Omdat het je gevoel van veiligheid en controle raakt.

Het loopt soms nou eenmaal anders dan verwacht
Ik heb het nu niet over zeer ingrijpende verliezen of situaties, maar over de dingen in het dagelijkse leven die ons nou eenmaal kunnen overkomen. Zo kun je ineens tegen een paal rijden en is je auto total loss, word je boventallig verklaard door een reorganisatie op werk, kunnen je ouders niet meer zelfstandig wonen of voor zichzelf zorgen, of krijg je een pittige belastingaanslag of schade aan je huis. Er zijn genoeg lastige situaties te bedenken die de boel overhoop gooien en je flink uitdagen. Je herkent het vast wel.

Verzetten kost zoveel energie
Wat er daarna gebeurt, is voor veel mensen opvallend voorspelbaar. Je hoofd schiet vooruit. Naar morgen, naar volgende week, soms zelfs maanden verder. Naar alles wat er misschien zou kunnen gebeuren, wat er mis kan gaan of wat opgelost moet worden. Scenario’s en zorgen maken dat je hoofd overuren draait. En natuurlijk komen daar ook emoties bij kijken. Misschien onmacht, boosheid, frustratie of verdriet. Wat het ook is, je hoofd slaat op hol en het verzet tegen de situatie is dodelijk vermoeiend en kost enorm veel energie. Sterker nog, het wakkert de emotie vaak alleen maar verder aan.

Je hoofd is tien stappen verder
Terwijl je hoofd overuren draait, speelt het leven zich ondertussen gewoon vandaag af. Hier, in dit moment. Meestal met een paar dingen die aandacht vragen en een heleboel dingen die er nog niet zijn. Een klant van mij verwoordde het laatst treffend: “Mijn hoofd is al tien stappen verder dan mijn leven nu.” En dat is precies wat er gebeurt.

Je kunt je eindeloos zorgen maken
Wat ik de afgelopen periode heb geleerd, is dat er een verschil is tussen wat je daadwerkelijk kunt doen en waar je je zorgen over maakt. Dat eerste is vaak verrassend overzichtelijk. Misschien hoef je maar één telefoontje te plegen, iemand om hulp te vragen, een afspraak te maken of iets uit te zoeken. Soms is er maar één gesprek nodig. Meer kan en hoeft er op dat moment niet te gebeuren.

Maar het tweede, waar je je zorgen over maakt, is eindeloos. Zorgen over alles wat er daarna kan gebeuren, wat er van je gevraagd wordt of hoe je leven misschien overhoop komt te liggen. Die gedachten over wat er mogelijk nog kan gebeuren, waar je geen invloed op hebt, nemen vaak de overhand. Vaak hebben we de neiging om vooral met dat laatste bezig te zijn. We willen nou eenmaal graag overzicht, zekerheid, controle en een gevoel van veiligheid.

Ga terug naar vandaag, naar nu
Wat helpt is iets dat simpel klinkt, maar in de praktijk nog niet zo makkelijk is: accepteren dat dit is wat er nu speelt. Je wilde het niet, je verwachtte het niet, maar het is er gewoon. Je kunt er van alles van vinden, maar dat verandert de situatie niet. Wat wél verandert, is wat er gebeurt als je stopt met ertegen vechten. Als je ergens een manier vindt om te aanvaarden dat dit is wat er nu is. Vanuit daar ontstaat er ruimte om terug te gaan naar vandaag, op een hele praktische manier. Wat is er nú eigenlijk aan de hand? Wat vraagt vandaag echt om aandacht? Wat kan ik nu doen, en wat nog niet? Soms helpt het om jezelf een paar simpele vragen te stellen:

• Wat speelt er vandaag concreet, los van alles wat er misschien nog komt?
• Wat kan ik vandaag doen, en wat niet?
• Wie kan ik om hulp vragen?
• Is dit iets waar ik invloed op heb, of alleen betrokkenheid bij voel?
• Wat wordt er precies van me gevraagd en waar ligt de grens van wat ik kan doen?
• En misschien wel de belangrijkste: wie wil ik zijn in deze situatie?

Vandaag doe je het beste dat je kunt
Het antwoord is vaak kleiner dan gedacht. Eén stap, één actie, of soms juist even niets. Dat is misschien niet het meest spectaculaire plan, maar wel het meest werkbare. Want het leven laat zich nu eenmaal niet plannen, hoe graag het hoofd dat ook zou willen.

Wellicht zit de rust dan ook niet in alles overzien, maar in het durven verkleinen. In het vertrouwen dat wat er morgen komt misschien weer heel anders is dan je had gedacht en pas morgen weer om een nieuwe stap vraagt. En tot die tijd is vandaag er gewoon. Met alles wat daarbij hoort. Van dag tot dag. Vandaag doe je je best, je doet het beste wat je kunt. En morgen doe je dat ook weer. Meer niet. Daar mag je op vertrouwen.