Tango, tangor, ergo sum

‘Ik raak aan en ik word aangeraakt, dus ik ben.’ Het is een Latijnse uitdrukking van de Duitse filosoof Wilhelm Schmid, een variant op Descartes’ ‘Cogito ergo sum’ (Ik denk, dus ik ben). Het benadrukt dat menselijke verbinding en fysiek contact (aanraking) net zo fundamenteel zijn voor het bestaan als denken; het is een uiting van het belang van ‘huidhonger’ en een primaire levensbehoefte. 

Voor mij is aanraking nooit iets abstracts geweest, juist iets vanzelfsprekends, dat hoort bij mens-zijn. Als masseur raak ik mensen elke dag aan, en ik zie wat het met ze doet; hoe een simpele aanraking geruststelt, ontspant of verbindt.

Een vergeten basisbehoefte
Helaas merk ik ook hoe voorzichtig anderen zijn geworden. Voor veel volwassenen lijkt aanraking iets bijna verdachts of ‘niet passend’. De pandemie, afstandsregels en zorgen rondom aanraking hebben dat versterkt. Terwijl aanraking eigenlijk een basisbehoefte is, zoals Wilhelm Schmid ook al verkondigde – een vergeten basisbehoefte, die ons zacht maakt en ons leven rijker en warmer.

Aanraking is een taal die iedereen spreekt
Het mooie van aanraking is dat het zonder woorden spreekt. Misschien herken je het zelf:

• Een zachte hand bij verdriet voelt als thuiskomen.
• Een handdruk straalt warmte uit.
• Een knuffel verdubbelt je geluksgevoel.
• Een omarming tussen vrienden voelt verbindend.
• Een liefkozing kan intimiteit verdiepen, zelfs zonder woorden.

Oxytocine, dopamine en endorfine komen vrij
En aanraking doet iets met ons lichaam: oxytocine, dopamine en endorfine komen vrij, terwijl het stresshormoon cortisol daalt. We voelen ons rustiger, veiliger en meer verbonden. Het is precies datgene wat een vergeten basisbehoefte zo essentieel maakt.

Huidhonger is menselijk
Toch praten we er nauwelijks over. Het voelt soms kwetsbaar, bijna schuldig, om toe te geven dat je aanraking mist. Voor volwassenen lijkt het alsof het een luxe of een risico is. Maar huidhonger is menselijk. Het is een signaal van je lichaam dat zegt: ik wil verbinding, ik wil voelen.

Je kunt ook leren jezelf aan te raken op een zachte, ondersteunende manier. Dat klinkt misschien vreemd, maar het geeft je inzicht in je eigen lichaam en behoeften en helpt je ontspannen te raken.

Oefening: jezelf positief aanraken
Deze oefening duurt slechts 5 minuten en kun je overal te doen:

1. Vind een veilige houding
Zittend of liggend, schouders ontspannen, adem rustig in en uit.

2. Leg één hand op je borst
Voel de warmte van je hand en luister naar je adem.

3. Plaats de andere hand op je buik
Adem er rustig naartoe, voel ruimte en zachtheid in je lichaam.

4. Strijk langzaam over je schouders
Zacht en nieuwsgierig, zonder oordeel. Merk op hoe je huid reageert.

5. Omarm je eigen bovenarmen
Hou jezelf vast, stevig genoeg om gedragen te voelen. Fluister in gedachten: Ik ben hier. Ik mag voelen. Ik mag zachter worden.

6. Sluit af met een uitademing
Vraag jezelf: Wat heb ik nu nodig? Het antwoord hoeft niet meteen; het feit dat je luistert is al verbinding.

Aanraking maakt je mens 
Voor volwassenen is het misschien minder vanzelfsprekend dan bij een baby, maar het is minstens zo noodzakelijk. Door jezelf die momenten van aanraking te gunnen, erken je deze vergeten basisbehoefte. Het helpt je zachter te worden – voor jezelf en voor de mensen om je heen.

Wil je aanraking nog bewuster ervaren? 
In mijn massage-jaartraining leer je niet alleen masseren, maar ook weer vertrouwd raken met aanraking – bij jezelf én bij anderen. Het is een veilige, begeleide manier om te voelen hoe aanraking je leven kan verrijken en hoe het je helpt weer te verbinden, zacht te worden en vertrouwen in aanraking terug te krijgen.