WI SRANAN is de titel van een tentoonstelling over Surinaamse kunst, die onlangs werd geopend in Museum Cobra in Amstelveen. Op 25 november is het vijftig jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd en het museum wil deze historische gebeurtenis markeren met een tentoonstelling.
Een paar weken geleden zag ik de documentaireserie ‘Vaarwel Suriname’. Deze serie vertelt het verhaal van de grote migratiegolf na de onafhankelijkheid en de impact daarvan op de Surinaamse gemeenschap in Nederland. Wat zou deze tentoonstelling laten zien? Daar was ik benieuwd naar, dus ging ik op weg naar Museum Cobra.
Heel veel kleur
Als ik binnenkom is het behoorlijk druk. De tentoonstelling waarvoor ik kom, is op de bovenverdieping, ik beklim de brede trap. De glazen toegangsdeuren zijn afgeplakt – ben ik wel op de juiste plek? Waarschijnlijk wel, want er staat een kleine standaard met daarop een stapeltje folders. Als ik de deur open, zie ik meteen héél veel kleur. Daar word ik zo blij van, vooral omdat het buiten nogal grijs is.
Vrijheid is de rode draad
Suriname kent een rijke, gelaagde geschiedenis en een samenleving met een grote culturele diversiteit. En dat willen de kunstenaars van deze tentoonstelling ons duidelijk maken. Het thema vrijheid loopt als een rode draad door de tentoonstelling en sluit ook uitstekend aan bij de geest van Cobra, die juist brak met bestaande regels en de kracht van verbeelding en samenwerking omarmde.
Hoe het verleden voortleeft in de verbeelding van nu
Alle kunststukken zijn een dialoog tussen herinnering en ritueel, experiment en avant-garde. De kunstenaars willen laten zien hoe het verleden voortleeft in de verbeelding van nu. De betekenis van vrijheid wordt telkens opnieuw gedefinieerd in mode, fotografie, schilderkunst, installaties en film.
Een indrukwekkende film
Ik probeer van elk van deze onderdelen te begrijpen wat er bedoeld wordt. Er is een indrukwekkende film over een oudere Surinaamse vrouw, die vertelt over haar aankomst en verblijf in Nederland. Ze voelt zich eenzaam omdat ze weinig gekleurde mensen ziet, of zoals ze zelf zegt: “Iedereen is wit.” Haar kinderen wonen verspreid over Nederland en komen niet vaak meer naar huis, omdat ze hun werk en eigen leven leiden. Ze geeft ook aan dat ze beslist niet in een bejaardenhuis wil. Dat doe je niet met je ouders. Vaak denkt ze terug aan haar leven in Suriname, waar ze danste en genoot van haar familie en vrienden. De film wordt gedraaid tussen alle andere kunstwerken en opvallend is dat veel mensen blijven staan of zitten om te zien hoe het afloopt.
Eerbetoon aan omgekomen slaven
De poppen die ik zie, zijn prachtig aangekleed met creaties in felle kleuren. Soms heel ingenieus gemaakt. Als is verder loop, kom ik bij een installatie van allemaal schaaltjes die op de grond staan en aan het plafond hangen. Ik kan er niet goed achterkomen wat het betekent. Het lijkt op een offerplek, maar dat is het niet. Ik vraag het aan iemand. Het blijkt te gaan om een eerbetoon aan de omgekomen slaven van een groot schip. Nu ik beter kijk, zie ik ook dat de schaaltjes in de vorm van een schip staan. Elk schaaltje staat voor een omgekomen slaaf. In het midden staan ook schaaltjes en een pan, kaarsen en flessen. Aan de zijkant nog meer schaaltjes die apart staan. Moeten ze nog neergezet worden? Wat een prachtig eerbetoon is dit.
Een vraag die we telkens opnieuw moeten stellen
De tentoonstelling is samengesteld door gastcurator Noukhey Foster. Er zijn werken van 24 kunstenaars en één kunstenaarscollectief uit Suriname en de Surinaamse diaspora. Zij willen met hun kunst duidelijk maken dat vrijheid een vraag is, die we telkens opnieuw moeten stellen. Wat betekent het? Hoe beschermen we het? En welke rol spelen jij en ik?
De tentoonstelling is nog te zien tot 1 maart in het Museum Cobra. Ik kan het echt aanraden.
