Meestal heeft verandering tijd nodig. Tijd om te verwerken, te wennen aan wat er is gebeurd. Tijd om te rouwen om het verlies van een dierbare, een baan, je gezondheid. Soms overkomt het leven je. Of misschien zag je de verandering allang aankomen, maar raakt het je pas echt als het eenmaal zover is. Hoe dan ook: verandering heeft tijd nodig.
Ik heb geen tijd om tijd te nemen
“Maar wat nou als ik die tijd niet héb? Ik móet besluiten nemen” zegt Miranda als we hierover praten. Haar man heeft, na meer dan twintig jaar huwelijk, gezegd dat hij wil scheiden. Er is verdriet, boosheid, verwarring. Rouw. En ondertussen wordt ze geconfronteerd met keuzes: waar gaat ze wonen? Ze moet een andere baan zoeken, want ze werkte samen met haar man in hun bedrijf. “Ik heb geen tijd om de tijd te nemen, ik moet dóór.”
Je moet door, maar hoe dan?
Ik voel hoe zwaar dit voor haar is. Ik herken de klem. Zelf heb ik ook momenten van rouw en grote veranderingen meegemaakt. En eerlijk gezegd, ik ken weinig mensen van mijn leeftijd die dat niet hebben. Verandering vraagt tijd zodat je systeem zich kan aanpassen. Maar intussen wordt er van alles van je verwacht. Je moet door. Voor jezelf zorgen. Besluiten nemen. Lieve mensen om je heen geven je adviezen en willen je helpen – en dat is fijn – maar toch voel je je vaak alleen in je gevoel. Alleen in je verdriet, je wanhoop, je machteloosheid. Je sleept jezelf door de dagen heen.
De vier perspectieven
Miranda is een sterke vrouw. Ze weet dat ook deze fase voorbij zal gaan, want alles verandert uiteindelijk. Maar hoe dan? En wanneer? Ik denk aan de vier perspectieven van Alan Seale. Ik schreef daar jaren geleden al eens over in mijn blog Van verzetten naar verbinden. Ik vertel Miranda wat ik zelf heb ervaren, en wat mij hielp om weer vertrouwen te voelen. Ik leg haar uit wat die vier perspectieven zijn – en hoe je daar doorheen gaat als je leven even op z’n kop staat.
1. Het drama-perspectief: waarom gebeurt mij dit?
Je voelt je slachtoffer van wat er gebeurt. Je geeft de ander of de omstandigheden de schuld, of je verwijt jezelf. “Ik heb m’n best gedaan. Waarom ik? Waarom nu?”
Heel begrijpelijk. En dit perspectief mag er zijn. We herkennen het allemaal. Alleen zijn de vragen die je jezelf dan stelt niet zo helpend. En ze zijn slecht voor je humeur. Dus blijf er niet in hangen, want het helpt je uiteindelijk niet vooruit.
2. Het fiksperspectief: hoe los ik dit op?
Je komt in actie. Je gaat alles regelen, alles fiksen.
Je oude patronen – perfectionisme, pleasegedrag – steken weer de kop op. Je doet je sterker voor dan je je voelt. Je emoties en verlangens krijgen geen ruimte. Dit perspectief zorgt wel voor beweging, maar het put je ook uit als je hier te lang in blijft hangen.
3. Het keuze-perspectief: wie wil ik zijn in deze situatie?
Langzaam komt er ruimte voor een andere vraag: wie wil ik zijn en hoe wil ik met deze situatie omgaan?
Je voelt dat je misschien niet kán veranderen wat er gebeurt, maar wel hoe je bent in wat er gebeurt. Wil je kalm blijven in plaats van paniekerig? Wil je lief zijn voor jezelf in plaats van streng?
Deze vraag helpt je om koers te vinden naar jezelf, stapje voor stapje.
4. Het kansen-perspectief: wat is er nog meer mogelijk?
Dit perspectief vraagt tijd. En dat is oké. Je ziet nog niet wat er mogelijk is, maar je gelooft dat er iets is. Toen ik zelf door een zware periode ging, kon ik voelen: ‘er zijn vast andere mogelijkheden, ook al zie ik ze nu nog niet.’ Dat gaf me vertrouwen. Genoeg om de volgende stap te zetten. En dat was precies wat ik nodig had. Geen grote stappen, maar kleine koerswijzigingen. Weg van het drama, weg van het fiksen.
Vertrouw op jouw koers
“Herken je dit?” vraag ik aan Miranda. Ze knikt. Ze wil het even laten bezinken. Ik hoop dat ze mensen om zich heen heeft die haar helpen om de focus te houden op wat ze wil. Niet mensen die haar aanzetten tot nóg meer doen, nóg sneller beslissen. Ze moet al zoveel. Wat zij nodig heeft – wat we allemaal nodig hebben in zo’n fase – is vertrouwen. Vertrouwen dat er een nieuwe koers komt. Tussen nu en straks. Dat vertrouwen is geen luxe, maar zelfzorg. En het is nodig in deze tussenfase.
Herken jij dit?
Vind jij het ook lastig om je focus te houden op jouw keuzes en kansen in een nieuwe fase van je leven? Dat is precies waarom we in beweging komen tijdens onze retreatweek Op Koers in Andalusië. Juist in nieuwe situaties leer je jezelf opnieuw kennen en ontdek je welke andere keuzes je kunt maken.
