April is de maand van het prikkelbare darm syndroom, kortweg PDS. Wist jij dat 5 tot 10% van de Nederlandse bevolking hier last van heeft? En 75% daarvan zijn vrouwen. Vroeger heette dit een spastisch colon (= dikke darm). In het Engels is het een Irritable Bowel Syndrome, afgekort IBS. Deze termen worden door elkaar gebruikt. PDS is een chronische aandoening die vooral gepaard gaat met buikpijn, opgezette buik, gasvorming en wisselende stoelgang (diarree, verstopping of een combinatie van beide). Daarbij komt milde tot heftige vermoeidheid voor. In het verleden werden deze klachten afgedaan als een psychisch probleem, dit is intussen achterhaald.
Wat is het dan wel?
Inmiddels is bekend dat je er helemaal niets aan kunt doen en dat er meer organen bij betrokken zijn. Onze darmen en hersenen staan in verbinding en communiceren met elkaar via een complex én gespecialiseerd zenuwnetwerk. Dit autonome zenuwstelsel geeft signalen door naar de darmen en omgekeerd, zonder dat wij ons daarvan bewust zijn. Je kent de hierbij behorende gevoelens zoals honger, misselijk, overgeven, aandrang om naar de wc te gaan. Maar ook buikpijn, diarree of obstipatie (verstopping) horen daarbij. Bij PDS is er een verstoring in de communicatie tussen hersenen en darmen. De signalen zijn te veel of te sterk.
Hoe kom je eraan?
Deze klachten kunnen ontstaan na bijvoorbeeld een voedselvergiftiging of een infectie, die gepaard gaat met heftige diarree en braken. Maar ook na een traumatische gebeurtenis zoals een operatie, een ongeval of seksueel misbruik, een stressvolle periode dus. Het is niet zo dat iedereen na een dergelijke gebeurtenis PDS krijgt, het is dus zeer waarschijnlijk dat er nog meer factoren meespelen bij het ontstaan, zoals erfelijke factoren, of wel dat je aanleg hiervoor hebt.
Een zeer belangrijke scheidingswand
Als je denkt dat je darm slechts een lange buis is, waar je van boven eten en drinken in stopt en waar van onder de resten worden afgevoerd, dan heb je het gruwelijk mis. Ons darmstelsel is een complex systeem, waarvan de wand extreem dun is (vier-duizendste-millimeter), ofwel duizend keer dunner dan de huid. Een zeer belangrijke scheidingswand tussen bloedvaten en darminhoud. Miljarden bacteriën (micobioom) uit onze etensresten, stoffen zijn van invloed op de werking van de darm. Deze micobioom is anders van samenstelling bij mensen met PDS.
Mestcellen
Er is ontdekt dat de darm als het ware lek is bij mensen met PDS – door giftige stofjes, schimmels, virussen en onbekende bacteriën die je lichaam binnenkomen. Daar heeft je lichaam iets op gevonden, namelijk de mestcellen (zeg maar soldaten). Deze mestcellen zijn onderdeel van je verdedigingsleger (immuunsysteem) en signaleren indringers. Dan slaan ze alarm en maken actieve stoffen om de indringers te verslaan. Opgeruimd staat netjes nietwaar?
Soms lukt dit niet helemaal afdoende, dan krijg je buikpijn en/of diarree.
Verstoringen
Omdat dit zo’n vernuftig en ingenieus systeem is kun je je wel voorstellen dat op allerlei plekken een verstoring kan optreden. Bij de een in de hersenen, bij de ander in de doorlaatbaarheid van de darm, bij anderen in het microbioom, een instabiel immuunsysteem, een voedselintolerantie of voedingsstoffenallergie.
Moeilijk te diagnostiseren
Misschien heb jij ook onbegrepen buikklachten? Niet gek, want het stellen van de diagnose PDS is niet eenvoudig omdat er meerdere factoren en organen bij betrokken zijn. Helaas kunnen we deze oorzaken nog niet onderscheiden. Dit alles maakt behandeling ook lastig. Maar er wordt gelukkig veel onderzoek naar gedaan.
In mijn volgende blog neem ik je mee in de mogelijkheden om de symptomen te verlichten, een zoektocht naar wat jou gaat helpen.
