Wat twee weken geleden enorme indruk maakte op mij is een poging tot zelfdoding door een jonge vrouw in mijn nabije omgeving. Ik ken haar al mijn hele leven en weet dat het leven niet altijd makkelijk voor haar is. Naast de schok van deze zelfmoordpoging raakte het ook een stuk bij mij waarvan ik dacht dat het geen issue meer was.
De wanhoop die je voelt als je je kind dreigt te verliezen is traumatisch
Ook in mijn gezin was het een aantal jaren geleden actueel. Een van mijn kinderen speelde met de gedachte om zelfmoord te plegen en er was een moment dat het leek of die gedachte in actie omgezet ging worden. Ik herinner me de blinde paniek nog. Dat gevoel heb ik deze week weer ervaren. Ik voel de tranen hoog zitten, ik ben niet mezelf. Waarom raakt het me zo? Ik realiseer me dat het niet gek is dat ik me zo voel. De wanhoop die je ervaart als je je kind dreigt te verliezen is traumatisch. Ik had er een fijn gesprek over met mijn lief. Het is goed om even een stap terug te doen, wat minder hooi op mijn vork te nemen en goed voor mezelf te zorgen.
Ik wist niet hoe actueel het onderwerp zou zijn op dat moment
Het ‘toeval’ wil dat ik twee dagen nadat ik het bericht kreeg een werkconferentie had in het Leontienhuis. Weken geleden kreeg ik de agenda van deze conferentie. Er waren verschillende workshops te volgen. Een ervan was die van 113 zelfmoordpreventie. Ik had me er voor opgegeven, niet wetende hoe actueel het onderwerp zou zijn op dat moment. Het Leontienhuis is een inloophuis voor mensen met een eetstoornis. Helaas is zelfmoord een belangrijk thema bij mensen die aan een eetstoornis lijden.
Met behulp van basiskennis de diepte in
Een week voor de werkconferentie kregen we een mail met het verzoek ons voor te bereiden op de workshop middels een online training suïcidepreventie. Deze is gratis te volgen. De bedoeling was dat er basiskennis zou ontstaan waardoor we tijdens de workshop meer de diepte in zouden kunnen gaan.
Zelfmoord als middel om de situatie te stoppen
De training is in een uur af te ronden. In dat uur leerde ik waardevolle dingen. Bijvoorbeeld dat met iemand praten over zelfmoord de ander niet juist op het idee brengt. Maar ook dat iemand die aan zelfmoord denkt niet persé dood wil. Diegene ziet geen andere manier meer om verder te leven, wil dat de situatie waarin hij of zij zich bevindt stopt.
Schokkende cijfers
De cijfers liegen niet: vijf mensen per dag overlijden in Nederland aan zelfmoord, 100.000 mensen per jaar doen een poging. 40% van die mensen zijn bekend in de zorg. Mannen overlijden twee keer zo vaak, vrouwen doen vaker een poging. Ik was in shock!
Hoe comfortabel voel je je bij het praten over zelfmoord?
De trainster is een hartelijke vrouw. We zijn met een groep van tien mannen en vrouwen. In deze groep hebben drie mensen recent met zelfdoding of een poging daartoe te maken gehad. Ze hoort onze verhalen aan en adviseert een ieder goed voor zichzelf te zorgen. Ze begint met de vraag hoe comfortabel een ieder van ons is met het praten over zelfmoord. Ik realiseer me dat het nét een krappe voldoende is. Aan het einde van de workshop hoopt ze dat wij er allemaal een dikke voldoende van hebben gemaakt. Vervolgens neemt ze ons mee in de gedachtewereld van iemand die zelfmoord overweegt.
Aansluiten bij de ander
Ze leert ons welke signalen verraden dat iemand zelfmoord overweegt. Want hoe onverwacht een zelfmoord ook lijkt, er gaan maanden of zelfs jaren aan voorbereiding aan vooraf. We leren de do’s en dont’s, wat zeg je wel en wat absoluut niet, zodat we als afsluiting in een rollenspel ‘het gesprek’ leren voeren. Hoe moeilijk ook, ga het onderwerp niet uit de weg. Door iemand de vraag te stellen of hij of zij aan zelfmoord denkt, sluit je juist aan bij de ander. Die voelt zich dan gezien en gehoord. De tip die we kregen: zorg altijd voor een veilige situatie. Zowel voor jezelf als voor de ander. Bel 112 als je denkt dat het onveilig is en laat de ander dan niet alleen.
Op welk moment stel je dé vraag?
In het rollenspel is de trainster degene die aan zelfmoord denkt. Wij als groep zijn de gesprekspartner. We mogen elkaar aanvullen. Het blijkt toch enorm lastig te zijn om dit gesprek te voeren, want op welk moment stel je dé vraag? Door het oefenen van dat gesprek is de krappe voldoende een voorzichtige, meer overtuigende voldoende geworden.
Afsluiten met een knuffel
Ik heb die ochtend zeer waardevolle informatie gekregen. Ik durf nu zelfmoord bespreekbaar te maken. Wat de ander ermee doet is aan hem of haar. Daarnaast heeft de workshop opnieuw voor een stukje heling bij mij gezorgd. We sluiten af met een knuffel.
Signalen oppikken
De coronacijfers met betrekking tot zelfdoding zijn nog niet bekend. Ik had nooit gedacht dat zoveel mensen met deze gedachte spelen. Ik kan een ieder aanraden deze training te volgen zodat steeds meer mensen de signalen oppikken die verraden dat iemand aan zelfmoord denkt. Hier vind je meer informatie en een link naar de training: https://www.113.nl/.
4 reacties
Dank Corine, dat je dit prominent aanwezige en uiterst pijnlijke onderwerp weer onder de aandacht brengt. Wel heel heftig wat je beschrijft, als ik je verhaal lees heb ook ik de steen van herkenning weer in mijn buik. En het is zo belangrijk ons persoonlijk verhaal te delen.
Ook mijn kind heeft meerdere pogingen gedaan. Als moeder heb ik ooit tegen hem gezegd dat ik hem het leven heb gegeven maar niet ga over hoe zijn leven verloopt. En dat als zijn leven alleen lijden zou blijven of hij het dan met mij wilde bespreken. Dat hij aan niemand verantwoording hoefde af te leggen. Dat ik het vreselijk zou vinden als zijn leven in eenzaamheid en op een vreselijke manier zou eindigen. Dat ik hem bij wilde staan op een humane manier.
Later heeft hij mij verteld dat juist dat, het feit dat hij mocht gaan, ervoor gezorgd heeft dat hij kon blijven. Wij hebben altijd veel en goed met elkaar kunnen praten. Ik heb ook verwijten gehad over dat ik hem niet heb kunnen beschermen voor wat hem is overkomen. Dat was ook nodig. Het heeft goed uitgepakt voor ons. Ik zal niet zeggen dat dit een goede manier is, maar pleit wel voor bespreekbaar maken. We willen allemaal gezien en gehoord worden, juist als het over lastigheden gaat (woord van psychiater Dirk de Wachter)🙏🏻
Wat beschrijven jullie – Corine en Christa – een zeer heftige situatie op mooie wijze. Wat krachtig Christa om zo het gesprek aan te gaan met je zoon en hoe mooi dat juist het feit dat hij mocht gaan, ervoor gezorgd heeft dat hij kon blijven. In opleiding en werk heb ik veel te maken gehad met suïcide, ik schreef er ooit een scriptie over ‘Help mij leven, ik wil dood’ met als doel om binnen een zorginstelling zelfdoding bespreekbaar te maken. Vele jaren later binnen mijn gezin en familie voel ik de steen der herkenning, het maakt diepe sporen die soms weer aangetikt worden. Dat is goed, omdat het je weer alert maakt dat het zo vaak in stilte speelt achter gesloten deuren bij de mensen om je heen, bekend of onbekend. Het bespreekbaar maken en blijven praten, in liefde elkaar zien en horen, is zo belangrijk om het verschil te kunnen maken. 🙏💕
Goed dat je de training hebt gevolgd en helaas kan ik me al jaren niet onttrekken aan de cijfers. Geregeld zie ik veel jongvolwassenen en volwassenen op hun minst mooie moment. Het moment waar achteraf van wordt gedaan of het er niet was of zelfs wordt vergeten doordat er zoveel gebeurde. Op dat moment ben ik er als verzekering. Zodat ze zichzelf en hun omgeving niet kunnen beschadigingen. . Wat mij op is gevallen de laatste jaren is dat het aantal toeneemt. Dus des te meer er over gesproken wordt voor ze bij het moment uitkomen dat ik hun verzekering ben des te beter.
Ook ik ken iemand in mijn omgeving. Ik merk dat ik getriggerd ben door de titel van je blog…zelfMOORD. Wij noemen het zelfdoding. Dekt dat eigenlijk niet meer de lading? Moord is als een ander je ‘vermoord’. Maar als je dit zelf doet heeft het dan de naam ‘moord’ of zorg je ervoor dat je lichaam dood gaat zodat je verder mag? Tja.