Meedraaien in de mallemolen van ons onderwijssysteem

Het moet niet gekker worden. Een vader vroeg mij wat ik ervan vond dat zijn dochter van bijna 3 jaar op het kinderdagverblijf getest zou worden op sociale vaardigheden. Dat deden ze bij alle kinderen omdat ze dan tijdig konden ingrijpen. Ik adviseerde hem om te weigeren. Een kind ontwikkelt zijn/haar vaardigheden in de loop der jaren. Ze zien dingen van andere kinderen en gaan dat nadoen. En nee, soms gaat dat niet zoals we willen. Maar om hen dan te testen op jonge leeftijd gaat mij te ver.

Ze kreeg het niet onder de knie
Tijdens mijn schoolloopbaan maakte ik het veelvuldig mee dat kinderen getest werden. Soms terecht, maar vaak wilde ik even afwachten. Zo had ik eens een leerling in groep 4. Zij had grote moeite met de tafels. Wat ik ook deed, ze kreeg het niet onder de knie. En zelf werd ze er ook gefrustreerd van omdat haar klasgenootjes wel een tafeldiploma hadden. Zij wilde dat ook, begrijpelijk toch?

Een big smile
Ik vertelde haar dat het wel een keer zou lukken en dat ik haar zou blijven helpen. De maanden gingen voorbij en er zat totaal geen vooruitgang in. De intern begeleider zei dat ze getest moest worden om te kijken wat er aan de hand was. Ik zei dat ik daar niet mee akkoord ging en wilde afwachten. In de weken erna zag ik op een dag tijdens de rekenles een big smile. Enthousiast kwam ze naar me toe. “Juf ik snap het eindelijk, ik weet nu hoe ik het moet doen.” Wat een overwinning voor haar. En stiekem ook voor mij.

Die tijd is hen niet gegund
De intern begeleider kwam kijken en moest toegeven dat het gelukt was. Maar ze was duidelijk niet blij omdat ik haar advies niet had opgevolgd. Dan zou het probleem eerder opgelost zijn.

Zo ging het vaak op school. Te snel, naar mijn idee, werd er gegrepen naar een test. Ja, soms was het nodig maar vaak had een kind meer tijd nodig. En die tijd is hen niet gegund. Ze moeten meedraaien in de mallemolen van ons onderwijssysteem. En als ze daar niet aan voldoen, zijn daar toch de testen? Dan weet je waar je aan toe bent. Of dat ook goed is voor de kinderen is niet belangrijk in veel gevallen.

Er wordt grof geld aan verdiend
Regelmatig hoor je in onderwijsland dat men wil uitgaan van de eigen talenten van kinderen. Het kind moet centraal staan. Helemaal mee eens, maar niet als dat bereikt wordt door veelvuldig te testen. Testbureaus vliegen als paddenstoelen uit de grond en er wordt grof geld aan verdiend. En is dat in het belang van het kind? Denk het niet. Er zijn uitzonderingen, dat geef ik toe. Maar door die testen krijgt het kind vaak een label opgeplakt waar ze hun hele leven last van kunnen hebben.

Er moest gescoord worden
Op een school waar ik na mijn pensioen vrijwillig remedial teaching deed, liepen zoveel extra hulpkrachten dat ik me afvroeg of die school soms in een speciale wijk stond waar veel zogenaamde kansarme kinderen woonden. Maar dat was niet zo naar mijn mening. De kinderen konden niet allemaal mee in het systeem van snel, snel, snel. Er moest gescoord worden. Dat eisten de inspectie en de ouders. Hun kind moest professor worden of arts of advocaat. Dat een kind soms liever timmerman of kapster wilde worden was niet belangrijk.

We roepen het luid: eigen talenten zijn zo belangrijk. Daardoor groeit een kind en zal het zijn of haar dromen kunnen nastreven. Maar wij als volwassenen vinden dat het op onze manier moet en dus blijven we zoveel mogelijk testen.